Niedoczynność przysadki mózgowej - przyczyny, objawy i leczenie

2018-08-17 9:49 Monika Majewska

Niedoczynność przysadki mózgowej oznacza niedobór hormonów przysadki, które mają wpływ na pracę wielu różnych organów. W wyniku niedoczynności przysadki mózgowej dochodzi do zaburzenia funkcjonowania tarczycy, kory nadnerczy, gonad oraz nerek. Jakie są przyczyny niedoczynności przysadki mózgowej? Jak rozpoznać objawy? Na czym polega leczenie?

Niedoczynność przysadki mózgowej, czyli gruczołu dokrewnego, który znajduje się w czaszce u podstawy mózgu, oznacza niedobór lub brak jednego lub kilku hormonów przysadki. Hormony przysadki mózgowej pobudzają inne gruczoły dokrewne, takie jak tarczyca, nadnercza, gonady (jajniki, jądra) do wytwarzania i wydzielania hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Mają także wpływ na pracę nerek. W przypadku niedoczynności przysadki mózgowej dochodzi do niedoczynności i zaburzenia funkcjonowania tych narządów.

Hormony produkowane przez przysadkę mózgową

Hormony produkowane przez przedni płat przysadki mózgowej to:

  • TSH (hormon tyreotropowy) - pobudza tarczycę do wydzielania hormonów - trójjodotryniny (T3) i tyroksyny (T4)
  • ACTH (hormon kortykotropowy) stymuluje nadnercza do produkcji kortyzolu
  • lutropina (LH) - stymuluje owulację u kobiet oraz syntezę hormonów płciowych u obu płci
  • folitropinę (FSH) – pobudza rozwój i dojrzewanie pęcherzyków Graafa w jajnikach, a po jajeczkowaniu wzmaga syntezę estrogenów i progesteronu.
  • PRL (prolaktyna) - pobudza gruczoły sutkowe do wydzielania mleka
  • GH (hormon wzrostu) - pobudza syntezę czynników wzrostowych

Hormony produkowane przez tylni płat przysadki mózgowej:

  • wazopresyna, czyli hormon antydiuretyczny (ADH), bierze udział, za pośrednictwem nerek, w regulacji gospodarki wodnej organizmu (zagęszcza mocz)
  • oksytocyna - ma wpływ na czynność skurczową macicy w trakcie porodu oraz na wydzielanie mleka z gruczołów sutkowych

    Niedoczynność przysadki mózgowej - przyczyny

    Najczęstszą przyczyną niedoczynności przysadki mózgowej jest guz tego gruczołu (jego najczęstszą postacią jest gruczolak przysadki mózgowej) lub inny guz mózgu, który uciska przysadkę (np. glejak, oponiak, potworniaki).

    Przypadki niedoczynności przysadki w rodzinie zwiększają ryzyko zachorowania.

    Do niedoczynności przysadki mózgowej może dojść także w wyniku jej uszkodzenia, spowodowanego urazem czaszkowo-mózgowym, operacją, napromieniowaniem.

    Niedoczynność przysadki może być skutkiem zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, zespołem pustego siodła, udarem przysadki, poporodową martwicą przysadki (zespół Sheehana).

    Zbyt słabe funkcjonowanie przysadki może być również wynikiem jej wrodzonego niedorozwoju.

    Do niedoczynności przysadki mózgowej może również dojść w przebiegu chorób, takich jak gruźlica, kiła, histiocytoza czy ziarniniak Wegenera.

    Niedoczynność przysadki mózgowej - objawy

    • brak dojrzewania płciowego (u dzieci)
    • zanik owłosienia łonowego i dołów pachowych

    Objawy niedoczynności przysadki mózgowej to objawy niedoczynności tarczycy, nadnerczy oraz jajników i jąder.

        Niedoczynność przysadki mózgowej - badania

        Niedoczynność przysadki mózgowej - leczenie

        Leczenie objawowe polega na podawaniu hormonów w celu uzupełnienia ich niedoboru w organizmie. Na przykład, przy niedoborze TSH podaje się preparaty L-tyroksyny.

        Leczenie przyczynowe może polegać np. na operacji (jeśli przyczyną niedoczynności przysadki mózgowej jest guz lub tętniak) lub na stosowaniu antybiotyków, leków przeciwwirusowych czy antygrzybicznych przy zapaleniu opon mózgowych.

        Czy artykuł był przydatny?
        Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

        NOWY NUMER

        W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

        Dowiedz się więcej
        Miesięcznik Zdrowie 11/2019

        Materiał partnerski

        KOMENTARZE
        Marysia
        |

        Bierzesz za małą dawkę hormonów tarczycy i przysadka "pogania" tarczycę do pracy. Przecież przysadka nie wie, że tarczycy już nie ma.

        ruda
        |

        Jestem już rok po całkowitym usunięciu tarczycy,ponieważ by la guzkowata i miałam zawsze dużą nadczynność,pomimo tego w dalszym ciągu moje tsh to o ,o11.Nie wiem co robić .Może to jakaś choroba przysadki.