Mocz zalega w nerce, a uszkodzenia postępują. Wodonercze może długo nie boleć

Nerka może ulegać uszkodzeniu, nawet gdy nie pojawia się wyraźny ból. Wodonercze to zastój moczu, który prowadzi do poszerzenia układu zbiorczego nerki, najczęściej wskutek przeszkody w odpływie moczu. Problem może długo nie dawać objawów, a nieleczony grozi trwałym uszkodzeniem narządu.

Kobieta siedząca na łóżku trzyma się za bolący bok. O objawach wodonercza przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Osoba trzymająca się za dolną część pleców siedząca na łóżku w sypialni.
  • Wodonercze to stan wywołany przez mechaniczną blokadę dróg moczowych i nadmiar płynu rozciągającego ściany organu
  • Najczęstszymi przyczynami problemu są kamienie nerkowe, powiększona prostata oraz guzy uciskające przewody moczowe
  • Mayo Clinic ostrzega, że nieleczony zastój moczu prowadzi do bliznowacenia tkanek i trwałej niewydolności nerek
  • Podstawą wykrycia zmian jest bezbolesne badanie USG, które pozwala ocenić stopień poszerzenia miedniczki nerkowej

Wodonercze: co to jest i dlaczego nerka się powiększa

Wodonercze to sytuacja, w której mocz nie odpływa swobodnie z nerki do pęcherza i zaczyna się w niej gromadzić. W efekcie dochodzi do poszerzenia układu zbiorczego nerki i narząd może się powiększać. Cleveland Clinic podaje, że problem może dotyczyć jednej lub obu nerek, a wtedy pojawia się bolesny obrzęk.

Poradnik Zdrowie - Kiedy iść do nefrologa?

Przyczyny wodonercza u dorosłych: co blokuje odpływ moczu

Wodonercze najczęściej rozwija się wtedy, gdy w drogach moczowych pojawia się mechaniczna przeszkoda blokująca odpływ moczu. Częstą przyczyną są kamienie nerkowe, które mogą utknąć w moczowodzie. Do zastoju moczu mogą też prowadzić inne problemy:

  • łagodny rozrost gruczołu krokowego (prostaty) u mężczyzn, który uciska cewkę moczową
  • guzy pęcherza moczowego, macicy lub innych narządów znajdujących się w pobliżu
  • blizny i zwężenia dróg moczowych po przebytych urazach, infekcjach lub operacjach
  • refluks pęcherzowo-moczowodowy, czyli sytuacja, w której mocz cofa się z pęcherza do nerek
  • problemy z nerwami lub mięśniami sterującymi pracą układu moczowego.

Objawy wodonercza: na jakie sygnały organizmu zwrócić uwagę

Wodonercze nie zawsze daje objawy od razu i u części osób może długo przebiegać bezobjawowo. Gdy dolegliwości się pojawiają, typowy jest ból w dolnej części pleców, w boku lub w jamie brzusznej. National Kidney Foundation zwraca uwagę, że objawy bywają nieswoiste, dlatego warto obserwować także:

  • częste parcie na mocz lub wyraźne trudności z jego oddawaniem
  • obecność krwi w moczu, która zmienia jego barwę
  • nudności oraz ogólne złe samopoczucie
  • gorączkę, która często świadczy o rozwijającym się stanie zapalnym lub infekcji.

Czy wodonercze jest groźne: możliwe powikłania zastoju moczu

Nieleczone wodonercze może być groźne, ponieważ zalegający mocz wywołuje długotrwały ucisk na tkanki nerki. Mayo Clinic opisuje, że taki ucisk może prowadzić do trwałego, nieodwracalnego uszkodzenia narządu. W skrajnych przypadkach dochodzi do bliznowacenia i nerka przestaje prawidłowo filtrować krew, czyli rozwija się niewydolność nerek.

Diagnostyka wodonercza: USG nerek i dalsze badania obrazowe

Podstawowym badaniem w kierunku wodonercza jest USG nerek, które jest bezbolesne i powszechnie dostępne. W opisie USG ocenia się między innymi stopień poszerzenia miedniczki nerkowej w skali SFU, gdzie wyższe stopnie oznaczają przerzedzenie miąższu nerki. Gdy potrzebna jest dokładniejsza ocena, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny lub urografię.

W Polsce leczenie wodonercza jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia i zależy od przyczyny blokady. Przy bardziej nasilonej przeszkodzie stosuje się między innymi zabiegi takie jak plastyka miedniczkowo-moczowodowa lub operacje naprawcze metodą otwartą. Kluczowe jest możliwie szybkie udrożnienie dróg moczowych, bo wtedy nerka ma szansę wrócić do prawidłowej pracy.

Źródła: