Insulinooporność (wrażliwość na insulinę) - przyczyny, objawy i leczenie

2019-09-25 10:50 Monika Majewska

Insulinooporność oznacza obniżoną wrażliwości organizmu na działanie insuliny - hormonu odpowiedzialnego za regulację poziomu cukru we krwi. Insulinooporność jest bardzo niebezpieczna, ponieważ może doprowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2 lub innych chorób. Dotyczy to zwłaszcza osób zmagających się z nadwagą i otyłością, u których ryzyko rozwoju insulinooporności jest największe. Jakie są przyczyny i objawy insulinooporności? Czy jej wyleczenie jest możliwe?

Spis treści:

  1. Insulinooporność: przyczyny i czynniki ryzyka
  2. Insulinooporność: do jakich chorób może doprowadzić?
  3. Insulinooporność: objawy
  4. Insulinooporność: diagnostyka
  5. Insulinooporność: leczenie

Insulinooporność to stan obniżonej wrażliwości organizmu na działanie insuliny, pomimo jej prawidłowego lub podwyższonego stężenia we krwi. Gdy organizm zbyt słabo reaguje na prawidłowe ilości insuliny, zaczyna produkować ten hormon w coraz większych ilościach, co może doprowadzić do rozwoju wielu chorób, w tym chorób układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy typu 2.

Insulinooporność nie jest osobną jednostką chorobową, lecz jest częścią tzw. zespołu metabolicznego, czyli grupy zaburzeń, które często występują razem u jednej osoby i są ze sobą ściśle powiązane.

Są to otyłość, nadciśnienie tętnicze (jak wynika z badań, u wszystkich otyłych chorych z nadciśnieniem tętniczym oraz u 40 proc. szczupłych chorych z nadciśnieniem pierwotnym z prawidłowym stężeniem glukozy stwierdza się zwiększone stężenie insuliny we krwi), zaburzenia metabolizmu triglicerydów i cholesterolu oraz poziom glukozy we krwi na czczo równy lub wyższy niż 100 mg/dl.

Insulinooporność: przyczyny i czynniki ryzyka

Insulinooporność może mieć podłoże genetyczne, np. gdy organizm produkuje hormon o nieprawidłowej budowie (tzw. zespół zmutowanej insuliny). Obniżenie wrażliwości na insulinę może być także wynikiem nadmiaru hormonów działających przeciwstawnie do insuliny, takich jak:

Jednak największe ryzyko rozwoju insulinooporności występuje u osób zmagających się z nadwagą i otyłością, ponieważ tkanka tłuszczowa sprawia, że to właśnie ich organizmy są najbardziej oporne na działanie insuliny.

Tkanka tłuszczowa przyczynia się do powstania insulinooporności poprzez produkowanie substancji hormonalnych, które mają działanie przeciwstawne do insuliny lub hamują efekty jej działania, a także poprzez bezpośrednie wydzielanie do krwi tzw. wolnych kwasów tłuszczowych (WKT).

Przy ich nadmiarze organizm zaczyna wykorzystywać je jako źródło energii zamiast glukozy. W konsekwencji glukoza nie jest spalana w tkankach, a jej poziom we krwi wzrasta. Wówczas organizm, dla utrzymania prawidłowego poziomu cukru we krwi, zwiększa wydzielanie insuliny.

Inne czynniki ryzyka to:

  • wiek (ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem)
  • płeć (u mężczyzn częściej diagnozuje się otyłość brzuszną, która jest wysokim czynnikiem ryzyka rozwoju wrażliwości na insulinę)
  • niska aktywność fizyczna
  • wysokokaloryczna dieta
  • stosowanie leków o działaniu diabetogennym (glikokortykosteroidy, diuretyki diazydowe, inhibitory proteazy HIV, tabletki antykoncepcyjne, diuretyki pętlowe, blokery kanału Ca)
  • alkohol
  • palenie tytoniu
  • ciąża

Czytaj również:

Insulinooporność: do jakich chorób może doprowadzić?

  • choroby układu sercowo-naczyniowego - przede wszystkim miażdżyca
  • niealkoholowe stłuszczenie wątroby - organizm transportuje zbyt wiele komórek tłuszczowych do komórek wątroby, które ulegają procesom utleniania, tworząc w nadmiarze szkodliwe produkty przemiany materii, a to prowadzi do przewlekłego procesu zapalnego
  • zespół policystycznych jajników- niektórzy podejrzewają, że nadmiar insuliny może stymulować niektóre komórki jajników do produkcji męskich hormonów płciowych; mogą one przyczynić się do rozwoju zespołu policystycznych jajników u kobiet ze skłonnością genetyczną do tego zaburzenia
  • cukrzyca typu 2 - ponieważ stałe utrzymywanie insuliny na nieprawidłowo wysokim poziomie nadmiernie obciąża trzustkę. W konsekwencji z biegiem czasu jej wydolność spada, a co za tym idzie - zmniejsza się ilość wydzielanej insuliny, co prędzej czy później doprowadza do pojawienia się objawów cukrzycy.
Polecamy
Jesz co lubisz - banner kwadrat

Autor: Time S.A.

Dieta cukrzycowa nie musi oznaczać wyrzeczeń! Skorzystaj z Jeszcolubisz - innowacyjnego systemu dietetycznego Poradnika Zdrowie. Ciesz się indywidualnie dobranym planem i stałą opieką dietetyka. Jedz to, co lubisz, pomagaj organizmowi w chorobie, wyglądaj i czuj się lepiej.

materiał płatny
Synexus logo

Autor: Synexus

Synexus to międzynarodowa sieć przychodni, specjalizująca się w prowadzeniu badań klinicznych oraz programów kontrolnych.

Szczegółowa oferta badań, konsultacji i projektów badań klinicznych prowadzonych przez placówki Synexus w obszarze cukrzycy:

Obejrzyj wideo, aby dowiedzieć się, jakie są objawy cukrzycy.

Insulinooporność: objawy

Insulinooproność może przebiegać w sposób utajony lub ujawniać się w różny sposób, np. poprzez zaburzenia gospodarki węglowodanowej, podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi, zwiększenie ponad normę stężenia trójglicerydów we krwi, otyłość typu androidalnego, nadciśnienie tętnicze czy zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi.

Insulinooporność: diagnostyka

Isulinooproność można zdiagnozować na kilka sposobów:

Badanie polega na podaniu pacjentowi glukozy i obserwowaniu reakcji jego organizmu na nią: wydzielenia insuliny, szybkości regulacji poziomu cukru we krwi, szybkości wchłaniania glukozy do tkanek.

  • metoda HOMA (Homeostatic Model Assessment)

Od pacjenta pobiera się krew i określa się w niej stężenie glukozy oraz insuliny. Następnie na tej podstawie, przy pomocy odpowiedniego wzoru, wylicza się tzw. wskaźnik insulinooporności (HOMA-IR).

  • metoda klamry metabolicznej - wyznaczająca parametr GIR, czyli prędkość wlewu glukozy

Metoda klamry metabolicznej polega na jednoczesnym podawaniu pacjentowi glukozy i insuliny w kroplówce – przy czym ilość insuliny jest niezmienna, a ilość glukozy – modyfikowana. Ta metoda jest najlepsza, gdyż posiada potwierdzoną skuteczność w określaniu realnego stopnia insulinooporności, w przeciwieństwie do metody HOMA, która w niektórych sytuacjach może dawać niejednoznaczne wyniki. Niestety, ze względu na skomplikowany przebieg i wysokie koszty wykonania badania wykonuje się je rzadko.

Insulinooporność: leczenie

Aby obniżyć stężenie insuliny, u osób z nadwagą konieczne jest jak najszybsze zmniejszenie masy ciała. Jeśli przyjmowanie leków jest przyczyną insulinooporności, lekarz zdecyduje, czy zmienić je na inne. Jeśli wrażliwość na insulinę jest spowodowana nadmiarem hormonów działających przeciwstawnie do insuliny, należy podjąć leczenie, którego celem jest ich obniżenie.

Insulina - fakty i mity [wideo]

O tym, co każdy z nas powinien wiedzieć na temat insuliny, opowiada dietetyk, Jacek Bilczyński.

O autorze
Monika Majewska - właściwe zdjęcie
Monika Majewska
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
tamika
|

dlatego ja stawiam na prywatne leczenie gdzie lekarze moim zdaniem bardziej się przykładają i szukają różnych źródeł i rozwiązań

viola
|

Wiadomo, ale też na dobrego lekarza nie jest łatwo trafić albo nie mają kwalifikacji albo czasu i człowiek jest pozostawiony sam sobie

kulka
|

Samodzielnie nie ma co się diagnozować, bo człowiek wyszuka u siebie wiele chorób. Jeżeli widzi się niepokojące objawy, to przede wszystkim powinien iść do lekarza a nie samodzielnie się leczyć.

Moleko21
|

Moja mama jest osobą szczupłą i ma insulinoodporność, jej lekarka poleciła jej do kuracji również napar z morszczyny. Pije go już od pół roku i ponoć pomaga, lepiej się po nim czuje. Zamawiam jej go przez internet, bo stacjonarnie ciężko go u nas dostać

ania
|

metformina czy inne leki przeciwcukrzycowe wspomagają ale neistety trzeba zmienić bezpowrotnie styl życia i insulinooporoność nie dostyczy tylko otylych osób. Ja miałam lekka nadwagę . Dieta potrafi uczynic cuda to najlpesze lekarstwo. Wcale nie trzeba jakiś wielkich wyrzeczeń ja to sie nawet nie czuje jakbym byla na diecie. Wiadomo licze sobie te makra na fitatu ale czasami mozna na prawdę super zjeść , korzystam z inspiracji z sieci.

Niacynamid
|

Typ 2 cukrzycy jest całkowicie odwracalnym procesem. Zachęcam do przestudiowania prac dr Jason Fung z Toronto i do przeczytania jego książek "Complete guide to fasting" oraz "Obesity code" niestety póki co dostępne tylko w j. angielskim

Roman
|

Też jestem tego zdania. Problem uproszczony "gazetowo"

Jan
|

Treśc publikacji jest stanowczo zzbyt uproszczona gdyż rodzajów insulinooporności jest wiele z 5 i każda ma inną przyczynę. Faktycznie to jest przyczyną problemów a nie skutkiem nadwagi jak tu napisano. Są typy IO gdy utrata wagi jest u pacjenta łatwa ale skali IO nie zmniejsza. Są pacjenci szczupli całe życie a mający ogromny poziom insuliny. z kolei okreslanie 99 granicy ''dobrej'' glikemii to stanowcza przesada szczególnie u osób powyżej 30 roku życia.

BAZOHA
|

świetna rada dotycząca leczenia insulino oporności - w pirwszej kolejności należy schudnąć , skąd inąd wiadomo że przy podwyższonym poziomie glukozy i insuliny schudnąć nie można .
po co ludzi tak tumanić
pisać bo pisać byla co to każdy głupi potrafi ale z tej porady o leczeniu nic nie wynika,
lepiej otworzyć prywatny gabinet i robić kase na naiwnych

Malwinnka
|

Tak otyłość jest skutkiem ale i powodem dalszego pogłębiania się insulinooporności...