- Grzybica paznokci często powoduje żółknięcie, pogrubienie, kruszenie i częściowe odwarstwianie płytki
- Zakażeniu sprzyjają wilgotne stopy, ciasne obuwie, urazy paznokci i grzybica skóry stóp
- Podobne zmiany mogą występować także po urazie lub w przebiegu innych chorób paznokci
- Codzienna pielęgnacja pomaga ograniczyć rozprzestrzenianie się zakażenia, ale nie zastępuje leczenia
Jak rozpoznać grzybicę paznokci stóp?
Objawy grzybicy paznokci stóp najczęściej dotyczą dużego palca, ale zakażenie może objąć kilka płytek. Paznokieć staje się biały, żółtawy, szarawy lub brunatny, a jego powierzchnia przestaje być gładka. Zmiana często zaczyna się przy wolnym brzegu paznokcia i stopniowo przesuwa się w stronę nasady.
Z czasem płytka może wyraźnie grubieć, kruszyć się, pękać i gromadzić pod sobą zrogowaciały naskórek. Czasem paznokieć częściowo odkleja się od łożyska. Samo zakażenie nie zawsze boli, ale zgrubiała lub zdeformowana płytka może uciskać w bucie i powodować dyskomfort przy chodzeniu.
Do częstych sygnałów należą:
- żółte, białe lub brunatne przebarwienia płytki
- pogrubienie paznokcia i trudność w jego skracaniu
- kruszenie się lub rozwarstwianie końcówki paznokcia
- nagromadzenie zrogowaciałego naskórka pod paznokciem
- częściowe odklejenie płytki od łożyska
- ból lub ucisk w ciasnym obuwiu.
Przyczyny grzybicy paznokci stóp. Wilgoć to nie jedyny problem
Grzybica paznokci może rozwinąć się, gdy chorobotwórcze grzyby wnikną pod płytkę paznokcia lub przez drobne uszkodzenia skóry wokół niej. Ciepło i wilgoć sprzyjają ich namnażaniu, dlatego ryzyko rośnie przy długim chodzeniu w przepoconych skarpetach i nieprzewiewnych butach. Do zakażenia może dojść również po kontakcie z zanieczyszczonymi powierzchniami w publicznych prysznicach, szatniach i na basenie.
Częstą drogą jest przejście zakażenia ze skóry stóp na paznokieć. Łuszczenie, swędzenie lub pękanie skóry między palcami mogą wskazywać na grzybicę skóry stóp. Nieleczone zakażenie może przenosić się na paznokcie i utrudniać pozbycie się problemu. Zakażenie może również przenosić się między paznokciami przez wspólne cążki, nożyczki, pilniki, ręczniki lub obuwie.
Większe ryzyko dotyczy osób z cukrzycą, zaburzeniami krążenia obwodowego, osłabioną odpornością i uszkodzeniami nerwów w stopach. Sprzyjają mu także powtarzające się urazy paznokci, na przykład podczas biegania albo w za ciasnych butach. U osób starszych paznokcie rosną wolniej, dlatego grzybica paznokci występuje częściej.
Zmieniony paznokieć nie zawsze oznacza grzybicę
Zmiana koloru, zgrubienie lub odklejanie się paznokcia mogą mieć inne przyczyny, na przykład uraz, łuszczycę, inne choroby skóry albo stały ucisk ze strony obuwia. Z tego powodu nie warto zakładać rozpoznania wyłącznie na podstawie wyglądu płytki. Lekarz może pobrać fragment paznokcia lub materiał spod niego do badania, które pomaga potwierdzić zakażenie i dobrać postępowanie.
Samo spiłowanie zgrubiałej części paznokcia nie usunie grzybicy. Pilnik może poprawić wygodę i ułatwić skracanie paznokcia, ale grzyby mogą pozostawać w płytce i pod nią. Preparaty przeznaczone do skóry stóp nie zawsze działają na paznokieć, ponieważ substancja musi przeniknąć przez twardą płytkę.
Konsultacja jest szczególnie potrzebna, gdy paznokieć boli, skóra wokół niego jest zaczerwieniona lub obrzęknięta, pojawia się wydzielina albo zmiany szybko obejmują kolejne paznokcie. Nie warto zwlekać także wtedy, gdy masz cukrzycę, zaburzenia krążenia, neuropatię, czyli uszkodzenie nerwów, lub obniżoną odporność. Leczenie zakażeń paznokci bywa długie, bo zdrowa płytka musi odrosnąć, a paznokcie stóp rosną powoli.
Codzienna pielęgnacja przy grzybicy paznokci stóp
Przy grzybicy paznokci codzienna pielęgnacja pomaga ograniczać wilgoć, ryzyko przenoszenia zakażenia i urazy paznokci. Stopy warto myć, a potem dokładnie osuszać, również między palcami. Paznokcie skracaj prosto, bez wycinania boków zbyt głęboko, i używaj własnych, czystych narzędzi.
Skarpety zmieniaj codziennie, a po intensywnym wysiłku od razu, jeśli są wilgotne. Wybieraj buty, które nie uciskają palców i pozwalają stopom wyschnąć, a pary obuwia zmieniaj, aby miały czas się przewietrzyć. Na basenie, w saunie i pod prysznicem w siłowni noś klapki.
Nie pożyczaj nikomu ręczników, skarpet, butów ani cążek do paznokci. Jeśli masz również grzybicę skóry stóp, lecz ją jednocześnie zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko ponownego zakażenia paznokci. Leczenie potwierdzonego zakażenia warto połączyć z regularnym osuszaniem stóp, myciem narzędzi do paznokci i ograniczaniem wilgoci w butach.
Jak wygląda grzybica? GALERIA
5
Źródła:
- American Academy of Dermatology (Nail Fungus: FAQs)
- NHS (Fungal nail infection)
- MedlinePlus (Fungal nail infection)
- PubMed (Updated Perspectives on the Diagnosis and Management of Onychomycosis)
- PubMed (Onychomycosis: Recommendations for Diagnosis, Assessment of Treatment Efficacy, and Specialist Referral)
