Hipoglikemia czyli niedocukrzenie - objawy, przyczyny i leczenie

2018-07-04 11:17 Monika Majewska | Konsultacja: Dr n. med. Anna Staniszewska, Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Hipoglikemia czyli niedocukrzenie, rozwija się stopniowo, wraz ze spadkiem poziomu cukru we krwi. Najpierw pojawiają się objawy zwiastujące. W miarę jak poziom glukozy ulega dalszemu spadkowi, objawy niedocukrzenia ulegają nasileniu, do śpiączki włącznie, która może zakończyć się śmiercią. Jakie są przyczyny i objawy hipoglikemii? Na czym polega jej leczenie?

Spis treści

  1. Przyczyny
  2. Na jakie choroby może wskazywać?
  3. Jak rozpoznać jej objawy?
  4. Hipoglikemia jak upojenie alkoholowe
  5. Hipoglikemia nocna
  6. Leczenie i pierwsza pomoc

Hipoglikemia (inaczej niedocukrzenie, łac. hypoglycaemia), oznacza niski poziom cukru (glukozy) we krwi - poniżej 70mg/dl.

Jednak u części chorych objawy niedocukrzenia mogą wystąpić przy wyższych lub przy znacznie niższych wartościach (np. 40 mg/dl) cukru we krwi.

O hipoglikemii można mówić także wtedy, gdy u pacjenta występują objawy niedocukrzenia, a po podaniu węglowodanów jego stan się poprawia. Wówczas nie trzeba mierzyć poziomu cukru we krwi, by zdiagnozować hipoglikemię.

Hipoglikemia występuje najczęściej u osób z cukrzycą (częściej cukrzycą typu 1 niż cukrzycą typu 2), zwykle w trakcie intensywnego leczenia insuliną, choć może pojawić się także u osób, które nie są diabetykami.

Hipoglikemia - przyczyny

U chorych na cukrzycę hipoglikemię może spowodować zbyt duża dawka wstrzykniętej insuliny.

Z doustnych leków przeciwcukrzycowych hipoglikemię mogą wywołać leki starej generacji - zwłaszcza pochodne sulfonylomocznika (jednak rzadziej niż insulina).

Leki nowej generacji - gliptyny - są "inteligentne" i obniżają poziom cukru we krwi tylko wtedy, gdy jest zbyt wysoki.

Zbyt niski poziom cukru we krwi może być też wynikiem działania niektórych leków, alkoholu.

Przyczyną niedocukrzenia może być też błąd dietetyczny - opóźniony, pominięty lub za mały posiłek, a także zbyt długa przerwa między posiłkami lub zwiększony odstęp między wstrzyknięciem insuliny a posiłkiem.

Wpływ na spadek poziomu cukru we krwi ma także nieplanowany, przedłużony lub forsowny wysiłek fizyczny. Wypicie zbyt dużej ilości alkoholu, zwłaszcza na czczo, także może przyczynić się do obniżenia poziomu cukru we krwi.

U osób, które nie są cukrzykami, hipoglikemia może być również spowodowana napięciem nerwowym i stresem. Te dwa czynniki stymulują nadnercza do ciągłej pracy i wytwarzania m.in. adrenaliny, która powstrzymuje trzustkę przed produkcją nadmiernych ilości insuliny.

Jednak przy stresującym trybie życia może dojść do przeciążenia nadnerczy, czego konsekwencją jest niedobór adrenaliny, a co za tym idzie - nadmierne wytwarzanie insuliny. A zbyt duża ilość tej substancji w organizmie niebezpiecznie obniża poziom cukru we krwi.

Hipoglikemia - na jakie choroby może wskazywać?

U osób, które nie są cukrzykami, hipoglikemia może być objawem choroby wątroby (np. ostra niewydolność wątroby) i choroby nerek, a rzadziej insulinomy - nowotworu trzustki. Niedocukrzenie może wskazywać również na:

Jakie są przyczyny cukrzycy? Zobacz WIDEO

Hipoglikemia - jak rozpoznać jej objawy?

Objawy hipoglikemii są wynikiem niedoboru glukozy w ośrodkowym układzie nerwowym. Najpierw pojawiają się objawy zwiastujące.

Zdarza się, że u części chorych wczesne objawy hipoglikemii występują z opóźnieniem lub wcale. Stan taki określany jest jako "nieświadomość hipoglikemii". Dotyczy on zwłaszcza chorych, u których cukrzyca trwa już dłuższy czas lub pojawiają się częste epizody niedocukrzenia.

Później dołączają do nich objawy ciężkiego niedocukrzenia. W końcowej fazie hipoglikemii występuje utrata świadomości i śpiączka. Jeśli choremu nie zostanie udzielona pierwsza pomoc, może umrzeć.

Objawy hipoglikemii pojawiają się stopniowo, wraz ze spadkiem poziomu cukru we krwi. Dzięki temu chory w początkowej fazie rozwoju hipoglikemii jest w stanie sam sobie poradzić, np. poprzez zjedzenie czegoś słodkiego.

Gorzej jeśli pierwsze objawy niedocukrzenia zostaną zlekceważone. Wówczas chory nie jest w stanie właściwie udzielić sobie pomocy, a niepodanie glukozy może doprowadzić do śpiączki, a nawet do śmierci.

Wczesne objawy hipoglikemii Objawy ciężkiej hipoglikemii
silne uczucie głodu trudności z kojarzeniem i myśleniem
nudności i wymioty zaburzenia orientacji
niepokój zaburzenia mowy i koordynacji ruchów
drażliwość i nerwowość zaburzenia pamięci
osłabienie drgawki
bladość utrata pamięci
zlewne poty śpiączka
przyspieszone bicie serca
umiarkowany wzrost ciśnienia
rozszerzone źrenice
Zdaniem eksperta
Dr n. med. Anna Staniszewska, Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Hipoglikemia a nadmierna senność

Nadmierna senność jest bardzo często jednym z objawów wahania się stężenia cukru we krwi. Jeśli towarzyszą temu inne objawy – częstsze i nasilone oddawanie moczu, zwiększone pragnienie, czy też spadek masy ciała, nasuwa się wtedy podejrzenie cukrzycy. Senność może także być symptomem zarówno hipo- jak i hiperglikemii. W hipoglikemii towarzyszą jej m.in. zlewne poty, uczucie głodu, zaś w hiperglikemii suchość w jamie ustnej, a oprócz uczucia łaknienia wzmożone pragnienie. W hipoglikemii wczesnej (początkowe objawy) pojawiają się pierwsze objawy autonomiczne, m.in. poty, bladość, niepokój, zaś następnie objawy neuroglikopeniczne – z OUN, w tym senność.

Hipoglikemia jak upojenie alkoholowe

Objawy hipoglikemii mogą przypominać zakochanie, upojenie alkoholowe, a nawet szaleństwo.

Zdarza się, że osoba z obniżonym poziomem cukru we krwi trafia do izby wytrzeźwień, gdzie nie jest jej udzielana pomoc lekarska (podanie glukozy - doustnie lub dożylnie w zależności od stanu chorego lub glukagonu - domięśniowo).

Dlatego chorzy na cukrzycę powinni nosić bransoletkę informującą o chorobie, odpowiednią kartę informacyjną w portfelu oraz zestaw z glukagonem.

Hipoglikemia nocna

Czasami hipoglikemia zdarza się we śnie. Jej objawami mogą być koszmarne sny, a po obudzeniu chory czuć się jakby miał kaca.

Warto wiedzieć

Hipoglikemia w nocy - co robić?

Chory powinien sprawdzać poziom glukozy we krwi między 2. a 4. w nocy (wówczas hipoglikemie zdarzają się najczęściej), zwłaszcza jeśli jest leczony insuliną NPH i odczuwa rano zmęczenie, bóle głowy lub w nocy śpi niespokojnie, poci się, gdyż objawy te mogą wskazywać na występowanie nocnych hipoglikemii. Jeśli poziom cukru we krwi w nocy jest niższy niż 70 mg/dL, można rozpoznać hipoglikemię nocną. Wówczas należy zgłosić się do lekarza, by rozwiązać ten problem. Warto wiedzieć, że w nocy koło łóżka chorego zawsze powinno znajdować się coś słodkiego - tak na wszelki wypadek.

Co to jest hipoglikemia?

Źródło: newsrm.tv

Hipoglikemia - leczenie i pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc przy napadzie hipoglikemii powinna być udzielona jak najszybciej od momentu pojawienia się pierwszych objawów spadku poziomu glukozy we krwi. Jeśli choremu nie zostanie udzielona pomoc, może dojść do śpiączki, a nawet do śmierci.

1) Lekka hipoglikemia

W przypadku lekkiej lub umiarkowanej hipoglikemii pacjent jest przytomny i może sam sobie pomóc. Wówczas pierwsza pomoc polega na:

  • podaniu węglowodanów prostych, które szybko dostaną się do krwiobiegu, np. kostka cukru, woda z łyżeczką cukru, coca-cola (ale nie light, czyli zero). Po 10 minutach chory powinien poczuć poprawę. Na szczęście cukrzycy wiedzą, że mogą mieć napad hipoglikemiczny, dlatego zwykle noszą przy sobie tabletki, płyn lub żel z glukozą albo coś słodkiego
  • podaniu węglowodanów złożonych (np. kanapki z pełnoziarnistego pieczywa), które znacznie wolniej uwalniają cukier do krwi, a co za tym idzie - zapobiegają nawrotowi hipoglikemii
  • kontrolnym pomiarze poziomu glukozy (po 1 godzinie)
Ważne

Przy hipoglikemii niewskazana jest czekolada!

Przy hipoglikemii nie jest wskazane spożywanie czekolady i produktów ją zawierających (np. batonów), ponieważ czekolada zawiera tłuszcz, który opóźnia wchłanianie węglowodanów. Niewskazane są także produkty typu light.

CZYTAJ TEŻ: Co jest przy hipoglikemii [Porada eksperta]

2) Umiarkowana i ciężka hipoglikemia

Przy umiarkowanej i ciężkiej hipoglikemii chory jest przytomny, ale wymaga pomocy innych osób. Wówczas w jego rzeczach należy szukać glukagonu (pacjenci z cukrzycą zwykle noszą lek przy sobie), który trzeba podać domięśniowo (w dawce 1 mg). Jeśli po 10 minutach stan chorego nie poprawi się, należy podać kolejną dawkę.

3) Ciężka hipoglikemia - pacjent jest nieprzytomny

Nieprzytomnemu nie można niczego podawać do ust, ponieważ grozi to zachłyśnięciem. Chorego trzeba ułożyć w pozycji bocznej, z głową odchyloną do tyłu i zadzwonić po pogotowie. W takiej sytuacji konieczne jest dożylne podanie glukozy (20 proc. roztwór), a następnie roztworu 10 proc. glukozy. Dopiero po odzyskaniu przytomności, można podać węglowodany i monitorować glikemię.

Za 10 proc. wszystkich zgonów z powodu cukrzycy odpowiada hipoglikemia

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
j
|

Mileno czy możesz opisać więcej objawów? Mam bezsenności, chyba hipoglikemię reaktywną, biorę antydepresanty przez nerwicę. Czy Twoje objawy ustąpiły? Jak Ci się udało uspokoić?

Milena
|

U mnie stwierdzono hipoglikemie rok temu. Czułam się strasznie bo często spałam i źle sypiałam w nocy wieczne bóle głowy i uczucie kaca. Mój najniższy odczyn to 32 a bywało też tak że podczas karmienia dziecka po prostu mdlałam. Teraz jestem na odpowiedniej diecie i po szpitalu psychiatrycznym i jest coraz lepiej. Wszystko to się zrobiła przez nerwicę którą bagatelizowałam. Rada dla wszystkich: myślała zawsze o sobie na pierwszym miejscu A potem o innych bo jak będziesz robić odwrotnie to inaczej to przy Tobie będą skakać bo nie będziesz mieć siły dalej żyć!

Wanda Sz
|

Zgłosiłam się do mojego lekarza rodzinnego dr J. Banasiuka z objawami tj. ciągłe zmęczenie, senność, nocne zimne poty, koszmary, bóle głowy, nadmierna nerwowość i irytacja, a przy tym niepokoił mnie najbardziej fakt, że zaczęłam chudnąć i osłabił mi się znacznie wzrok. Pan doktor zareagował profesjonalnie i wysłał mnie na szczegółowe badania,. Okazało się, że jego podejrzenia i przewidywania były słuszne, bo diagnoza cukrzyca. Pan doktor rozpoczął leczenie w kierunku hipoglikemi i muszę przyznać, że znacznie lepiej się czuję przyjmując leki.

Martas
|

Zmień dietę i sprwdzaj indeks glikemiczny produktów wten oto sposób nie będziesz mieć takich skoków a po drugie pij napar z MORWY BIAŁEJ czyni cuda

bartek
|

Witam,

mam duże spadki, skoki cukru z 100/96 na 50/60 i powrót do 100
bardzo żle się wtedy czuję,
czy to jest normalne przy takich spadkach?.
Cukrzycy nie mam, robiłem szczegółowe badania łącznie z USG jamy brzusznej.