Sepsa: przyczyny, objawy, leczenie sepsy

2020-06-10 9:32 Agnieszka Paculanka

Słowo "sepsa" budzi w wielu z nas lęk graniczący z paniką. Czy rzeczywiście powinniśmy się bać sepsy? Co naprawdę kryje się pod tą nazwą? Przeczytaj albo posłuchaj i dowiedz się, jakie są objawy sepsy, jak się ją leczy i kto jest najbardziej narażony na zachorowanie.

- Sepsa jest przyczyną wielu nieporozumień, wiele osób nadal zastanawia się, czy sepsa jest zaraźliwa - podkreśla prof. dr hab. Janusz Cianciara z Kliniki Hepatologii i Nabytych Niedoborów Immunologicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. - Tymczasem wbrew powszechnej opinii sepsa, jako uogólniona reakcja organizmu na zakażenie, nie jest wcale zaraźliwa. Do tego, na szczęście, nie występuje tak często, jakby wynikałoby z doniesień prasowych.

Spis treści

  1. Sepsa stara jak świat
  2. Sepsa: przyczyny
  3. Sepsa: nietypowe pierwsze objawy
  4. Sepsa nie jest zaraźliwa
  5. Każdy może zachorować na sepsę
  6. Sepsa: leczenie
Sepsa. Posłuchaj, jakie są przyczyny i objawy posocznicy. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Sepsa stara jak świat

O sepsie, czyli inaczej posocznicy, pisał o już Hipokrates, a mimo to wciąż nie wszystko o niej wiemy. Lekarze przyznają, że sepsa jest dla nich wyzwaniem. - Dopiero niedawno poznano większość rządzących nią mechanizmów – mówi prof. Cianciara. - Wciąż nie ma jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego u w zasadzie zdrowego człowieka w czasie kilku lub kilkunastu godzin dochodzi do wystąpienia stanu krytycznego zagrażającemu życiu.

Ciekawostka

Epidemia kojarzy się z zachorowaniami tysięcy ludzi. Tymczasem specjaliści nazywają w ten sposób również wystąpienie zachorowań na chorobę zakaźną na określonym terenie i w określonym czasie w liczbie większej niż w poprzednich latach. A zatem epidemią można już nazwać 3-4 przypadki sepsy wywołanej meningokokami w koszarach wojskowych.

Sepsa: przyczyny

Każda infekcja bakteryjna, wirusowa lub grzybicza mobilizuje układ odpornościowy do walki. Jego "oddziały specjalne" starają się osaczyć infekcję i jak najszybciej ją zwalczyć. Czasem jednak zdarza się, że bariera odpornościowa jest osłabiona lub zostaje przełamana i dochodzi do zakażenia uogólnionego organizmu, czyli właśnie sepsy.

Jest to bardzo złożony proces. Między innymi we krwi pojawia się coraz więcej cytokin (mediatorów zapalenia). Pod ich wpływem akcja serca przyspiesza, temperatura rośnie (lub przeciwnie – spada). Cytokiny maja również wpływ na naczynia krwionośne. Mogą powstawać mikrozakrzepy. Jednocześnie zawodzą mechanizmy biorące udział w rozpuszczania skrzepów, a uszkodzone naczynia przepuszczają osocze do otaczających je tkanek. Niedotlenione komórki ulegają uszkodzeniu i martwicy.

Oprócz kłopotów z krążeniem pojawiają się zaburzenia świadomości, szwankują też nerki. Z czasem coraz więcej narządów przestaje właściwie pracować. Bywa, że dochodzi do ich całkowitej niewydolności wielonarządowej i do wstrząsu, który jest najczęściej nieodwracalny.

Sepsa: nietypowe pierwsze objawy

Pierwsze objawy sepsy są mało charakterystyczne i można je pomylić z objawami grypy. Mogą wystąpić m.in.:

Gdy zakażenie się rozwija, objawy szybko narastają. Bardzo charakterystyczna jest drobna czerwona lub sinawa wysypka na kończynach i tułowiu, która nie blednie pod wpływem ucisku. W zależności od tego, jaki narząd został zaatakowany, mogą też wystąpić:

Jeśli je zauważysz, szczególnie po zabiegu operacyjnym, wyrwaniu zęba czy w czasie osłabienia organizmu, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Możesz na własny koszt (NFZ wciąż nie może zdecydować się na refundację) zaszczepić się przeciwko meningokokom - u niemowląt do 1. roku życia podaje się po konsultacji z lekarzem dwie dawki szczepionki, dzieciom starszym i dorosłym – jedną. Cena jednej dawki szczepionki skoniugowanej wynosi ok. 140-170 zł.

Sepsa nie jest zaraźliwa

To jest zdecydowanie największe nieporozumienie dotyczące sepsy. - Sepsą nie można się zarazić, ponieważ jest to określenie dotyczące objawów chorobowych towarzyszących uogólnionemu zakażeniu - podkreśla z całą mocą prof. Cianciara. - Można natomiast zarazić się bakteriami, wirusami lub grzybami, a te przy sprzyjających okolicznościach mogą być odpowiedzialne za rozwój sepsy.

Wśród bakterii, poza meningokokami, sepsę mogą wywoływać również:

Wśród grzybów – Candida albicans, a wśród wirusów - te wywołujące gorączki krwotoczne.

- Nie ma szczepionki przeciwko sepsie – dodaje prof. Cianciara. - Są natomiast szczepionki przeciwko niektórym bakteriom, które mogą powodować sepsę, np. przeciwko meningokokom oraz pneumokokom.

Sepsa - coraz większy problem

  • W Stanach Zjednoczonych rocznie na sepsę choruje około 750 tys. osób.
  • Co roku amerykański system opieki zdrowotnej wydaje na nią ponad 17 mld USD.
  • Specjaliści oceniają, że trzech na dziesięciu chorych umiera w ciągu miesiąca. Jeżeli w akcie zgonu jako przyczynę śmierci podaje się komplikacje pooperacyjne, można podejrzewać, że prawdziwą przyczyną była właśnie sepsa. Podobnie uważa 86% ankietowanych lekarzy z krajów Unii Europejskiej.
  • To właśnie posocznica pokonała Franklina Delano Roosevelta, Andy'ego Warhola i Freddie'ego Merkury'ego. Wygrał z nią natomiast Vaclav Havel.
  • Ilość przypadków ciężkiej sepsy zwiększa się corocznie z powodu starzenia się społeczeństwa, narastającej oporności na antybiotyki i szeroko stosowanych inwazyjnych metod leczenia.

Każdy może zachorować na sepsę

Prawda jest przykra – zachorować może każdy. Jednak szczególnie narażeni są ci, których układ odpornościowy nie jest w pełni sprawny (dzieci, osoby starsze i przewlekle chore) lub jest osłabiony (stresem, niewłaściwym odżywianiem). Do grupy zwiększonego ryzyka należą też ci, którzy mają wykonywane zabiegi inwazyjne. Choroba rozwija się bardzo szybko, stąd tak ważne jest szybkie jej rozpoznanie i natychmiastowe podjęcie leczenia w szpitalu.

Warto wiedzieć

Szybka diagnostyka sepsy jest już możliwa w każdym gabinecie lekarskim

Od stycznia 2016 roku w Europie i Polsce pojawiła się nowa technologia diagnostyczna umożliwiająca szybkie badanie prokalcytoniny - czułego markera sepsy. Dotychczas tego typu badania były wykonywane tylko w dobrze wyposażonych laboratoriach dużych szpitali. Badanie wykonywane jest przy pomocy innowacyjnego, zminiaturyzowanego urządzenia diagnostycznego Labgeo IB-10 umożliwiającego ilościowe badanie prokalcytoniny bezpośrednio w gabinecie  lekarskim, przychodni, szpitalnym oddziale ratunkowym, izbie przyjęć nawet najmniejszego szpitala oraz karetce pogotowia ratunkowego. Pomiar jest całkowicie zautomatyzowany, a wynik badania otrzymujemy już w ciągu 20 minut od pobrania krwi. Jakość i wiarygodność testu prokalcytoninowego wykorzystywanego w urządzeniu Labgeo IB-10 została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych.

Źródło: Centrum Prasowe PAP

Sepsa: leczenie

Leczenie polega na podaniu jak najszybciej:

Najważniejsze jest jednak ustalenie, jaki drobnoustrój spowodował sepsę, a więc wykonanie posiewów krwi. Szuka się także pierwotnego źródła zakażenia w organizmie: ropni lub stanów zapalnych. Najczęściej we krwi udaje się wykryć drobnoustrój odpowiedzialny za sepsę, co ułatwia postępowanie terapeutyczne. Jednak w około 30 proc. przypadków nie udaje się potwierdzić (zidentyfikować) badaniem bakteriologicznym rodzaju zakażenia. W takich sytuacjach równie szybko podejmuje się terapię antybiotykami o szerokim spektrum działania.

Sepsa
Autor: materiały prasowe Fot. materiały prasowe GSK.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Beata
|

Czy to jest sprawdzona metoda i czy pani ma jakieś doświadczenia osobiste związane z tym rodzajem terapii.

Rozz
|

To nie chodzi o procedury tylko czas potrzebny do wyhodowania w posiewach bakterii. Czas kilku dni to czas inkubacji bakterii na podłożu a nie opieszałość pracowników służby zdrowia.

Anna
|

Na sepse robi sie wlewy z dozylne askorbinianu i po chorobie

Ann
|

Więc dlatego miała łagodny przebieg I organizm rozpoznał z czym ma walczyć. Tak na chłopski rozum myślę..

Marta88
|

Mam prawie 30 lat w tym roku przeszłam sepse. cudem mnie uratowiali. Lekarze kazali dzieciom i mężowi pożegnać się ze mną. Dostalm Rodowicz uda która się zmieniła w sepse. W szpitalu przeszłam 6 operacji w czasie od 08.01.2018 do 30 01.2018r. Szpital w Sosnowcu zawiozł mnie do CLO w Siemianowicach Śląskich na konsultacje i tam dobrał mi odpowiednie antybiotyki, spędziłam 4 tygodnie na intensywnej terapii. Pobyt w szpitalach trwał od 08.01.2018 do 23.02.2018 w tym przeszłam przeszczep skóry w Siemianowicach. To co mi zostało po sepsie to padaczka typu petite mal. Ja miałam dużo szczęścia bo przeżyłam ale dziewczyna która ze mną lezala na intensywnej terapii nie miała tyle szczęścia co ja i zmarła.

Agnieszka
|

Moja mama ma sepsę poradzicie mi kilka zalet żeby była zdrowa

BARBARA
|

Mój tato wylądował w szpital i robią badania na posiew pod kątem sepsy.
Poinformowano mnie , że na wyniki trzeba czekać 5 dni. Stan taty z dnia na dzień pogarsza się wyniki dopiero za dwa dni. Czy ktoś równie długo czekał? Czy to prowincjonalny szpital ma taką procedurę?

Agnieszka
|

Moj maz ten jest po sepsie, lezy w szpitalu juz 2 miesiac; w grudniu byl w spiaczce i lezal na intensywnej terapii, teraz jest na oddziale neurologiczno-rehabilitacyjnym. Strasznie schudl, wyglada jak osoby z Oswiecimia podczas II wojny, ale kazdego dnia jest widoczny postep-cwiczy, podnosi rece, wczoraj powoli zaczal chodzic, rozmawia juz normalnie... trzeba miec nadzieje, wierzyc w wiedze lekarzy i modlic sie, bo nic innego nie pozostaje. Pluca nie dzialaly-teraz oddycha sam, nerki nie dzialaly-juz sie obudzily i mozg dziala ok. Jedynie ta strata wagi jest przerazajaca, ale naczytalam sie, ze moglobyc gorzej. Takze trzeba miec nadzieje, ja dziekuje wszystkim, ze moj maz zyje i ma checi zeby byc znowu sprawnym-cwiczenia wykonuje z wielkim zapalem, bo twierdzi, ze dostal 2 szanse od losu i musi ja wykorzystac .

barry
|

A co ma do tego wszystkiego Bóg ? On ma cie na rękach nosić ?

Jurek
|

Okrutny jest dla tego ze o nim zapominasz !