CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie

44 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka

Cukrzyca (diabetes mellitus) to przewlekła choroba metaboliczna wynikająca z zaburzonego wydzielania lub działania insuliny - hormonu produkowanego przez trzustkę. Jakie są przyczyny i rodzaje cukrzycy? Jak rozpoznać objawy cukrzycy? I jak przebiega jej leczenie?

Nazwa cukrzyca – diabetes mellitus – pochodzi od łacińskich słów oznaczających "cedzenie wody przez ciało" oraz "słodki jak miód". Oba określenia dotyczą istotnych objawów cukrzycy: wzmożonego pragnienia, częstego oddawania moczu i wysokiego stężenia cukru we krwi. Dlaczego tak ważne jest, by każdy wiedział, jakie są objawy cukrzycy?

Jeśli u kogoś z członków twojej rodziny stwierdzono cukrzycę, musisz zachować szczególną czujność, bo możesz mieć skłonność do tej choroby.

Bo coraz więcej osób zapada na cukrzycę, zwłaszcza typu II, nazywaną insulinoniezależną. Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że według szacunków w 2014 r. na świecie żyło 422 mln dorosłych z cukrzycą (dla porównania - w 1980 r. było ich 108 mln). Według International Diabetes Federation w 2040 roku ma być już 642 milionów osób z cukrzycą. W Polsce natomiast liczbę osób chorych na cukrzycę szacuje się na ponad 2 miliony, ale doliczyć do tego trzeba najprawdopodobniej kolejny milion Polaków, którzy nie wiedzą, że na nią chorują. Taki wzrost ma wiele przyczyn – jedną z nich jest na pewno styl życia: mamy złe nawyki żywieniowe, ograniczamy do minimum aktywność fizyczną, "dorabiamy się" nadwagi i otyłości, palimy papierosy, nadużywamy alkoholu... Jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań, automatycznie zwiększa się ryzyko, że powiększymy armię osób ze "zbyt słodką krwią".

Polecamy
Profesor Ewa Pańkowska: dlaczego chorujemy na cukrzycę? [WYWIAD]

Profesor Ewa Pańkowska: dlaczego chorujemy na cukrzycę? [WYWIAD]

Z roku na rok rośnie liczba chorych na cukrzycę, chorobę, która prowadzi do uszkodzenia wielu ważnych narządów – serca, oczu, nerek ...

Jakie są objawy cukrzycy?

Najważniejszym objawem cukrzycy jest wysoki poziom glukozy we krwi, ale niestety, nie jest on widoczny "gołym okiem". Jeśli nie masz nawyku regularnego wykonywania tego badania, pozostaje ci zachować czujność i zwracać uwagę na to, czy nie nie odczuwasz poniższych objawów.

Objawy cukrzycy typu I (insulinozależnej)

Jeżeli zauważymy u siebie tego typu objawy (a w dodatku ktoś z bliskiej rodziny choruje lub chorował na cukrzycę), powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do lekarza i zmierzyć poziom cukru we krwi. Gdy zlecone przez niego badania potwierdzą diagnozę, musimy się leczyć u diabetologa. Specjaliści mówią o cukrzycy, że jest nie do pokonania, ale do opanowania. Pod warunkiem jednak, że regularnie kontrolujemy glikemię (czyli zawartość cukru we krwi) oraz stosujemy się do wskazówek lekarza i dietetyka.

Objawy cukrzycy typu II (insulinoniezależnej)

  • duże pragnienie i częste oddawanie moczu (choć nie tak nasilone, jak w cukrzycy typu I)
Cukrzyca typu II (ma ją 80–90 proc. chorych) na początku może nie powodować żadnych dolegliwości. Czasem pojawiają się one dopiero po paru latach, dlatego warto obserwować reakcje ciała, by jak najszybciej zauważyć podejrzane objawy.

Ponad 1/3 chorych nie wie, że ma cukrzycę typu 2

O cukrzycy mówi prof. Maciej Małecki, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego kadencji 2015-2019.

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Cukrzyca: mechanizm choroby

Skąd się biorą takie objawy? Komórki naszego organizmu potrzebują glukozy, którą zamieniają w energię. Glukoza może się do nich dostać, jeśli pomoże jej w tym insulina. Czasem jednak trzustka produkuje za mało tego hormonu lub komórki nie chcą się z jego pomocą otworzyć dla glukozy i zaczynają "głodować". Wówczas organizm, broniąc się przed niedożywieniem, uruchamia mechanizmy zwiększające apetyt. Niestety, nawet jeśli będziemy jeść dużo i często, i tak glukoza z pożywienia nie wniknie do wnętrza komórek. One nadal będą głodować. W tej sytuacji, po pierwsze, organizm zacznie zużywać zapasy tłuszczu i będziemy chudli mimo wilczego apetytu, po drugie nadmiar glukozy organizm postara się jak najszybciej wydalić wraz z moczem. Najpierw jednak musi ją rozpuścić i stąd zwiększone pragnienie. A im częściej pijemy, tym częściej korzystamy z toalety. Pozbywamy się płynów, więc organizm domaga się ich uzupełnienia. I koło się zamyka.

Ważne

Ważne

Bywa, że stężenie glukozy we krwi i w moczu jest bardzo duże. Jeżeli o tym nie wiemy i w porę nie reagujemy, powstają tzw. ciała ketonowe (kwas beta-hydroksymasłowy, acetooctowy i aceton), które zakwaszają organizm. Dochodzi wówczas do kwasicy ketonowej, która może spowodować zagrażającą życiu śpiączkę. O kwasicy świadczy m.in. zapach wydychanego przez diabetyka powietrza - przypomina on woń kwaśnych jabłek.

Cukrzyca: rodzaje i przyczyny

Cukrzyca typu 1 (cukrzyca insulinozależna) - dotyka 15-20 procent chorych na cukrzycę, jej przyczyną jest zniszczenie komórek beta trzustki, odpowiedzialnych za produkcję i wydzielanie insuliny; cukrzyca typu 1 występuje najczęściej u dzieci i ludzi młodych oraz u dzieci; nie można zapobiec jej wystąpieniu, a jedynym sposobem leczenia tej cukrzycy jest podawanie insuliny, dieta i aktywny tryb życia (wysiłek fizyczny).

Cukrzyca typu LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults) - to mieszcząca się w definicji cukrzycy typu 1, późno ujawniająca się cukrzyca o podłożu autoimmunologicznym u osób dorosłych; cukrzyca typu LADA dotyczy 5–10% osób z cukrzycą rozpoznaną po 35 roku życia; do jej rozpoznania konieczne jest stwierdzenie obecności autoprzeciwciał typowych dla cukrzycy typu 1, przede wszystkim anty-GAD.

Cukrzyca monogenowa - cukrzyca monogenowa stanowi 1–2 procent wszystkich przypadków cukrzycy; powstaje w wyniku pojedynczej mutacji, dlatego jej ostateczne zdiagnozowanie uzależnione jest od badania genetycznego; najczęstsze formy cukrzycy monogenowej to cukrzyca MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young), cukrzyca mitochondrialna oraz cukrzyca noworodkowa, większość z nich związana jest z defektem wydzielania insuliny.

Cukrzyca typu 2 (cukrzyca insulinoniezależna) - to cukrzyca, która dotyka najczęściej osoby starsze, przy czym przyczyną podwyższonego poziomu glukozy we krwi nie jest brak insuliny, ale jej nieprawidłowe działanie w organizmie (oporność na działanie insuliny). Najczęściej cukrzycy typu 2 towarzyszy otyłość - cierpi na nią około 80-85 procent wszystkich pacjentów oraz nadciśnienie tętnicze. Leczenie cukrzycy typu 2 opiera się na stosowaniu odpowiedniej diety, wysiłku fizycznego oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych, choć część chorych z czasem przechodzi na insulinę

Cukrzyca ciążowa - cukrzyca, którą diagnozuje się w przebiegu ciąży, ustępująca po urodzeniu dziecka. W grupie kobiet z cukrzycą ciężarnych istnieje wyższe ryzyko zachorowania w przyszłości na cukrzycę w porównaniu z kobietami bez tego powikłania. Leczenie tej postaci cukrzycy powinno być prowadzone tylko w wyspecjalizowanych ośrodkach ginekologiczno-diabetologicznych.

Cukrzyca wtórna - to grupa cukrzyc, które łącznie stanowią około 2-3% wszystkich postaci cukrzycy w Europie i Ameryce Północnej. Charakterystyczne dla tej postaci są współistniejące z cukrzycą inne zaburzenia lub zespoły chorobowe. Najczęstsze przyczyny cukrzycy wtórnej to:

Do cukrzyc wtórnych zaliczane jest też cukrzyca na tle niedostatecznego i wadliwego odżywiania - występuje głównie wśród ludności tubylczej strefy międzyzwrotnikowej w krajach Azji, Afryki i Ameryki Południowej, w których niedożywienie i głód są powszechne.

Polecamy
Ukryta cukrzyca jest groźna. Jak ją rozpoznać?

Ukryta cukrzyca jest groźna. Jak ją rozpoznać?

Ukryta cukrzyca nie należy do rzadkości. Ta choroba metaboliczna potrafi rozwijać się bezobjawowo latami. Utajona cukrzyca bywa wykrywana średnio dopiero ...

Rozpoznanie cukrzycy

Do rozpoznania cukrzycy upoważnia występowanie objawów hiperglikemii w skojarzeniu z glikemią przygodną (która nie występuje w godzinach porannych i na czczo) nie mniejszą niż 200 mg/dl (11,1 mmol/l) lub stwierdzona dwukrotnie glikemia na czczo przynajmniej 126 mg/dl (7 mmol/l) lub glikemia w drugiej godzinie testu obciążenia glukozą minimum 200 mg/dl (11,1 mmol/l).

Oznaczanie hemoglobiny glikowanej nie jest testem służącym do rozpoznawania cukrzycy, może być jednak wykorzystane jako test przesiewowy, potwierdzony dwukrotnym oznaczeniem glikemii na czczo. Wykonanie badania hemoglobiny glikowanej pozwala określić, jakie były średnie stężenia glukozy (poziomy cukru) w ciągu ostatnich ok. 100 dni. Wyniki pokazują nie tylko to, czy wdrożone leczenie jest skuteczne, ale także to, czy pacjent stosował się do zaleceń lekarskich.

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy to nie tylko normowanie poziomu cukru we krwi, ale również zapobieganie powikłaniom. W cukrzycy typu 1 podstawą leczenia jest insulina - stosuje się insulinę ludzką o pośrednim czasie działania albo analogi insuliny długo działające. W utrzymaniu właściwej glikemii podstawą jest samokontrola pacjenta - wielokrotne mierzenie poziomu cukru we krwi, regularne przyjmowanie insuliny, odpowiednia dawka ruchu i zdrowa, zrównoważona dieta.

Leczenie cukrzycy typu 2 powinno przebiegać wielotorowo, przy czym ogromne znaczenie ma edukacja pacjenta i jego zaangażowanie w proces leczenia - specjaliści podkreślają ogromną odpowiedzialność, która spoczywa na barkach edukatorów diabetologicznych. To dlatego, że nie da się w zadowalającym stopniu zapanować nad glikemią bez zmiany stylu życia - dieta powinna być zgodna z zasadami zdrowego żywienia a dawka ruchu dostosowana do możliwości pacjenta. Lekiem pierwszego rzutu w przypadku cukrzycy typu 2 jest metmorfina, zmniejszająca insulinooporność. Jeśli jej stosowanie nie przynosi spodziewanych efektów sięga się po:

  • pochodne sulfonylomocznika - w w Polsce dostępne są trzy leki, mające je w składzie: gliklazyd, glimepiryd i glipizyd
  • akarboza
  • leki inkretynowe
  • inhibitory SGLT2 - tzw. flozyny lub gliflozyny; dapagliflozyna, kanagliflozyna
  • pochodne tiazolidynodionu - tzw. glitazony - pioglitazon jest jedynym dostępnym lekiem z grupy pochodnych tiazolidynodionu

Jeśli i one nie obniżają glikemii, wdraża się insulinę.

Polecamy
Szczepionka na cukrzycę typu 1 może zahamować rozwój choroby

Szczepionka na cukrzycę typu 1 może zahamować rozwój choroby

Szczepionka na cukrzycę typu 1, którą opracowali lekarze z Gdańska, może zahamować rozwój choroby. Szczepionka przeciw cukrzycy typu 1 została ...

Powikłania cukrzycy

Właściwe leczenie cukrzycy jest ważne też i dlatego, że niewyrównana cukrzyca niesie ze sobą ryzyko wielu powikłań, które mogą być zarówno wczesne (ostre), pojawiające się w wyniku wahań poziomu cukru we krwi, jak i późne (przewlekłe), których przyczyną jest zawyżony poziom cukru przez wiele lat.

Wczesne (ostre) powikłania cukrzycy:

Ostre powikłania cukrzycy, jeśli są właściwie i szybko leczone, nie powodują trwałych uszkodzeń, ale jeśli nie zareaguje się w odpowiednim momencie, mogą prowadzić do śpiączki cukrzycowej a nawet śmierci.

Późne (przewlekłe) powikłania cukrzycy:

Późne, czyli przewlekłe powikłania cukrzycowe to wynik utrzymującego się przez dłuższy czas podwyższonego poziomu cukru we krwi. Jego skutkiem są uszkodzenia naczyń krwionośnych - zarówno tych małych (mikroangiopatia) jak i dużych (makroangiopatia). Zdarza się, że przewlekłe powikłania cukrzycy ujawniają się szybciej niż sama choroba - to dlatego, że większość z nas zbyt rzadko wykonuje podstawowe badania poziomu cukru we krwi.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Choroba syropu klonowego (MSUD) – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba syropu klonowego (MSUD) – przyczyny, objawy i leczenie

Cukrzyca. Dieta i wysiłek fizyczny w leczeniu cukrzycy

Cukrzyca. Dieta i wysiłek fizyczny w leczeniu cukrzycy

CUKRZYCA U DZIECI - przyczyny, diagnoza, sposoby leczenia

CUKRZYCA U DZIECI - przyczyny, diagnoza, sposoby leczenia

Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 21.06.2017

Komentarze (1 - 10 z 44)
Nicola, 23.05.2017 13.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
choruje na cukrzyce od dwoch lat. Objawy takie jak sennosc czy chudniecie ignorowalam usprawiedliwiajac to stresem i bardzo intensywnym trybem zycia. Wszystko zmienily moje czeste wizyty u ginekologa spowodowane infekcjami intymnymi. To wlasnie ginekolog namowil mnie na badania, poniewaz mial podejrzenia cukrzycy. Słuszne... Z cukrzyca da sie zyc
 
Ola, 05.04.2017 16.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od jakiegoś czasu mam wszystkie objawy cukrzycy, oprócz chudnięcia. Czy jeśli nie chudnę to nie mam cukrzycy? Szukałam odpowiedzi na to pytanie,ale nigdzie jej nie znalazłam...
 
Ania, 28.03.2017 13.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie mam cukrzycy ale chyba jestem o jeden krok od niej. Bylam u diabetologa. Dostalam diete i sprzet do mierzenia poziomu cukru we krwi. W szpitalu zrobili mi badania i krzywa cukru wyszla: 90/150/138 po obciazeniu glukoza. Musze pilnowac wagi i regularnie uprawiac sport. Moje pytanie;czy tak juz bedzie zawsze? czy kiedys ten cukier mi sie unormuje i znowu bede mogla jesc slodycze, a moja dieta nie bedzie taka uboga? czy juz zawsze bede musiala kluc sie w palec 4 razy dziennie (na czczo, i godzine po sniadaniu, obiedzie i kolacji). Co sie stanie kiedy nie bede tak surowo przestrzegala diety? czy dostane cukrzycy? na ile moja choroba jest powazna?
 
Marzena, 17.03.2017 14.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Osoby z nadwagą mają zwykle tendencję do zachorowań, natomiast sama choroba może w ich wypadku powodować chudnięcie. Znam to z życia niestety. Na szczęście zamiast dr gogole udałam się do dietetyka.
 
agi, 09.03.2017 00.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Objawy cukrzycy typu II (insulinoniezależnej): chudnięcie, mimo normalnego apetytu i diety Najczęściej cukrzycy typu 2 towarzyszy otyłość To jak to w końcu z tym jest? Chudnięcie czy otyłość?
 
Beata, 05.03.2017 16.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem cukrzykiem. Nie potrafię z tym żyć. Prowadzę bardzo intensywny tryb życia i mam kłopot z systematycznym spożywaniem posiłków oraz zarzywaniem leków doustnych i wieczornej insuliny w czasie kiedy jestem w pracy. System w ktorym pracuję to 12h/24 i 12/48 . Czy jest możliwość zakupu w aptekach przypominacza który przypominał by mi że mam wziąść lek czy to już pora na posiłek. Proszę o szybką odpowiedź !!!
 
Danuta, 05.03.2017 09.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dzisiaj lekarz stwierdził u mnie cukrzycę typ II. Od ponad 8 miesięcy mam kłopoty i wciąz denerwuję się i martwię , czy dam sobie radę. Nie mogę spać. Jedzenie słodyczy było dla mnie jakims rodzajem rekompensaty. Ale to juz stało się prawie jak nałóg. Wciąz szukałam okazji do zjedzenia czegos słodkiego i mogło byc ciastko zamiast obiadu. Oczywiście w związku z tym , że jem nie czując głodu - mam nadwagę. Pojadam między posiłkami. Mam pytanie - czy powodem rozwinięcia się choroby mógł byc wysoki , chronicznie poziom stresu ? Dodam , że w mojej rodzinie nikt dotąd nie miał kłopotów z poziomem cukru , ani cukrzycy .
 
Ewa, 05.01.2017 10.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
w czasie badań okrwesowych do pracy miałam podwyzszony poziom cukru tj. 202 mg/dl i 212 mg/dl w moczu czy to może być cukrzyca
 
Maria, 18.12.2016 19.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, szczerze mowic /piszac/ nie za bardzo wiem jak zaczac. Mam co prawda zaledwie 21 lat. Od 3 lat jestem z mężczyzną / ma 28 lat/ ktory jest od 24 lat chory na cukrzyce typu 1, i jak na te chorobe przystalo, od 2 lat tak ostro borykamy sie z jej nastepstwami i powikłaniami. Nadcisnienie tętnicze, i niewydolnosc nerek, to głowne przyczyny naszego, no nie koniecznie kolorowego zycia. Moj schorowany narzeczony od 1,5 roku jest dializowny otrzewnowo. To był dla Nas i naszego otoczenia wielki cios, ale oczywiscie najbardziej ucierpiał na tym sam On. Cięzko mu bylo zaakceptowac non stop wystajaca 30 cm rurke z brzucha, czul sie nieatrakcyjny, zdolowany, niepotrzebny ( i wiem, że dalej tak sie czuje z tym ze teraz po prostu mniej o tym mysli. Jednymi słowy przeszlismy wiele upadków, ale za kazdym razem sie podnosimy bardziej lub mniej. Teraz jest kolejny problem. Nasze zycie seksualne, a własciwie jego brak. Przez ten rok po rozpoczeciu dializ nawet nie bylo mowy o jakichkolwiek czulosciach, teraz jest juz inaczej. Naprawde chcemy sie kochac. ALE :-( niestety chyba odezwala sie impotencja. Robilismy badania, usg itp. i wg nich wszystko jest drozne itd. Diuzo o tym czytalam i myslalam ze to tkwi w jego głowie ale i to zostalo wyeliminowane po na prawdę wielu i dlugich rozmowach. Gdy zaczynamy pieszczoty, jest oki, jest bardzo miło, ale niestety zero efektu ;-( choc czasami jest erekcja ale bardzo krótka. No i zdaza sie tak ze jego wzwody są zupełnie niekontrolowane i bez przyczyny, najczesniej rano ok 5, 4 rano. Mysle, ze to dla niego najwiekszy cios bo to przeciez facet. Ja z racji mojego wieku tez troszeczke odczuwam brak. DLATEGO BARDZO PROSIMY O POMOC, PORADE CZY TO Z POWODU DIALIZ ???
 
romek, 07.10.2016 14.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
cukrzyca u dzieci wspolwystepuje bardzo czesto z celiakia, ponieważ obie choroby to autoimmunologiczne choroby a wtedy ma się skłonność do więcej niż jednej tego typu./ https://www.youtube.com/watch?v=KrYBZGi8y40
 
następne »
strona 1 z 5
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Stopa cukrzycowa: groźne powikłanie cukrzycy. Jak leczyć stopę cukrzycową? Stopa cukrzycowa: groźne powikłanie cukrzycy. Jak leczyć stopę cukrzycową?

Stopa cukrzycowa jest poważnym powikłaniem cukrzycy, dotyczy od kilku do kilkunastu procent...

więcej

82

STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy

Stan przedcukrzycowy to ostatni moment, by przeciwdziałać cukrzycy. Cukier w górnej granicy normy...

więcej

79

GLIKEMIA POPOSIŁKOWA - normy. Prawidłowa glikemia poposiłkowa GLIKEMIA POPOSIŁKOWA - normy. Prawidłowa glikemia poposiłkowa

Glikemia poposiłkowa oznacza stężenie glukozy we krwi po spożyciu posiłku. Jeśli jest ono znacznie...

więcej

78

CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie

Cukrzyca (diabetes mellitus) to przewlekła choroba metaboliczna wynikająca z zaburzonego...

więcej

77

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W zależności od zaawansowania zmian oraz stanu pacjenta można rozważyć w tej chorobie terapię ogólną, między innymi: sterydami, chlorochiną, sulfonami lub fototerapią. Leczenie zawsze dobierane jest...

Tak, jednym z powikłań przyjmowania doustnie tabletek antykoncepcyjnych są bóle żołądka. Radzę powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu i zastanowić się nad zamianą drogi podania hormonów.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.