Niewydolność wątroby: przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

2015-07-16 8:32 Monika Majewska

Niewydolność wątroby to stan, w którym wątroba nie jest zdolna do spełniania swoich funkcji. Może być on wynikiem chorób przewlekłych, ale czasem problem pojawia się nagle. Jakie są przyczyny i objawy niewydolności wątroby? Jak przebiega jej leczenie?

Niewydolność wątroby to stan, w którym wątroba jest częściowo lub całkowicie niezdolna do skutecznego funkcjonowania, tj. syntezy, metabolizmu, magazynowania, filtracji i wielu innych. Niewydolność wątroby dzieli się na przewlekłą i ostrą. Przewlekła niewydolność wątroby to  trwała i postępująca dysfunkcja wątroby, która jest konsekwencją choroby przewlekłej. Stan ten charakteryzuje się wystąpieniem encefalopatii wątrobowej (zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego, które są skutkiem działania toksyn, pojawiających się w organizmie w związku z uszkodzeniem wątroby) i osoczowych zaburzeń krzepnięcia. Tę grupę obejmuje przede wszystkim marskość wątroby, a także przewlekle przetrwałe zapalenie wątroby, przewlekłe zrazikowe zapalenie wątroby, toczniopodobne zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby nieokreślone.

Z kolei ostra niewydolność wątroby to potencjalnie odwracalna, nagła, trwała i postępująca dysfunkcja wątroby (bez wcześniej zdiagnozowanej choroby wątroby) charakteryzująca się wystąpieniem encefalopatii wątrobowej od 4 do 26 tygodni od uszkodzenia wątroby i osoczowych zaburzeń krzepnięcia.

Niewydolność wątroby – przyczyny

Do  przewlekłej niewydolności wątroby doprowadza wiele czynników, z których najczęściej wymienia się przewlekłe nadużywanie alkoholu, niewłaściwe odżywianie, przebycie wirusowych zapaleń wątroby (wirusem HBV, rzadziej typu HCV lub innymi wirusami powodującymi zapalenie wątroby), nowotwory wątroby.

Z kolei do ostrej niewydolności wątroby dochodzi zwykle w wyniku zatrucia lekami (paracetamolem lub innymi lekami hepatotoksycznymi) lub toksynami (najczęściej toksyną muchomora sromotnikowego). Ostra niewydolność wątroby może być również następstwem piorunującego WZW typu B, zakrzepicy żył wątrobowych i innych chorób wątroby (np. przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia wątroby, choroby Wilsona) i ogólnoustrojowych (np. wstrząsu lub sepsy).

Niewydolność wątroby – objawy

Przewlekła niewydolność wątroby może przebiegać bezobjawowo. Dopiero przy uszkodzeniu większości tego narządu pojawiają się objawy niewydolności. Początkowo występują osłabienie, a także dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak:

Następnie pojawiają się żółtaczka, powiększenie wątroby, obrzęki wokół kostek nóg, żylaki przełyku lub odbytu. Wodobrzusze, czyli obecność płynu w jamie brzusznej, zwykle świadczy o dużym stopniu zaawansowania niewydolności wątroby.

Objawy ostrej niewydolności są bardzo podobne do tych, które pojawiają się w zaawansowanym stadium przewlekłej postaci choroby, a dodatkowo pojawiają się zaburzenia świadomości, a kontakt z chorym jest niemożliwy. Objawy te pojawiają się od 4. do 26. tygodni od uszkodzenia wątroby.

Ostatnim etapem niewydolności wątroby są głębokie zaburzenia metaboliczne (kwasica metaboliczna) i śpiączka wątrobowa, a w konsekwencji śmierć.

Niewydolność wątroby – leczenie

Zarówno w przypadku ostrej, jak i przewlekłej niewydolności wątroby ważna jest dieta ubogobiałkowa (podaż białka powinna wynosić max. 60 g na dobę). Stosuje się także leczenie farmakologiczne, jednak najbardziej skuteczną metodą leczenia jest przeszczepienie wątroby. Przeszczep w przewlekłej niewydolności wątroby powinien zostać wykonany wtedy, gdy wyczerpią się inne możliwości leczenia i pojawią się objawy zaawansowanej niewydolności tego narządu. Transplantacja powinna zostać jednak wykonana zanim dojdzie do niewydolności wielonarządowej. W przypadku ostrej niewydolności wątroby konieczne jest jak najszybsze wykonanie transplantacji. Według statystyk, po przeszczepie wątroby przeżywa ok. 60 proc. pacjentów.

materiał partnera

Warto przytoczyć w tym miejscu badanie polskich naukowców z 2018 roku, pod kierunkiem dr hab. Michała Grąta z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Aby zapobiec zakażeniom okołooperacyjnym, które są częstym powodem niepowodzeń transplantacji wątroby, podawał on pacjentom czekającym na przeszczep narządu probiotyk, który zawierał szczepy: Lactococcus lactis Rosell® – 1058, Lactobacillus casei Rosell® – 215, Lactobacillus helveticus Rosell® – 52 oraz Bifidobacterium bifidum Rosell® – 71 (dostępne w Polsce w produkcie Sanprobi 4 Enteric). Probiotyk podawano chorym minimum przez dwa tygodnie przed planowanym zabiegiem.

Po operacji porównano wyniki pacjentów stosujących probiotyki i przyjmujących placebo. W grupie probiotycznej nastąpił szybszy spadek aminotransferaz oraz stężenia bilirubiny (wskaźniki te obrazują stan uszkodzenia wątroby, niższe wskazują na lepsze funkcjonowanie organu). Znacznie zmniejszyła się też częstość występowania zakażeń po transplantacji: po 90 dniach od zabiegu - w grupie z probiotykiem tyko 1 osoba miała powikłania, w grupie placebo aż 11!

W jaki sposób bakterie jelitowe mogą oddziaływać na wątrobę? Dzięki tzw. osi wątrobowo-jelitowej. To połączenie dwóch organów poprzez żyłę wrotną. Od mikrobioty zależy sprawne działanie osi, a także bariery jelitowej, która pomaga chronić wątrobę przed antygenami i toksynami pochodzącymi z jelit.

Bibliografia:

1. Grąt M. et al. Effects of continuous use of probiotics before liver transplantation: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial, „Clinical Nutrition”, 36, no. 6 (December, 2017), s. 1530-1539, doi: 10.1016/j.clnu.2017.04.021.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Agnieszka
|

zrezygnowac z alkoholu i wprowadzic dietę oraz przejsc na zdrowe jedzenie "jestes tym co jesz" mozna tez sie wspomagac suplami

Justyna
|

Wątroba pod pachą;)

Hanna
|

Ostropest to król wśród ziół na regenerację wątroby. Zioła są znacznie lepsze niż suplementy, które też dodatkowo mogą obciążać wątrobę.

Krzysztof
|

Witam, proszę co robić i jak leczyć mastocytozę, pacjent leży w szpitalu i powoli umiera

bartosz
|

Moja mama ma powiększoną wątrobę i lekarze wmawiają jej ze wypadly jej kregi w kręgosłupie. jeszcze zatruli ją morfiną. Nie wiedzą ze to zapalenie, co za lekarze...

karlik
|

Często po zjedzeniu ciężkostrawnego i tłustego jedzenia mam uczucie pełności w nadbrzuszu i odbijania. Aż się boję zbliżających się tegorocznych świąt i wigilii. Poratuje się Sylimaryną, a jeżeli dolegliwości będą się powtarzać, wybiorę się do lekarza.

Ania
|

Czy ktoś może ma namiary na dobrego lekarza w Poznaniu , który wyciągnął by mojego ojca z niewydolności wątroby i alkoholizmu?

asiarte
|

Coś mi się nie zgadza, mój tata jest teraz w szpitalu z powodu niewydolności wątroby i lekarze zalecają mu dietę wysokobiałkową, więc kto tu nie ma racji?

ania
|

Polceam bardzo dobrego hepatologa dr Weronikę Rymer. Trafiłam do niej do centrum hepatologicznego we Wrocławiu, gdzie robiłam elastografię wątroby.
http://centrumelastografii....
Wyszedl mi 2 stopień włóknienia i stłuszczenie. Pani Doktor zleciła leki i dietę. kontrola za 6 miesięcy

Ares
|

A do hepatologa czekam 7 miesięcy. SKANDAL !!!!!!!!!