Lipidogram - badanie określające poziom lipidów

lek. med. Sylwia Baczyńska-Świerczyńska

Palisz papierosy? Masz nadwagę lub otyłość? W pośpiechu zjadasz na mieście niezdrowe fast foody i nie masz czasu na aktywność fizyczną? Zrób lipidogram, czyli profil lipidowy. To proste badanie wiele powie o twoim zdrowiu - wykryje nieprawidłowy poziom cholesterolu, jego frakcji HDL i LDL oraz trójglicerydów.

Lipidogram, czyli to, jaki mamy poziom cholesterolu oraz trójglicerydów, jest niezwykle ważnym badaniem. Na jego podstawie można bowiem określić zagrożenie miażdżycą, a w konsekwencji chorobą wieńcową, zawałem serca czy udarami niedokrwiennymi mózgu. Do zbadania profilu lipidowego wystarczy mała próbka krwi pobranej z żyły.

Lipidogram - co wykrywa to badanie

Cholesterol to związek tłuszczowy niezbędny człowiekowi do życia. Jest składnikiem błon komórkowych, uczestniczy np. w produkcji niektórych hormonów, soków żółciowych i witaminy D.

Stężenie cholesterolu we krwi jest wyższe u mężczyzn, osób w starszym wieku, a także u spożywających wysokokaloryczne pokarmy i unikających wysiłku fizycznego.

Nasz organizm czerpie go z pożywienia oraz z tkanek własnych (produkuje go głównie wątroba i jelito kręte). Wszystko jest w porządku, gdy cholesterol utrzymuje się na odpowiednim poziomie (patrz ramka). Jeśli jest go za dużo, zaczyna "obrastać" wnętrze naczyń krwionośnych, co grozi miażdżycą. Aby poznać skalę ryzyka, bada się poziom HDL (High Density Lipoproteins - lipoproteiny o wysokiej gęstości, potocznie dobry cholesterol) i LDL (Low Density Lipoproteins - cząsteczki o niskiej gęstości, tzw. zły cholesterol). Wysoki poziom LDL oznacza, że zbyt dużo cholesterolu odkłada się w ścianach tętnic. Inaczej jest z HDL, który przenosi nadmiar cholesterolu z komórek do wątroby. Jeśli jest go dużo, działa przeciwmiażdżycowo.

Ważne

Lipidogram prawidłowy

  • cholesterol całkowity - 200 mg% (5,2 mmol/l) lub mniej
  • cholesterol LDL - mniej niż 139 mg% (3,4 mmol/l)
  • cholesterol HDL - powyżej 35 mg% (0,92 mmol/l)
  • trójglicerydy - poniżej 200 mg% (2,3 mmol/l),  najlepiej 50-180 mg%

Poziom dobrego HDL zwiększają: aktywność fizyczna, umiarkowane (!) spożycie alkoholu, estrogeny, a zmniejszają: palenie tytoniu, otyłość, brak ruchu, przyjmowanie leków sterydowych. Nie mniej istotny jest poziom trójglicerydów (cząsteczek zbudowanych z kwasów tłuszczowych i glicerolu) stanowiących rezerwę energetyczną organizmu. Gdy jest za wysoki, świadczy o zaburzeniach gospodarki tłuszczowej.

Co robić, jeśli lipidogram jest nieprawidłowy?

Nieprawidłowy lipidogram wymaga zmodyfikowania diety. Lekarz ustali ją tak, by tłuszcze stanowiły jedynie 30 proc. dostarczanej energii. Ważny jest też rodzaj tłuszczu. Ten pochodzący z mięsa, nabiału i jaj trzeba bardzo ograniczyć, bo źle wpływa na profil lipidowy. Korzystne są zaś kwasy omega-3 i omega-6 zawarte w rybach i niektórych roślinach. W szczególnych przypadkach lekarz może zalecić także specjalne leczenie farmakologiczne.

Zrób to koniecznie

  • krew musi być pobrana na czczo, po 12-14 godzinach od ostatniego posiłku.
  • kontrolne badanie lipidogramu powtarza się nie wcześniej niż po ok. 4 tygodniach od wdrożonego leczenia.
  • miesięcznik "Zdrowie"
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 4/2020

    Materiał partnerski

    KOMENTARZE
    Włodzimierz k
    |

    Nie bierzcie statyn holesterol może być nawet 240-250 jest obniżany bo farmaceutyka musi zarobić za zawały czy miażdżycę jest odpowiedzialna chomocestyina holestrol jest potrzebny przy stanach zapalnych w organizmie a podawanie jest po 70 tce to zabójstwo czegolnie kobietom ogarnijcie się lekarze i farmaceutyka to organizacja niszcząca zdrowie delikatnie mówiąc

    voytec
    |

    Mam problemy zwatrobą..zrobiłem próby wątrobowe i badania na wirusy(negatywne na szczęście)
    Cała reszta powyższona i to dość mocno.
    Stosuję diete od ponad miesiąca i jest poprawa..waga poleciała trochę może za szybko o 4 kg ale samopoczucie dużo lepsze i brak oznak zgagi i tym podobnych które występowały bardzo moco niekiedy.
    Nie sporzywam wogóle wieprzowiny.jest za to drób,ryby i baranina w niewielkich ilościach.Pieczywo tylko ciemne i bez maseł i margaryn..olej tylko z oliwek. Warto.

    Mały
    |

    Ja biorę Amizepin na padaczkę on osłabia wątrobę i podnosi poziom cholesterolu i trójglicerydów

    Dana
    |

    Dzięki postaram się do tego zastosować, nie chcę tabletek.

    Tomi
    |

    Bardzo ważne jest jakie tłuszcze dominują w naszej diecie. Ja ograniczam tłuszcze zwierzęce, szczególnie w wieprzowinie czy fast foodach. w domu prawie wszystkie potrawy przygotowuję z oliwą z oliwek albo olejem winogronowym. Jak robie kanapki to tylko na pełnoziarnistym pieczywie z dodatkiem np. słonecznika i obowiązkowo z Florą pro activ. Od ponad roku mam wzorcowe wyniki badan :))