- Przez pierwszy tydzień po zabiegu należy unikać dźwigania ciężarów powyżej 4,5 kg oraz długich kąpieli
- Pacjenci ze stabilną chorobą wieńcową zazwyczaj przyjmują dwa leki rozrzedzające krew przez minimum 6 miesięcy
- Pilnej pomocy wymagają duszności, ból w klatce piersiowej oraz gorączka przekraczająca 38,3 stopnia Celsjusza
- Bezpłatna rehabilitacja kardiologiczna na NFZ powinna rozpocząć się w ciągu 28 lub 42 dni od wypisu
- Zalecanym modelem żywienia jest dieta roślinna bogata w strączki, orzechy, produkty pełnoziarniste i chude białko
Co to jest stent w tętnicy wieńcowej i po co się go zakłada?
Stent to niewielka metalowa „sprężynka”, którą umieszcza się w tętnicy wieńcowej podczas angioplastyki. Jego zadaniem jest poszerzenie naczynia zwężonego przez blaszkę miażdżycową, tak aby krew mogła swobodniej dopływać do mięśnia sercowego. U części pacjentów oznacza to sytuację ratującą życie, a u innych poprawę funkcjonowania przy przewlekłej chorobie wieńcowej.
Choroba wieńcowa (dawniej określana jako stabilna choroba niedokrwienna serca) oznacza, że do serca dociera za mało tlenu. Może to powodować ból w klatce piersiowej albo szybkie męczenie się przy wysiłku. Stent zwykle zmniejsza te dolegliwości, ale po zabiegu wciąż potrzebny jest czas na bezpieczny powrót do sprawności.
Pierwsze dni po stencie: czego nie wolno robić po zabiegu?
Po powrocie do domu oszczędzaj siły, aby miejsce wkłucia mogło się spokojnie zagoić. Przez pierwsze 2 do 3 dni ogranicz wchodzenie po schodach do maksymalnie dwóch razy dziennie. Spacery na krótkich dystansach po płaskim terenie są w porządku, ale unikaj wysiłku, który wyraźnie przyspiesza oddech albo szybko męczy.
MedlinePlus Medical Encyclopedia podaje, że w pierwszym tygodniu po zabiegu trzeba trzymać się kilku ograniczeń. Nie podnoś przedmiotów cięższych niż 4,5 kg, nie wykonuj prac w ogrodzie i nie uprawiaj sportu. Przez co najmniej 7 dni unikaj też pływania w basenie oraz długich kąpieli w wannie.
Ostrożność dotyczy też codziennych obowiązków i powrotu do współżycia. Unikaj silnego pchania i ciągnięcia cięższych przedmiotów oraz gwałtownego skręcania tułowia. Z aktywnością seksualną wstrzymaj się przez 2 do 5 dni, a termin powrotu najlepiej omów z kardiologiem.
Leki i dieta po stencie: o czym trzeba pamiętać na co dzień?
Żeby stent pozostał drożny, bardzo ważne jest regularne przyjmowanie leków przeciwpłytkowych (potocznie nazywanych „rozrzedzającymi krew”). W publikacji w „Clinical Cardiology” opisano, że u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową zwykle stosuje się podwójną terapię przeciwpłytkową przez co najmniej 6 miesięcy. Później lekarz najczęściej rozważa przejście na jeden lek, który zmniejsza ryzyko powstania zakrzepu w obrębie stentu.
Równie ważne są zmiany w diecie, bo pomagają hamować dalszy rozwój miażdżycy. Wytyczne American Heart Association z 2023 roku wskazują jako korzystny model żywienia dietę roślinną z dodatkiem chudego białka. W codziennym jadłospisie warto regularnie uwzględniać:
- świeże warzywa i owoce
- rośliny strączkowe, takie jak fasola czy soczewica
- orzechy i nasiona
- produkty pełnoziarniste
- chude mięso i ryby
Jeśli mimo leków i diety czujesz spadek formy, lekarz może zlecić badania kontrolne. American Heart Association podaje, że jedną z metod oceny drożności stentu o średnicy co najmniej 3 mm jest tomografia komputerowa naczyń wieńcowych. Badanie pozwala ocenić stan naczyń bez ponownego wprowadzania cewnika.
Objawy alarmowe po stencie: kiedy trzeba wezwać pomoc?
U większości osób rekonwalescencja przebiega spokojnie, ale warto uważnie obserwować miejsce wkłucia i ogólne samopoczucie. Jeśli pojawi się krwawienie, które nie ustępuje po uciśnięciu, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem. Niepokojące są też narastający obrzęk, silne zaczerwienienie albo żółta wydzielina z rany.
MedlinePlus Medical Encyclopedia zaleca wezwanie pomocy, jeśli pojawią się objawy mogące sugerować powikłania. Pilnej reakcji wymagają:
- ból w klatce piersiowej lub duszność, które nie mija po odpoczynku
- bardzo wolny puls (poniżej 60 uderzeń) lub bardzo szybki (powyżej 100-120 uderzeń)
- gorączka powyżej 38,3 stopnia Celsjusza lub dreszcze
- oddrętwienie, chłód lub zmiana koloru nogi albo ramienia poniżej miejsca zabiegu
- odkrztuszanie krwi lub omdlenia.
Rehabilitacja kardiologiczna po stencie na NFZ: jak skorzystać?
Po wszczepieniu stentu możesz skorzystać z rehabilitacji kardiologicznej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Program jest przeznaczony dla osób po zabiegach plastyki naczyń wieńcowych i ma pomóc bezpiecznie wrócić do sprawności. Skierowanie może wystawić lekarz z oddziału kardiologii, poradni kardiologicznej albo poradni rehabilitacyjnej.
Rehabilitacja może odbywać się w szpitalu, w ośrodku dziennym albo w domu, zależnie od stanu zdrowia. NFZ opisuje też telerehabilitację hybrydową, czyli kilka dni w ośrodku i dalsze treningi w miejscu zamieszkania. Taki program zwykle trwa od 2 do 5 tygodni i jest dobierany do możliwości pacjenta.
W rehabilitacji na NFZ ważne są terminy zgłoszenia do ośrodka, bo są ściśle określone. Na standardową rehabilitację po zabiegu trzeba zgłosić się w ciągu 28 lub 42 dni od wypisu ze szpitala. Regularne ćwiczenia pod nadzorem specjalistów pomagają bezpiecznie wracać do aktywności i mogą zmniejszać ryzyko kolejnych problemów z sercem.
8
Źródła:
