Powiększona wątroba - czy to groźne? Przyczyny i leczenie

2017-06-06 16:55 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Monika Majewska

Powiększona wątroba (hepatomegalia) to objaw chorób wątroby lub schorzeń ogólnoustrojowych. Powiększenie wątroby może mieć różne przyczyny. Powiększenie wątroby może się wiązać z upośledzeniem jej prawidłowego działania, co stanowi zagrożenie zdrowotne. Jakie są jeszcze możliwe przyczyny powiększenia wątroby? Na czym polega leczenie?

Powiększona wątroba (hepatomegalia) uciska sąsiadujące z nią jelita oraz żołądek. Stąd objawy, takie jak uczucie kłucia w boku i rozpierania pod żebrami. To pierwszy znak, że wątroba przestaje sobie radzić. W prawidłowych warunkach wątroba zajmuje prawy górny kwadrant jamy brzusznej powyżej łuku żebrowego oraz część nadbrzusza, sięgając 5–10 cm na lewo od linii środkowej ciała.

Wątroba to fabryka, magazyn i filtr

Wątroba to pracująca bez wytchnienia fabryka, w której odbywa się przemiana składników dostarczonych z pożywieniem. Uzyskuje się z nich niezbędne do życia związki. Np. białka rozkładane są na aminokwasy, które stanowią budulec dla wszystkich tkanek, a także zapewniają prawidłowe funkcjonowanie organizmu, np. właściwe krzepnięcie krwi. Do wątroby trafia też tłuszcz. Znaczna jego część zostaje przetworzona na lipoproteiny i cholesterol, z którego produkowana jest żółć. Bez niej nie byłoby możliwe trawienie tłuszczów oraz wchłanianie przez organizm rozpuszczalnych w nim witamin.

Glukoza – podstawowe paliwo dla komórek naszego ciała – zostaje w wątrobie zagęszczona i przetworzona na glikogen. Gdy organizm odczuwa braki energetyczne, zmagazynowany w wątrobie glikogen jest rozkładany, powstaje z niego glukoza, która trafia do krwi i staje się źródłem energii. Obok glikogenu w wątrobie przechowywane jest inne zapasowe paliwo: tłuszcz. Tu też gromadzone są witaminy A, D, B12 i żelazo. Wszystkie te substancje w odpowiednim czasie są uwalniane do krwi, tak by dotarły do komórek. Przez wątrobę przechodzą także wszystkie toksyny, zarówno te dostarczane z zewnątrz, jak i produkowane przez organizm. Jest ona zanieczyszczana „odpadami” pochodzącymi z żywności, leków i bakterii oraz tymi hormonami, które są wydzielane w nadmiarze przez organizm. Co pewien czas trzeba więc zrobić generalne porządki, żeby wątrobę oczyścić i odciążyć. Warto wracać do nich przynajmniej raz w roku.

Powiększona wątroba - przyczyny. Choroby wątroby

  • marskość wątroby - wątroba jest nie tylko powiększona. Brzeg marskiej wątroby jest ostry i twardy, a spoistość narządu wyraźnie   wzmożona. Powierzchnia marskiej wątroby bywa nierówna

Najczęstszą przyczyną powiększenia wątroby są alkoholowa choroba wątroby oraz wirusowe zapalenia wątroby typu A, B i C.

  • nowotwory wątroby - wątroba - poza powiększeniem - może być też twarda
  • zapalenie wątroby - to grupa chorób, w przebiegu których dochodzi do stanu zapalnego tego narządu. Jego przyczyny są zróżnicowane. Za zapalenie wątroby najczęściej odpowiadają wirusy
  • zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda i Chiariego) - to choroba, której istotą jest blokada odpływu krwi z żył wątrobowych aż do połączenia żyły głównej dolnej z prawym przedsionkiem. Pojawiają się m.in. wodobrzusze, powiększenie wątroby (hepatomegalia) i śledziony (tzw. splenomegalia

Powiększona wątroba - pozostałe przyczyny

  • konsekwencja różnych zmian metabolicznych, prowadzących do nagromadzenia tłuszczu (np. otyłość albo cukrzyca)
  • niektóre choroby o podłożu genetycznym, których istotą jest odkładanie się w wątrobie różnych substancji, np. żelaza (hemochromatoza) czy miedzi (choroba Wilsona), co powoduje powiększenie się narządu
  • mononukleoza - gdy wirus Epsteina-Barr (EBV), który odpowiada za mononukleozę, zaatakuje wątrobę, staje się ona powiększona, pojawia się żółtaczka
  • sarkoidoza - sarkoidoza polega na gromadzeniu się komórek układu odpornościowego w formie ziarniny w płucach i innych narządach, np. wątrobie
Warto wiedzieć

Bardzo duża wątroba, która sięga przednim brzegiem 10 i więcej centymetrów poniżej łuku żebrowego, jest najczęściej oznaką masywnego stłuszczenia wątroby (np. pochodzenia alkoholowego).

Duża i pulsująca wątroba może być konsekwencją niedomykalności zastawki trójdzielnej, co pozwala na przenoszenie zmiennych ciśnień krwi w prawej komorze serca na wątrobę.

Podłożem umiarkowanego powiększenia wątroby jest wiele wspominanych procesów chorobowych.

Powiększenie wątroby - diagnostyka

Powiększoną wątrobę można zbadać palpacyjnie. Badający wsuwa pod prawy łuk żebrowy w linii środkowo-obojczykowej  trzy  przylegające do siebie palce, tj. wskazujący, środkowy i serdeczny. (ryc. 12). Jednocześnie pacjent otrzymuje polecenie wykonania powolnego i głębokiego wdechu przez otwarte usta. Powiększenie narządu stwierdza się po wyczuciu jej brzegu 2 lub więcej centymetrów poniżej łuku żebrowego.

W przypadku powiększenia wątroby wykonuje się USG jamy brzusznej, a także badania krwi, takie jak próby wątrobowe, lipogram, stężenia glukozy we krwi, test na WZW. W niektórych przypadkach konieczne mogą być dokładniejsze badania, np. oznaczenie przeciwciał we krwi, a nawet biopsja wątroby.

Ważne

Gdy wątroba niedomaga, można zaobserwować:

  • na skórze liczne piegi, znamiona barwnikowe i brodawki
  • brązowe plamy przy cebulkach włosów
  • zaczerwienienie skóry wnętrza dłoni
  • zimną i wilgotną skórę ciała, zwłaszcza rąk
  • wzdęcia, niestrawność, biegunki, gorycz w ustach
  • skurcze w łydkach i palcach rąk
  • wolniejszą przemianę materii, wzmożony apetyt na słodycze
  • podwyższone ciśnienie tętnicze
  • nasilenie alergii

Powiększenie wątroby - leczenie

Postępowanie zależy od przyczyny powiększonej wątroby. Na przykład, jeśli przyczyną powiększenia wątroby jest marskość, lekarz może zdecydować o podaniu leków bezinterferonowych lub kortykosteroidów. Jeśli powodem jest np. genetyczna choroba Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w narządach, podaje się leki, które zapobiegają kumulacji tego pierwiastka w organizmie.

Powiększona wątroba - co jeść, aby zregenerować wątrobę?

Źródło: www.newsrm.tv

To ci się przyda

Co szkodzi wątrobie?

  • Obżarstwo, nadużywanie alkoholu, leki, wdychanie oparów chemicznych, środków owadobójczych, dymu tytoniowego.
  • Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A, B i C. Przeciwko A i B można się chronić szczepionkami.
  • Nadmiar tłuszczu dostarczanego z pożywieniem. Gdy tłuszczu jest za dużo, wątroba powiększa się i staje się mało wydolna.
  • Nadużywanie leków, np. antybiotyków, środków przyjmowanych z powodu podwyższonego poziomu cholesterolu. Ale szkodliwe są również niektóre leki dostępne bez recepty (np. paracetamol), więc ich dłuższe stosowanie lepiej uzgodnić z lekarzem.
  • Drakońskie diety odchudzające, nazywane jednostronnymi (np. kapuściana, białkowa). Równie niebezpieczne są długotrwałe głodówki, bo gdy wątroba nie dostaje białka z zewnątrz, zaczyna czerpać z nagromadzonych zapasów, a to prosta droga do jej stłuszczenia.
  • Nadmiar białej mąki, cukru rafinowanego, tłuszczów nasyconych i czerwonego mięsa.
  • Niedobór surowych produktów bogatych w enzymy trawienne i błonnik.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
higi
|

bardzo dobry artykuł