Objawy

Niepokojące objawy zdrowotne mogą uwidaczniać się na wiele sposobów, ale zwykle łączy je wspólny mianownik – są dostrzegalne już na pierwszy rzut oka bez potrzeby pogłębionej diagnostyki. Objawy wielu chorób są kwestią indywidualną i zależą od takich czynników jak wiek, płeć, ogólny stan zdrowia, odporność organizmu, dieta. Część objawów znika samoczynnie. Tak dzieje się na przykład z obrzękiem po stłuczeniu. Inne potrafią utrzymywać nawet latami i wskazują na poważną chorobę.

Z analiz statystycznych publikowanych przez GUS wynika, że średnia długość życia obywateli Polski to 71,8 lat dla mężczyzn oraz 79,7 lat dla kobiet. Z roku na rok - z pominięciem okresu pandemii - żyjemy coraz dłużej. Tak naprawdę jednak nikt z nas nie umiera z powodu osiągnięcia określonej granicy wieku. Przyczyną są liczne procesy o podłożu biochemicznym, które stopniowo osłabiają zdolność komórek do regeneracji i sprawiają, że funkcjonujemy coraz mniej wydolnie. W jaki sposób objawia się schyłek życia?
Cukrzyca typu 2 bardzo długo daje subtelne objawy, a wiele osób myli je z przypadłościami związanymi z wiekiem. Tymczasem choroba postępuje, a nieleczona zostawia w organizmie trwałe ślady. Diabetes UK, brytyjska organizacja zajmująca się badaniami nad cukrzycą wyjaśnia, jakie symptomy uznawane są za "czerwone flagi" tej choroby.
Zawał serca zazwyczaj pojawia się bez ostrzeżenia, objawiając się silnym, gniotącym bólem w klatce piersiowej. Często jednak już jakiś czas wcześniej organizm wysyła pewne sygnały ostrzegawcze. W przypadku kobiet jeden z takich sygnałów pojawia się wyjątkowo często. Zwykle go jednak ignorujemy, co może skończyć się tragicznie.
Choroby wątroby rzadko dają objawy w początkowych stadiach, a jeśli już się one pojawią, to z reguły nie są wcale takie oczywiste, łatwo je więc zlekceważyć. Tak jest w przypadku niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby - NAFLD, na którą w Polsce może chorować nawet 9 mln osób. Jednego objawu nie sposób jednak zignorować, ponieważ mocno utrudnia życie.
Chrypka to objaw, który najczęściej zrzucamy na karb przeziębienia czy infekcji gardła. Nie zawsze jednak powód jej pojawienia się jest błahy. W niektórych przypadkach chrypka może zwiastować raka krtani. Jakie są pozostałe 3 objawy i jaki czas ich trwania powinien skłonić do wizyty u lekarza?
U Alexandry King w wieku 37 lat zdiagnozowano raka jelita grubego w 2. stadium zaawansowania. Nowotwór nie dawał żadnych objawów poza jednym, który cyklicznie się powtarzał - kobieta sądziła jednak, że ma on związek z przejedzeniem. "Nauczyłam się, że nikt nie jest za młody ani za zdrowy na raka" - mówi.
Do udaru niedokrwiennego dochodzi, gdy do pewnej części mózgu przestaje dopływać krew. Stan ten niemal natychmiast daje wyraźne objawy, których nie sposób przeoczyć. Ważne jednak, by umieć je rozpoznać. Objaw, który często pojawia się jako jeden z pierwszych, jest wyjątkowo charakterystyczny - łatwo go rozpoznać nawet u siebie, wystarczy spojrzeć w lustro.
Wiele z objawów, jakie wysyła nam nasz organizm, może być nieoczywistych. Łatwo je przez to zignorować, co opóźnia diagnostykę i leczenie choroby. Lekarka wskazuje na 5 ważnych sygnałów, które mogą pojawiać się epizodycznie. Przez to, że nie są charakterystyczne, mogą być ignorowane nawet przez lekarzy.
Nieprzyjemny zapach z ust najczęściej pojawia się w wyniku niewłaściwej higieny jamy ustnej i złego stanu zębów. Nie wolno go jednak lekceważyć, może bowiem świadczyć także o poważniejszych problemach zdrowotnych, w tym również o ciężkich chorobach przewlekłych. W takim wypadku wskazówką jest rodzaj woni, jaka wydobywa się z ust.
Paznokcie to ważny wskaźnik stanu zdrowia - również dla lekarzy. Wygląd lub kształt płytki może być ważną wskazówką zwłaszcza w przypadku chorób wątroby. Aż 80 proc. osób z marskością wątroby ma paznokcie o charakterystycznym wyglądzie, częściowo matowe. I chociaż nie jest to podstawa diagnozy, taki wygląd paznokci powinien być sygnałem do pilnej wizyty u lekarza.
Alkohol zatruwa nie tylko wątrobę, trzustkę i serce, ale ma też zły wpływ na kondycję skóry. "Znamię pająka", określane fachowo jako telangiektaza, może być oznaką, że przesadzasz ze spożywaniem tego trunku. Brytyjski lekarz dr Sanjay Mehta wskazał jeszcze trzy dodatkowe skórne objawy, po których można poznać nadużywanie tej toksycznej substancji.
Każdego roku w Polsce diagnozuje się ok. 2,6 tys. przypadków raka szyjki macicy. Niestety, 1,5 tys. z chorujących kobiet umiera. Nowotwór szyjki macicy rozwija się powoli, a jeśli choroba zostanie wykryta wcześnie, może zostać całkowicie wyleczona. Oto najważniejsze objawy raka szyjki macicy, których żadna kobieta nie powinna bagatelizować.

W medycynie rozróżnia się dwa rodzaje objawów – subiektywne i obiektywne. Te pierwsze są odczuwalne przez samego chorego. Drugie wymagają przeprowadzenia i analizy badań, np. diagnostyki obrazowej lub morfologii krwi. Fakt, że czujemy się dobrze nie oznacza jeszcze, że nie warto się badać. Wiele chorób jak np. borelioza i nowotwory przez lata mogą osłabiać organizm bez oczywistych zmian w organizmie.

Choć warto analizować swoje samopoczucie, nie można zapominać, że znaczna część objawów ma charakter niespecyficzny. Pojawiają się one relatywnie często i mogą oznaczać wiele różnych stanów fizjologicznych. Do typowych objawów niespecyficznych można zaliczyć m.in. ból głowy lub brzucha, uczucie palenia w przełyku i lekkie pobolewanie stawów lub mięśni.

Z kolei objawy specyficzne (tzw. patognomoniczne) to takie, których wykrycie jest równoznaczne z ustaleniem występowania danej choroby.

Obserwując reakcje swojego organizmu można nauczyć się wstępnie rozpoznawać objawy podstawowych chorób jak np. przeziębienie. U każdego będzie się ono przebiegało nieco inaczej, dlatego bardzo ważna jest uważność i wschłuchiwanie się we własne samopoczucie. Analiza objawów pozwala świadomie zadecydować czy nadszedł już czas na konsultację z lekarzem.

Fachowa diagnoza stanu zdrowia i ocena poszczególnych objawów warunkuje dalszą ścieżkę diagnostyczną oraz zalecenia co do badań i leków. Dlatego w przypadku wątpliwości najlepiej udać się do lekarza POZ lub lekarza internisty, który pomoże w ocenie stanu zdrowia.