Marskość wątroby - objawy, przyczyny, diagnoza, leczenie

2020-06-08 14:50

Marskość wątroby rozwija się latami. Przyczyn marskości wątroby może być wiele, m.in. nałogowe picie alkoholu, wirusowe zapalenie wątroby typu B i C. Schorzenie to może prowadzić nawet do śmierci. Jak powstrzymać marskość wątroby? Jak przebiega leczenie marskości wątroby?

Marskość wątroby: objawy, przyczyny, leczenie
Autor: Getty Images

Marskość wątroby (zwłóknienie wątroby, łac. cirrhosis hepatis) to choroba nieodwracalna, ale można spowolnić jej postęp. "Chemiczna fabryka" - mówi się o wątrobie, bo zachodzi w niej blisko 5 tys. różnych reakcji.

To tutaj szkodliwe produkty przemiany materii przekształcane są w nieszkodliwe związki, usuwane wraz z moczem i kałem. Wątroba wydziela żółć niezbędną do trawienia tłuszczów.

Glukozę przetwarza w glikogen i trzyma w rezerwie na "gorsze czasy" (np. gdy będziemy się drastycznie odchudzać). Magazynuje też niektóre witaminy (witamina A, witamina D, witamina B12), a także żelazo i miedź.

Produkuje heparynę (enzym regulujący krzepliwość krwi) oraz niektóre białka, m.in. odpornościowe. Nasz największy narząd - u dorosłego człowieka waży ok. 1,5 kg - umie się sam regenerować. Nawet jeśli 75 proc. hepatocytów zginie, wątroba jeszcze jest w stanie pracować.

Co szkodzi wątrobie?

Spis treści

  1. Marskość wątroby - rodzaje
  2. Marskość wątroby - objawy
  3. Sprawdź jak wygląda chora wątroba
  4. Marskość wątroby - przyczyny
  5. Marskość wątroby - przebieg choroby
  6. Marskość wątroby - diagnoza
  7. Marskość wątroby - leczenie
  8. Marskość wątroby - rokowania

Marskość wątroby - rodzaje

Ze względu na przyczyny wystąpienia marskości wątroby wyróżnia się:

marskość alkoholową jest spowodowana nadużywaniem alkoholu
marskość zastoinową może się pojawić w przebiegu niewydolności krążenia
marskość pozapalną np. po wirusowym zapaleniu wątroby
marskość żółciową przyczyną jest uszkodzenie komórek drobnych dróg żółciowych
marskość uwarunkowaną genetycznie gdy choroba występuje w rodzinie, istnieje statystycznie większe ryzyko zachorowania

Poza tym specjaliści dzielą marskość ze względu na obraz histopatologiczny na:

  • marskość drobnoguzkową (guzki do 3 mm)
  • marskość wielkoguzkową (guzki od 3 mm do kilku cm)
  • marskość mieszaną

Marskość wątroby - objawy

Wątroba nie boli, bo nie jest unerwiona. Ból może się jednak pojawić, gdy narząd ten znacznie się powiększy i zacznie naciskać na otaczającą go unerwioną błonę surowiczą, zwaną torebką wątrobową.

Wczesne objawy marskości wcale nie kojarzą się z dolegliwościami ze strony wątroby, bo jak tu powiązać marskość wątroby i objawy skórne, np. zaczerwienienie dłoni, czerwone plamki pojawiające się na tułowiu, zwłóknienie ścięgien w rękach, zniekształcenie palców i paznokci u rąk czy przerost ślinianek przyusznych?

Narastające upośledzenie funkcji wątroby sprawia, że marskości wątroby towarzyszą objawy psychiczne, takie jak wyczerpanie, zmęczenie i osłabienie, a następnie pojawiają się kolejne objawy:

Kolejnym etapem jest pojawienie się powikłań, choć należy zaznaczyć, że w przypadku niektórych pacjentów dopiero one są one pierwszymi sygnałami, że wątroba nie działa prawidłowo:

Sprawdź jak wygląda chora wątroba

Marskość wątroby - przyczyny

Wątroba ma wielu wrogów. Marskość kojarzymy najczęściej z alkoholizmem. Tymczasem nadużywanie alkoholu jest tylko jedną z jej przyczyn.

Lekarze szacują, że marskość rozwija się u około 15 procent osób, które przez mniej więcej 10 lat piją nałogowo. Powodem jest to, że alkohol blokuje metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów, a to uszkadza wątrobę.

Częstą przyczyną marskości jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (WZW C). U niemal 20 procent chorych dochodzi do przewlekłego zapalenia miąższu wątroby i uszkodzeń, które z czasem prowadzą do zwłóknienia, czyli właśnie marskości. Choć w nieco mniejszym stopniu, wątrobę uszkadza również WZW typu B.

U wielu pacjentów z zaawansowaną niewydolnością prawej komory serca, na skutek zastoju krwi w dolnej części ciała, też może rozwinąć się marskość wątroby.

Za postępujące zwłóknienie wątroby odpowiadają także:

Ponadto wątroba może też sama sobie szkodzić - bywa, że organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała, które uszkadzają ten narząd. Zwykle trudno jest dociec, dlaczego tak się dzieje.

Marskość wątroby - przebieg choroby

Hepatocyty to podstawowe komórki wątroby. Tworzą one większe skupiska, tzw. zraziki. Przez środek każdego biegnie żyła, do której wpływa krew z licznych drobnych naczyń wypełniających miąższ wątroby.

Gdy rozwija się choroba i zamiast nowych hepatocytów w miąższu pojawia się włóknista tkanka łączna, przepływ krwi staje się coraz trudniejszy.

Dodatkową przeszkodą jest nadmierna ilość tłuszczu. Efekt - coraz bardziej upośledzona praca tego narządu.

Atakowana wątroba w pewnym momencie poddaje się. Jej komórki (hepatocyty) obumierają, a w ich miejscu tworzy się tkanka łączna, która zakłóca krążenie krwi.

Włóknienia wątroby nie da się odwrócić. Można tylko je zahamować i nie dopuścić do powikłań, takich jak np. nadciśnienie wrotne, insulinooporność i cukrzyca typu II, encefalopatia wątrobowa (efektem której może być uszkodzenie mózgu), pierwotny rak wątroby.

Jeśli w porę nie rozpocznie się podawania odpowiednich leków i/lub nie zrezygnuje z picia alkoholu, jedynym sposobem uratowania życia może być przeszczep wątroby. Ale na to nie wszyscy mają szanse.

Marskość wątroby - diagnoza

Lekarz zleca na początku badania krwi, tzw. próby wątrobowe, by ustalić m.in. poziom bilirubiny, niektórych białek lub określonych enzymów. Często w surowicy krwi szuka się przeciwciał, by potwierdzić bądź wykluczyć zakażenie WZW typu B lub C.

Pomóc mogą badania obrazowe, np.

Specjalista hepatolog może zlecić biopsję wątroby, czyli pobranie do badania mikroskopowego tkanek wątroby.

Marskość wątroby - leczenie

W zależności od tego, jaka jest przyczyna marskości wątroby oraz w jakim stanie jest ten narząd, taką wybiera się terapię. Jeśli przyczyną marskości jest zakażenie wirusem WZW - rozwój choroby można spowolnić, stosując np. interferon.

Gdy organizm wytwarza przeciwciała przeciwko tkance wątroby, zwykle do terapii włącza się kortykosteroidy.

Jeśli powodem jest np. genetyczna choroba Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w narządach, leki zapobiegają kumulacji tego pierwiastka w organizmie.

Marskość wątroby - rokowania

Nie ma jednoznacznych danych dotyczących długości życia z marskością wątroby. Wszystko zależy od czynnika wywołującego chorobę (alkohol, wirusowe zapalenia wątroby), stopnia zaawansowania choroby, stosowania się do zaleceń lekarzy oraz reakcji na stosowaną terapię.

Wątroba - ważne zalecenia

Lekarstwa zażywaj rozsądnie - tylko wtedy, gdy są niezbędne oraz w dawkach zalecanych przez lekarza. Gdy zażywane leki mogą oddziaływać na wątrobę - ustal z lekarzem, czy potrzebne są regularne próby wątrobowe. Jeśli tak, nie zapominaj o tym badaniu. Poza tym:

  • alkohol pij tylko okazjonalnie i w niewielkich ilościach
  • gdzie tylko możesz, zamieniaj tłuszcze zwierzęce na roślinne
  • polub dietę śródziemnomorską - jest dobra nie tylko dla serca, ale też dla wątroby
  • unikaj żywności zawierającej barwniki, konserwanty i tzw. polepszacze
  • nie dopuść do nadwagi czy otyłości - jedz z umiarem i jak najwięcej się ruszaj
  • zaszczep się przeciwko żółtaczkom typu A i B; niestety, nie ma szczepionki chroniącej przed WZW C, które jest przenoszone przez krew, dlatego unikaj zakażenia, do którego najczęściej dochodzi w placówkach medycznych podczas zabiegów, poprzez przybory kosmetyczne lub do tatuażu itd.

miesięcznik "Zdrowie"

Czytaj też:

Marskość wątroby może przebiegać podstępnie, ostrzega dr Piotr Gryglas

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.