Marskość wątroby - objawy, przyczyny, diagnoza, leczenie

2019-08-27 8:01 Ludmiła Bednarek | Konsultacja: lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych

Marskość wątroby rozwija się latami. Nałogowe picie alkoholu, wirusowe zapalenie wątroby - typu B i C - to tylko niektóre przyczyny tego schorzenia, prowadzącego nawet do śmierci. Jak powstrzymać marskość wątroby? Jak przebiega leczenie marskości wątroby?

Spis treści

  1. Marskość wątroby - objawy
  2. Marskość wątroby - przyczyny
  3. Marskość wątroby - diagnoza
  4. Marskość wątroby - leczenie
  5. Marskość wątroby - rokowania

Marskość wątroby (zwłóknienie wątroby, łac. cirrhosis hepatis) to choroba nieodwracalna, ale można spowolnić jej postęp. "Chemiczna fabryka" - mówi się o wątrobie, bo zachodzi w niej blisko 5 tys. różnych reakcji.

To tutaj szkodliwe produkty przemiany materii przekształcane są w nieszkodliwe związki, usuwane wraz z moczem i kałem. Wątroba wydziela żółć niezbędną do trawienia tłuszczów.

Glukozę przetwarza w glikogen i trzyma w rezerwie na "gorsze czasy" (np. gdy będziemy się drastycznie odchudzać). Magazynuje też niektóre witaminy (witamina A, witamina D, witamina B12), a także żelazo i miedź.

Produkuje heparynę (enzym regulujący krzepliwość krwi) oraz niektóre białka, m.in. odpornościowe. Nasz największy narząd - u dorosłego człowieka waży ok. 1,5 kg - umie się sam regenerować. Nawet jeśli 75 proc. hepatocytów zginie, wątroba jeszcze jest w stanie pracować.

Ze względu na przyczyny wystąpienia marskości wątroby wyróżnia się:

marskość alkoholową jest spowodowana nadużywaniem alkoholu
marskość zastoinową może się pojawić w przebiegu
niewydolności
krążenia
marskość pozapalną np. po wirusowym
zapaleniu wątroby
marskość żółciową przyczyną jest uszkodzenie
komórek drobnych dróg
żółciowych
marskość uwarunkowaną genetycznie gdy choroba występuje
w rodzinie, istnieje
statystycznie większe
ryzyko zachorowania

Poza tym specjaliści dzielą marskość ze względu na obraz histopatologiczny na:

  • marskość drobnoguzkową (guzki do 3 mm)
  • marskość wielkoguzkową (guzki od 3 mm do kilku cm)
  • marskość mieszaną

Marskość wątroby - objawy

Wątroba nie boli, bo nie jest unerwiona. Ból może się jednak pojawić, gdy narząd ten znacznie się powiększy i zacznie naciskać na otaczającą go unerwioną błonę surowiczą, zwaną torebką wątrobową.

Wczesne objawy marskości wcale nie kojarzą się z dolegliwościami ze strony wątroby, bo jak tu powiązać marskość wątroby i objawy skórne, np. zaczerwienienie dłoni, czerwone plamki pojawiające się na tułowiu, zwłóknienie ścięgien w rękach, zniekształcenie palców i paznokci u rąk czy przerost ślinianek przyusznych?

Narastające upośledzenie funkcji wątroby sprawia, że marskości wątroby towarzyszą objawy psychiczne, takie jak wyczerpanie, zmęczenie i osłabienie, a następnie pojawiają się kolejne objawy:

Kolejnym etapem jest pojawienie się powikłań, choć należy zaznaczyć, że w przypadku niektórych pacjentów dopiero one są one pierwszymi sygnałami, że wątroba nie działa prawidłowo:

Marskość wątroby - przyczyny

Wątroba ma wielu wrogów. Marskość kojarzymy najczęściej z alkoholizmem. Tymczasem nadużywanie alkoholu jest tylko jedną z jej przyczyn.

Lekarze szacują, że marskość rozwija się u około 15 procent osób, które przez mniej więcej 10 lat piją nałogowo. Powodem jest to, że alkohol blokuje metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów, a to uszkadza wątrobę.

Częstą przyczyną marskości jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (WZW C). U niemal 20 procent chorych dochodzi do przewlekłego zapalenia miąższu wątroby i uszkodzeń, które z czasem prowadzą do zwłóknienia, czyli właśnie marskości. Choć w nieco mniejszym stopniu, wątrobę uszkadza również WZW typu B.

U wielu pacjentów z zaawansowaną niewydolnością prawej komory serca, na skutek zastoju krwi w dolnej części ciała, też może rozwinąć się marskość wątroby.

Za postępujące zwłóknienie wątroby odpowiadają także:

Ponadto wątroba może też sama sobie szkodzić - bywa, że organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała, które uszkadzają ten narząd. Zwykle trudno jest dociec, dlaczego tak się dzieje.

Marskość wątroby - przebieg choroby

Hepatocyty to podstawowe komórki wątroby. Tworzą one większe skupiska, tzw. zraziki. Przez środek każdego biegnie żyła, do której wpływa krew z licznych drobnych naczyń wypełniających miąższ wątroby.

Gdy rozwija się choroba i zamiast nowych hepatocytów w miąższu pojawia się włóknista tkanka łączna, przepływ krwi staje się coraz trudniejszy.

Dodatkową przeszkodą jest nadmierna ilość tłuszczu. Efekt - coraz bardziej upośledzona praca tego narządu.

Atakowana wątroba w pewnym momencie poddaje się. Jej komórki (hepatocyty) obumierają, a w ich miejscu tworzy się tkanka łączna, która zakłóca krążenie krwi.

Włóknienia wątroby nie da się odwrócić. Można tylko je zahamować i nie dopuścić do powikłań, takich jak np. nadciśnienie wrotne, insulinooporność i cukrzyca typu II, encefalopatia wątrobowa (efektem której może być uszkodzenie mózgu), pierwotny rak wątroby.

Jeśli w porę nie rozpocznie się podawania odpowiednich leków i/lub nie zrezygnuje z picia alkoholu, jedynym sposobem uratowania życia może być przeszczep wątroby. Ale na to nie wszyscy mają szanse.

Marskość wątroby - diagnoza

Lekarz zleca na początku badania krwi, tzw. próby wątrobowe, by ustalić m.in. poziom bilirubiny, niektórych białek lub określonych enzymów. Często w surowicy krwi szuka się przeciwciał, by potwierdzić bądź wykluczyć zakażenie WZW typu B lub C.

Pomóc mogą badania obrazowe, np.

Specjalista hepatolog może zlecić biopsję wątroby, czyli pobranie do badania mikroskopowego tkanek wątroby.

Marskość wątroby - leczenie

W zależności od tego, jaka jest przyczyna marskości wątroby oraz w jakim stanie jest ten narząd, taką wybiera się terapię. Jeśli przyczyną marskości jest zakażenie wirusem WZW - rozwój choroby można spowolnić, stosując np. interferon.

Gdy organizm wytwarza przeciwciała przeciwko tkance wątroby, zwykle do terapii włącza się kortykosteroidy.

Jeśli powodem jest np. genetyczna choroba Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w narządach, leki zapobiegają kumulacji tego pierwiastka w organizmie.

Marskość wątroby - rokowania

Nie ma jednoznacznych danych dotyczących długości życia z marskością wątroby. Wszystko zależy od czynnika wywołującego chorobę (alkohol, wirusowe zapalenia wątroby), stopnia zaawansowania choroby, stosowania się do zaleceń lekarzy oraz reakcji na stosowaną terapię.

Ważne

Lekarstwa zażywaj rozsądnie - tylko wtedy, gdy są niezbędne oraz w dawkach zalecanych przez lekarza. Gdy zażywane leki mogą oddziaływać na wątrobę - ustal z lekarzem, czy potrzebne są regularne próby wątrobowe. Jeśli tak, nie zapominaj o tym badaniu. Poza tym:

  • alkohol pij tylko okazjonalnie i w niewielkich ilościach
  • gdzie tylko możesz, zamieniaj tłuszcze zwierzęce na roślinne
  • polub dietę śródziemnomorską - jest dobra nie tylko dla serca, ale też dla wątroby
  • unikaj żywności zawierającej barwniki, konserwanty i tzw. polepszacze
  • nie dopuść do nadwagi czy otyłości - jedz z umiarem i jak najwięcej się ruszaj
  • zaszczep się przeciwko żółtaczkom typu A i B; niestety, nie ma szczepionki chroniącej przed WZW C, które jest przenoszone przez krew, dlatego unikaj zakażenia, do którego najczęściej dochodzi w placówkach medycznych podczas zabiegów, poprzez przybory kosmetyczne lub do tatuażu itd.

miesięcznik "Zdrowie"

Marskość wątroby może przebiegać podstępnie, ostrzega dr Piotr Gryglas

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
Doncia
|

skóra nie jest narządem ! tylko tkanką !!!! łączną

Wogo
|

Na wątrobę polecam zioła chanca piedra (nie herbatki, tylko oryginalne zioła z Peru), chińskie zioła shi ling tong pian (tabletki), oraz ostropest (gotowy preparat silimarol) , mogą zdziałać cuda. Pierwsze dwa są bardzo dobre w kamicy wątrobowej.

mita
|

Nigdy nie piłam alkoholu a 4 lata temu stwierdzono u mnie marskość wątroby nikt nie wie skąd ale żyć trzeba

anna
|

a piles alkohol? pijesz nadal?jak to wyglada po leczeniu?

Miłosz P.
|

Największym narządem jest skóra, nie wątroba. Pozdrawiam wszystkich.

Andrze
|

Atena twój tata sam nie wybrał Alkoholizm to choroba gdyby w pore przestał pic i poszedł na terapie... sam sobie nie poradzi nikt uwierz mi

lucky
|

GGTP >2200, po tygodniu "płukania" w szpitalu spadlo do nieco ponad 1100. Dwa miesiące brania Heparegen, teraz mam 660.
Polecam też LIV52 bez recepty, ostropest (parzyć i popijać sobie szklankę dziennie)

Pozdrawiam

PS: Może jeszcze pożyję.

annna
|

Współczuję. Alkoholizm to choroba, która zbiera duże żniwo.
Poza tym weź się w garść bo życie masz jedno. Bez urazy proponuje popracować nad ortografią. Pozdrawiam

Atena
|

Mój tata chorował na marskość wątroby przez picie alkoholu Od rozpoznania do śmierci minęło półtora roku Miał całkowity zakaz picia Przez te półtora roku nie pił a od 10 lat bardzo sporadycznie Kiedy zapadł w śpiączkę lekarze powiedzieli źe musiał pić Nie wierzylam ale kiedy sprzątałam jego pokój doznałam szoku znalazłam puste puszki po piwie a to też alkohol Nie mogę sobie darować że tego nie zauwarzyłam Sam wybrał śmierć i mnie zostawił samą

rafall
|

po badaniach wątrobowych lekarka powiedziała mi że wyniki mam podwyższone stu krotnie, kazała mi tylko nie pić. czy to wystarczy?