Drżenie rąk to często objaw choroby. Przyczyny drżenia rąk

Drżenie rąk to zaburzenie ruchowe, którego przyczyny są zróżnicowane. Drżenie rąk może być reakcją na stresującą sytuację lub wynikiem zmęczenia po wysiłku fizycznym. Drżenie rąk może być także objawem choroby - np. u starszych osób choroby Parkinsona, a u młodych stwardnienia rozsianego czy cukrzycy. Sprawdź, na jakie jeszcze choroby może wskazywać drżenie rąk.

Drżenie rąk to mimowolne, rytmiczne, naprzemienne lub oscylacyjne (wahadłowe) ruchy powiązanych ze sobą grup mięśniowych rąk. Mogą one dotyczyć nie tylko rąk, lecz także głowy, elementów twarzy, tułowia lub kończyn dolnych. Jak dochodzi do powstania drżenia? Ruchy ciała są sterowane przez współdziałanie dróg korowo-rdzeniowych (piramidowych), zwojów podstawy mózgu oraz móżdżku. Na zwoje podstawy mózgu składają się jądro ogniste, skorupa, gałka blada i istota czarna, stanowiące razem układ pozapiramidowy. W układzie tym następuje większość uszkodzeń neuronalnych prowadzących do zaburzeń ruchowych.

Drżenie rąk dzieli się na:

  • statyczne (posturalne) występuje wówczas, gdy chory przeciwstawia się sile grawitacji, tzn. gdy przyjmuje pewną pozycję, np. gdy unosi lub prostuje ręce
  • spoczynkowe - pojawia się w spoczynku, tzn. wtedy, gdy kończyna jest podparta, a pacjent nie musi pokonywać siły ciężkości
  • zamiarowe - pojawia się przy wykonywaniu przez pacjenta określonego, zamierzonego ruchu
  • złożone - jest połączeniem trzech ww. rodzajów drżenia
Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

Drżenie statyczne rąk - przyczyny

1. Drżenie fizjologiczne jest najczęstszą przyczyną drżenia rąk u ludzi zdrowych. Występuje w zwykłych warunkach, na ogół powoduje jednak tak drobne ruchy, że stają się one dostrzegalne tylko, gdy dojdzie do ich wzmocnienia przez pewne leki lub sytuacje, np. lęk, stres, zmęczenie, stosowanie kofeiny, inhibitorów fosfodiesterazy lub kortykosteroidów.

2. Drżenie polekowe zwykle jest wynikiem długotrwałego zażywania leków i niektórych substancji. Najczęściej przyczyną drżenia są amiodaron, cyklosporyna, haloperidol, kofeina, kokaina, lit, metoklopramid, nikotyna, SSRI, tiorydazyna i walproinian.

3. Odstawienie alkoholu - pobudzenie i drobnofaliste drżenie pojawia się zwykle po 24-72 godzinach od ostatniej dawki alkoholu. Niekiedy może dojść do soku ciśnienia tętniczego, przyśpieszenia akcji serca, gorączki.

4. Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze, metaboliczne lub pochodzenia toksycznego, takie jak:

Poza drżeniem rąk pojawiają się także zmiany stanu świadomości (sugerujące encefalopatię), związane z wykrytą przyczyną podstawową, wytrzeszcz, przyśpieszenie akcji serca, nietolerancja gorąca, (sugerujące nadczynność tarczycy). Z kolei gwałtowne i niepoddające się leczeniu skoki ciśnienia tętniczego przemawiają za guzem chromochłonnym.

Ważne

Samoistne drżenie rąk, czyli choroba "drżących rąk"

Drżenie rąk może być nie tylko objawem chorobowym, lecz także osobną jednostką chorobową. W tym ostatnim przypadku mowa o drżeniu samoistnym, czyli chorobie "drżących rąk", która objawia się drżeniem, zwykle symetrycznym, rąk, przedramion oraz głowy. Drżenie samoistne pojawia się wtedy, gdy osoba chora chce użyć rąk. Wówczas ma ona problem w wykonywaniem precyzyjnych ruchów, np. pisaniem czy z używaniem sztućców. Dokładne przyczyny choroby nie są znane. Wiadomo, że częstość występowania tej choroby wzrasta z wiekiem. Co ciekawe, charakterystyczną cechą drżenia samoistnego jest ustępowanie objawów pod wpływem alkoholu.

Drżenie spoczynkowe rąk - przyczyny

1. Choroba Parkinsona objawia się naprzemiennym drżeniem rąk o małej częstotliwości, często powodującym zbliżenie się kciuka do palca wskazującego (tzw. kręcenie pigułek). Drżenia te pojawiają się, kiedy ręce np. swobodnie leżą na kolanach lub wzdłuż ciała. Objawami współtowarzyszącymi są:

  • mikrografia - zaburzenie neurologiczne, które polega na stopniowym zmniejszaniu się liter w trakcie pisania, w konsekwencji czego pismo staje się coraz mniej wyraźne
  • bradykinezja, czyli spowolnienie ruchowe
  • sztywność typu koła zębatego - przy wykonywaniu ruchów biernych opór pojawia się skokami
  • szurający chód

2. Parkinsonizm polekowy występuje mniej więcej u 15 proc. chorych leczonych neuroleptykami. Objawy są podobne do objawów choroby Parkinsona, z tą różnicą, że nie występuje tzw. kręcenie pigułek (palce wykonują mimowolnie ruchy, jak gdyby kręciły pigułki, ruchy palców i dłoni przypominają „kręcenie pigułek”).

Drżenie zamiarowe rąk - przyczyny

1. Uszkodzenie móżdżku (ataksja Friedreicha, guz, krwawienie, ropień, stwardnienie rozsiane, udar)

    W tych przypadkach pojawia się drżenie o niskiej częstotliwości, zwykle jednostronne, w połączeniu z:

    • zaburzeniami koordynacji ruchowej ciała (ataksja)
    • niemożnością zahamowania ruchu w dowolnym momencie (dysmetria)
    • upośledzeniem zdolności do wykonywania szybkich ruchów naprzemiennych, takich jak nawracanie i odwracanie ręki (upośledzeni diadochokinezy)
    • zaburzeniami mowy
    Ważne

    Stwardnienie rozsiane to podstępna choroba

    Stwardnienie rozsiane atakuje układ nerwowy, dlatego u każdej osoby może objawiać się inaczej. U jednych osób może objawiać się uczuciem zmęczenia, pojawiającym się bez powodu i niespodziewanie, a u innych problemami z równowagą, drżeniem kończyn i brakiem koordynacji ruchowej, a u trzecich problemami ze wzrokiem.

    SPRAWDŹ>> Jak rozpoznać objawy stwardnienia rozsianego?

    Drżenie złożone rąk - przyczyny

    1. Choroba Wilsona objawia się drżeniem różnego typu (zwykle w proksymalnym odcinku ramienia) u dzieci i młodych osób dorosłych, często połączonym z cechami niewydolności wątroby, sztywnością, niezgrabnym chodem, uśmiechaniem się w nieodpowiednich momentach, wyciekaniem śliny z ust i objawami neuropsychiatrycznymi.

    2. Drżenie Holmesa to kombinacja drżenia, spoczynkowego, posturalnego i zamiarowego w następstwie uszkodzenia śródmózgowia (np. udaru lub stwardnienia rozsianego) w pobliżu jądra czerwiennego. Choroba objawia się nieregularnym drżeniem o niskiej częstotliwości, głównie dogłowowych odcinkach kończyn. Niekiedy cechy ataksji lub osłabienia mięśni.

    3. Drżenie neuropatyczne (w przebiegu cukrzycy, neuropatii IgM, przewlekłej neuropatii nawrotowej, zespołu Guillaina-Barrego) charakteryzuje się drżeniem różnego typu i o różnej częstotliwości.

    4. Drżenie psychogenne charakteryzuje nagły początek, drżenie, które wzmaga się pod wpływem skupienia uwagi pacjenta, słabnące przy rozproszeniu jego uwagi.

    Co oznacza drganie powiek?

    Bibliografia:

    1. The Merck manual. Objawy kliniczne: praktyczny przewodnik diagnostyki i terapii, pod. red. Porter R., Kaplan J., Homeier B., Wrocław 2010
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.