Wątroba - budowa i rola w organizmie

2019-01-10 13:04 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Wątroba to największy z naszych organów, waży prawie dwa kilogramy. Przypomina nowoczesny zakład chemiczny, którego zadaniem jest pochłanianie i neutralizowanie różnych trucizn w organizmie. W ciągu doby wątroba produkuje około litra żółci, dzięki której trawimy tłuszcze.

Wątroba jest masywnym organem - stanowi ok. 5% masy ciała człowieka i wchodzi w skład układu pokarmowego. Wątroba leży w pobliżu wielu narządów jamy brzusznej zwanych trzewiami, stąd jej dolna powierzchnia określana jest mianem trzewnej. Ponieważ tkanka wątroby jest miękka i elastyczna, na jej powierzchni można zobaczyć zagłębienia spowodowane przyleganiem sąsiadujących narządów.

Wątroba - położenie

Większa część wątroby leży w prawym podżebrzu, pod przeponą. Ponieważ wątroba jest częściowo zrośnięta z przeponą, jej położenie podczas oddychania może się zmieniać. Najczęściej pojawiającym się objawem chorób wątroby - niezależnie od przyczyny - jest ból wątroby, czyli ból brzucha z prawej strony, pod żebrami. Wątroba sama w sobie nie sprawia dolegliwości bólowych (nie ma bowiem unerwienia czuciowego). Ból z prawej strony pod żebrami może pochodzić z rozciąganej i podrażnianej przez wątrobę błony surowiczej lub z powiększonej wątroby.

Wątroba - budowa

Wątroba zbudowana jest z czterech, niecałkowicie oddzielonych od siebie płatów. Jest ona zaopatrywana jest w krew przez dwa duże naczynia krwionośne – tętnicę wątrobową i żyłę wrotną. Tętnica wątrobowa zaopatruje narząd w około 25% krwi wpływającej. Pozostałe 75% krwi wpływającej, bogatej w substancje odżywcze wchłonięte w jelitach, dostarcza żyła wrotna.

Podstawowy element strukturalny miąższu, tj. ok. 80% masy wątroby, stanowią komórki wątrobowe – hepatocyty. Komórki te biorą udział w większości procesów zachodzących w wątrobie, w tym odpowiadają za produkcję żółci. Tkanka wątroby jest miękka, w konsystencji jakby półstała. Z powodu zawartości dużej ilości krwi wątroba ma kolor czerwonobrązowy.

Jedną z dwóch głównych części wątroby, nazywanych płatami, można w razie potrzeby (np. choroby czy mechanicznego uszkodzenia) usunąć. To nie wpływa negatywnie na jej funkcjonowanie. Głównym zadaniem wątroby jest pochłanianie i neutralizowanie różnych trucizn, które nasz organizm wytwarza lub których mu dostarczamy. Gdybyśmy nie mieli wątroby, inne organy, np. trzustka, nerki, musiałyby pracować bez przerwy. Ona jest również jedynym w swoim rodzaju magazynem krwi. Podczas krwotoku czy poważnego wypadku wątroba szybko przesyła ją do krwiobiegu i ratuje życie.

USG wątroby

Specjalistycznym leczeniem zaburzeń pracy wątroby zajmuje się hepatolog. Aby ocenić, czy nasza wątroba pracuje prawidłowo, można wykonać usg. (koszt ok. 50 zł), można także zrobić tzw. próby wątrobowe (koszt od 50 do 80 zł). Badania te pozwalają wykryć:

  • przewlekłe zapalenie wątroby wywołane przez wirusy B i C;
  • stłuszczenie wątroby spowodowane otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, niewłaściwą dietą, cukrzycą, a głównie nadużywaniem alkoholu;
  • uszkodzenia wątroby lekami, zwłaszcza przeciwzapalnymi, z hormonami płciowymi, nadużywaniem paracetamolu lub antybiotykami.
Ważne

Co robi wątroba?

- zamienia pokarmy na składniki odżywcze (np. skrobię na cukier),
- wytwarza związki potrzebne do prawidłowego krzepnięcia krwi,
- gromadzi i w razie infekcji stopniowo uwalnia żelazo, witaminy oraz substancje energetyczne (tłuszcze, węglowodany),
- usuwa lub neutralizuje szkodliwe substancje (trucizny, leki, alkohol).

Preparaty wspomagające pracę wątroby

Nie zawsze zdajemy sobie sprawę, jaki to ważny organ. Zbytnio go  obciążamy nadmiarem tłuszczu, alkoholu, kawą i innymi trudnymi do strawienia pokarmami. Na szczęście w aptekach są dostępne bez recepty preparaty, którymi możemy wspomagać wątrobę.

W przewlekłych chorobach dróg żółciowych oraz przy uszkodzeniu miąższu wskazany jest cynarex lub raphacholin C (dobry też na wzdęcia, zaparcia i kłopoty z trawieniem). Jako środek wspomagający leczenie zaburzeń czynności wątroby spowodowanych nadużywaniem leków lub po różnego rodzaju zatruciach pokarmowych można brać silimax, sylimarol, hepatil, esseliv. Sylicynar lub sylimarol warto przyjmować profilaktycznie. Wzmacniają błonę komórek wątroby. Chronią ją przed truciznami. Są wskazane po nadużyciu alkoholu.

Wszystkie środki z tej grupy zaleca się osobom z podwyższonym poziomem cholesterolu; obniżają jego nagromadzenie w organizmie, zwiększając produkcję żółci.

Wirus zapalenia wątroby

Przypominamy, że warto się zaszczepić na żółtaczkę typu B, którą możemy się zarazić w szpitalu, u dentysty, u kosmetyczki, w ambulatorium. Szczepienie (jedno kosztuje 40 zł, trzeba przyjąć trzy dawki) może nas uchronić przed ciężkim i nieuleczalnym zapaleniem wątroby.

miesięcznik "Zdrowie"

O autorze
Anna Jarosz
Anna Jarosz
Dziennikarka od ponad 40 lat zaangażowana w popularyzację edukacji zdrowotnej. Laureatka wielu konkursów dla dziennikarzy zajmujących się medycyną i zdrowiem. Otrzymała m. in. Nagrodę Zaufania „Złoty OTIS” w kategorii „Media i Zdrowie”, Wyróżnienie Św. Kamila przyznawane z okazji Światowego Dnia Chorego, dwukrotnie „Kryształowe Pióro” w ogólnopolskim konkursie dla dziennikarzy promujących zdrowie oraz wiele nagród i wyróżnień w konkursach na „Dziennikarza Medycznego Roku” organizowanego przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Patryk
|

Kto w 2019!?

Krzysztof
|

Witam bylem chory na wzw typu c i jestem w tej chwili juz zdrowy po pol rocznym leczeniu interferonem i rybawiryną.lecz nie stety wirus zjadl mi 70% watroby.przyjmowalem rozne leki .esencjale.sylimarol itp.nie mowie ze mi nie pomagaly. Ale jak sobie pomyslalem ze mam sie faszerowac lekami do konca zycia .to zaczolem szukac pomocy w naturze .i znalazlem.ostropest plamisty .poczytalem o nim troche i okazalo sie ze wlasnie z ostropestu jest robiony lek sylimarol ktury lekaz kazal mi brac do konca zycia bym mugl wmiare normalnie zyc i jesc a nie tylko papki itp.ostropest okazal sie rewelacyjny .jem co chcem oczywiscie bez przesady i wyniki mam ok jak normalny czlowiek .ostropest naprawde moge polecic.ostatnio znalazlem na facebooku stronke o ostropescie mnustwo ciekawych informacji .wystarczy wpisac na facebooku ostropest plamisty. I pojawi sie piekny kwiat .polecam i pozdrawiam

Kuba
|

Dobroczynne działanie naparu z korzenia Borututu od dziesięcioleci jest wykorzystywane przez wiele nacji na świecie w przypadku takich dolegliwości jak:

* marskość wątroby różnego pochodzenia
* niewydolność wątroby, woreczka żółciowego, trzustki i śledziony
* problemy wątroby po usunięciu woreczka żółciowego
* poalkoholowa destrukcja komórek wątroby
* rozprzestrzenianie się trujących metabolitów alkoholowych we krwi i ich akumulacja w komórkach nerwowych (środek na kaca)
* polekowa obstrukcja przewodów żółciowych (chemoterapia)
* bakteryjne owrzodzenie przewodu pokarmowego (H. Pyllori)
* wirus opryszczki (jako płukanki i okłady)podwyższony poziom cholesterolu

Skład: korzeń drzewa borututu, bogaty w składniki aktywne: chinony, katechiny, fenole i bioflawonoidy.

Madzia
|

Alveo jest pomocne w eliminacji zapalenia w układzie trawiennym. Jest to główna funkcja preparatu, pomaga również w pozbyciu się nadmiaru toksyn (wspomagając wątrobę). Są one wydalane z moczem i stolcem.

Oto kilka sugestii na temat zdrowego odżywiania:
- nie należy się przejadać, zdrowiej jest spożywać częściej mniejsze porcje
- posiłki powinny być proste i możliwie jak najbardziej pożywne
- słodycze najlepiej ograniczyć do minimum
- należy jeść regularne posiłki, ale tylko wtedy, gdy jesteśmy naprawdę głodni
- nie należy pić słodkich i bardzo zimnych napojów
- powinno się jeść powoli, bez pośpiechu
- należy wprowadzić do diety dużo owoców i warzyw
- ograniczyć lub wyeliminować alkohol i wszystkie lekarstwa nieprzepisane przez lekarza

gaga
|

Witam ,
słyszałam że bardzo pomogła na zapalenie wątroby wirusem C i w ogóle na wątrobę mąka kasztanowa. Podawanie mikstury przez pół roku w proporcjach 1 łyżka mąki , 3 łyżki ciepłej wody i do smaku łyżeczka miodu. Wymieszać. Jeść przed śniadaniem.

marta
|

Miałam takie objawy jak wy. Poiczatkowo myslałam ze może to półpasiec (bo są takie objawy no i mój teść miał mając takie same objawy), póżniej lekarka 1 kontaktu powiedziała, że moga to być kamienie ale.. Byłam dzis na usg i powiedziano mi ze to wątroba, ma echogeniczne coś tam., bo kamieni nie mam, nerki i trzustaka ok. W każdym badz razie muszę isc do lekarza 1 kontaktu. myślę ze skieruje mnie do dietetyka (jestem troche przy kości przez hormony którę biorę i po opecaji), więc bedzie zmiana diety, bez kawy bez smarzonych rzeczy itp... mam nadzieje ze bedzie dobrze. Pozdrawiam i nie leczcie sie sami tak jak ja, bo jeszcez gorzej podraznicie watrobe:)

ala
|

Westiks, to pewnie kamyczki. Kamienie usuwa sie operacyjnie, same nie wyjda. Warto zrobic USG.

westiks
|

Mam to samo co pan Stanislaw wyzej czyli czesta zgaga wzdecia bol w prawym i lewym boku z tylu i z przodu bol plecow pod lopatka z prawej strony bol pluc z prawej strony jak myslicie czy picie ostropestu plamistego da jakies efektuy a moze juz ktos probowal prosze o odpowiedz.

ela
|

co sie dzieje z kamieniami ,gdzie ich droga koncowa???
czy mozna je przypadkiem znalezc cale w stolcu??

cerber
|

co zrobić jeżeli nie wzieło się 3 dawki szczepionki na żółtaczkę typ B