CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie

34 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka

Cukrzyca (diabetes mellitus) to przewlekła choroba metaboliczna wynikająca z zaburzonego wydzielania lub działania insuliny - hormonu produkowanego przez trzustkę. Jakie są przyczyny i rodzaje cukrzycy? Jak rozpoznać objawy cukrzycy? I jak przebiega jej leczenie?

Nazwa cukrzyca – diabetes mellitus – pochodzi od łacińskich słów oznaczających "cedzenie wody przez ciało" oraz "słodki jak miód". Oba określenia dotyczą istotnych objawów cukrzycy: wzmożonego pragnienia, częstego oddawania moczu i wysokiego stężenia cukru we krwi. Dlaczego tak ważne jest, by każdy wiedział, jakie są objawy cukrzycy?

Jeśli u kogoś z członków twojej rodziny stwierdzono cukrzycę, musisz zachować szczególną czujność, bo możesz mieć skłonność do tej choroby.

Bo coraz więcej osób zapada na cukrzycę, zwłaszcza typu II, nazywaną insulinoniezależną. Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że według szacunków w 2014 r. na świecie żyło 422 mln dorosłych z cukrzycą (dla porównania - w 1980 r. było ich 108 mln). Według International Diabetes Federation w 2040 roku ma być już 642 milionów osób z cukrzycą. W Polsce natomiast liczbę osób chorych na cukrzycę szacuje się na ponad 2 miliony, ale doliczyć do tego trzeba najprawdopodobniej kolejny milion Polaków, którzy nie wiedzą, że na nią chorują. Taki wzrost ma wiele przyczyn – jedną z nich jest na pewno styl życia: mamy złe nawyki żywieniowe, ograniczamy do minimum aktywność fizyczną, "dorabiamy się" nadwagi i otyłości, palimy papierosy, nadużywamy alkoholu... Jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań, automatycznie zwiększa się ryzyko, że powiększymy armię osób ze "zbyt słodką krwią".

Polecamy
Profesor Ewa Pańkowska: dlaczego chorujemy na cukrzycę? [WYWIAD]

Profesor Ewa Pańkowska: dlaczego chorujemy na cukrzycę? [WYWIAD]

Z roku na rok rośnie liczba chorych na cukrzycę, chorobę, która prowadzi do uszkodzenia wielu ważnych narządów – serca, oczu, nerek ...

Objawy cukrzycy

Najważniejszym objawem cukrzycy jest wysoki poziom glukozy we krwi, ale niestety, nie jest on widoczny "gołym okiem". Jeśli nie masz nawyku regularnego wykonywania tego badania, pozostaje ci zachować czujność i zwracać uwagę na to, czy nie nie odczuwasz poniższych objawów.

Objawy cukrzycy typu I (insulinozależnej)

  • duże pragnienie i częste oddawanie moczu
  • spory apetyt i utrata wagi
  • ogólne osłabienie, senność
  • zamazane lub podwójne widzenie.

Jeżeli zauważymy u siebie tego typu objawy (a w dodatku ktoś z bliskiej rodziny choruje lub chorował na cukrzycę), powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do lekarza i zmierzyć poziom cukru we krwi. Gdy zlecone przez niego badania potwierdzą diagnozę, musimy się leczyć u diabetologa. Specjaliści mówią o cukrzycy, że jest nie do pokonania, ale do opanowania. Pod warunkiem jednak, że regularnie kontrolujemy glikemię (czyli zawartość cukru we krwi) oraz stosujemy się do wskazówek lekarza i dietetyka.

Objawy cukrzycy typu II (insulinoniezależnej)

  • duże pragnienie i częste oddawanie moczu (choć nie tak nasilone, jak w cukrzycy typu I)
Cukrzyca typu II (ma ją 80–90 proc. chorych) na początku może nie powodować żadnych dolegliwości. Czasem pojawiają się one dopiero po paru latach, dlatego warto obserwować reakcje ciała, by jak najszybciej zauważyć podejrzane objawy.
  • chudnięcie, mimo normalnego apetytu i diety
  • nieostre widzenie
  • drażliwość, apatia
  • zmęczenie i senność
  • łatwe powstawanie siniaków i wolniejsze gojenie się ran
  • nawracające zapalenia skóry, dziąseł lub pęcherza moczowego
  • sucha swędząca skóra
  • mrowienie lub przejściowa utrata czucia w stopach,
  • u mężczyzn – zaburzenia erekcji
  • u kobiet – przewlekłe zapalenia pochwy.

Ponad 1/3 chorych nie wie, że ma cukrzycę typu 2

O cukrzycy mówi prof. Maciej Małecki, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego kadencji 2015-2019.

Źródło: newseria.pl

Cukrzyca: mechanizm choroby

Skąd się biorą takie objawy? Komórki naszego organizmu potrzebują glukozy, którą zamieniają w energię. Glukoza może się do nich dostać, jeśli pomoże jej w tym insulina. Czasem jednak trzustka produkuje za mało tego hormonu lub komórki nie chcą się z jego pomocą otworzyć dla glukozy i zaczynają "głodować". Wówczas organizm, broniąc się przed niedożywieniem, uruchamia mechanizmy zwiększające apetyt. Niestety, nawet jeśli będziemy jeść dużo i często, i tak glukoza z pożywienia nie wniknie do wnętrza komórek. One nadal będą głodować. W tej sytuacji, po pierwsze, organizm zacznie zużywać zapasy tłuszczu i będziemy chudli mimo wilczego apetytu, po drugie nadmiar glukozy organizm postara się jak najszybciej wydalić wraz z moczem. Najpierw jednak musi ją rozpuścić i stąd zwiększone pragnienie. A im częściej pijemy, tym częściej korzystamy z toalety. Pozbywamy się płynów, więc organizm domaga się ich uzupełnienia. I koło się zamyka.

Ważne

Ważne

Bywa, że stężenie glukozy we krwi i w moczu jest bardzo duże. Jeżeli o tym nie wiemy i w porę nie reagujemy, powstają tzw. ciała ketonowe (kwas beta-hydroksymasłowy, acetooctowy i aceton), które zakwaszają organizm. Dochodzi wówczas do kwasicy ketonowej, która może spowodować zagrażającą życiu śpiączkę. O kwasicy świadczy m.in. zapach wydychanego przez diabetyka powietrza - przypomina on woń kwaśnych jabłek.

Cukrzyca: rodzaje i przyczyny

Cukrzyca typu 1 (cukrzyca insulinozależna) - dotyka 15-20 procent chorych na cukrzycę, jej przyczyną jest zniszczenie komórek beta trzustki, odpowiedzialnych za produkcję i wydzielanie insuliny; cukrzyca typu 1 występuje najczęściej u dzieci i ludzi młodych oraz u dzieci; nie można zapobiec jej wystąpieniu, a jedynym sposobem leczenia tej cukrzycy jest podawanie insuliny, dieta i aktywny tryb życia (wysiłek fizyczny).

Cukrzyca typu LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults) - to mieszcząca się w definicji cukrzycy typu 1, późno ujawniająca się cukrzyca o podłożu autoimmunologicznym u osób dorosłych; cukrzyca typu LADA dotyczy 5–10% osób z cukrzycą rozpoznaną po 35 roku życia; do jej rozpoznania konieczne jest stwierdzenie obecności autoprzeciwciał typowych dla cukrzycy typu 1, przede wszystkim anty-GAD.

Cukrzyca monogenowa - cukrzyca monogenowa stanowi 1–2 procent wszystkich przypadków cukrzycy; powstaje w wyniku pojedynczej mutacji, dlatego jej ostateczne zdiagnozowanie uzależnione jest od badania genetycznego; najczęstsze formy cukrzycy monogenowej to cukrzyca MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young), cukrzyca mitochondrialna oraz cukrzyca noworodkowa, większość z nich związana jest z defektem wydzielania insuliny.

Cukrzyca typu 2 (cukrzyca insulinoniezależna) - to cukrzyca, która dotyka najczęściej osoby starsze, przy czym przyczyną podwyższonego poziomu glukozy we krwi nie jest brak insuliny, ale jej nieprawidłowe działanie w organizmie (oporność na działanie insuliny). Najczęściej cukrzycy typu 2 towarzyszy otyłość - cierpi na nią około 80-85 procent wszystkich pacjentów oraz nadciśnienie tętnicze. Leczenie cukrzycy typu 2 opiera się na stosowaniu odpowiedniej diety, wysiłku fizycznego oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych, choć część chorych z czasem przechodzi na insulinę

Cukrzyca ciążowa - cukrzyca, którą diagnozuje się w przebiegu ciąży, ustępująca po urodzeniu dziecka. W grupie kobiet z cukrzycą ciężarnych istnieje wyższe ryzyko zachorowania w przyszłości na cukrzycę w porównaniu z kobietami bez tego powikłania. Leczenie tej postaci cukrzycy powinno być prowadzone tylko w wyspecjalizowanych ośrodkach ginekologiczno-diabetologicznych.

Cukrzyca wtórna - to grupa cukrzyc, które łącznie stanowią około 2-3% wszystkich postaci cukrzycy w Europie i Ameryce Północnej. Charakterystyczne dla tej postaci są współistniejące z cukrzycą inne zaburzenia lub zespoły chorobowe. Najczęstsze przyczyny cukrzycy wtórnej to:

Do cukrzyc wtórnych zaliczane jest też cukrzyca na tle niedostatecznego i wadliwego odżywiania - występuje głównie wśród ludności tubylczej strefy międzyzwrotnikowej w krajach Azji, Afryki i Ameryki Południowej, w których niedożywienie i głód są powszechne.

Polecamy
Ukryta cukrzyca jest groźna. Jak ją rozpoznać?

Ukryta cukrzyca jest groźna. Jak ją rozpoznać?

Ukryta cukrzyca nie należy do rzadkości. Ta choroba metaboliczna potrafi rozwijać się bezobjawowo latami. Utajona cukrzyca bywa wykrywana średnio dopiero ...

Rozpoznanie cukrzycy

Do rozpoznania cukrzycy upoważnia występowanie objawów hiperglikemii w skojarzeniu z glikemią przygodną (która nie występuje w godzinach porannych i na czczo) nie mniejszą niż 200 mg/dl (11,1 mmol/l) lub stwierdzona dwukrotnie glikemia na czczo przynajmniej 126 mg/dl (7 mmol/l) lub glikemia w drugiej godzinie testu obciążenia glukozą minimum 200 mg/dl (11,1 mmol/l).

Oznaczanie hemoglobiny glikowanej nie jest testem służącym do rozpoznawania cukrzycy, może być jednak wykorzystane jako test przesiewowy, potwierdzony dwukrotnym oznaczeniem glikemii na czczo. Wykonanie badania hemoglobiny glikowanej pozwala określić, jakie były średnie stężenia glukozy (poziomy cukru) w ciągu ostatnich ok. 100 dni. Wyniki pokazują nie tylko to, czy wdrożone leczenie jest skuteczne, ale także to, czy pacjent stosował się do zaleceń lekarskich.

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy to nie tylko normowanie poziomu cukru we krwi, ale również zapobieganie powikłaniom. W cukrzycy typu 1 podstawą leczenia jest insulina - stosuje się insulinę ludzką o pośrednim czasie działania albo analogi insuliny długo działające. W utrzymaniu właściwej glikemii podstawą jest samokontrola pacjenta - wielokrotne mierzenie poziomu cukru we krwi, regularne przyjmowanie insuliny, odpowiednia dawka ruchu i zdrowa, zrównoważona dieta.

Leczenie cukrzycy typu 2 powinno przebiegać wielotorowo, przy czym ogromne znaczenie ma edukacja pacjenta i jego zaangażowanie w proces leczenia - specjaliści podkreślają ogromną odpowiedzialność, która spoczywa na barkach edukatorów diabetologicznych. To dlatego, że nie da się w zadowalającym stopniu zapanować nad glikemią bez zmiany stylu życia - dieta powinna być zgodna z zasadami zdrowego żywienia a dawka ruchu dostosowana do możliwości pacjenta. Lekiem pierwszego rzutu w przypadku cukrzycy typu 2 jest metmorfina, zmniejszająca insulinooporność. Jeśli jej stosowanie nie przynosi spodziewanych efektów sięga się po:

  • pochodne sulfonylomocznika - w w Polsce dostępne są trzy leki, mające je w składzie: gliklazyd, glimepiryd i glipizyd
  • akarboza
  • leki inkretynowe
  • inhibitory SGLT2 - tzw. flozyny lub gliflozyny; dapagliflozyna, kanagliflozyna
  • pochodne tiazolidynodionu - tzw. glitazony - pioglitazon jest jedynym dostępnym lekiem z grupy pochodnych tiazolidynodionu

Jeśli i one nie obniżają glikemii, wdraża się insulinę.

Polecamy
Szczepionka na cukrzycę typu 1 może zahamować rozwój choroby

Szczepionka na cukrzycę typu 1 może zahamować rozwój choroby

Szczepionka na cukrzycę typu 1, którą opracowali lekarze z Gdańska, może zahamować rozwój choroby. Szczepionka przeciw cukrzycy typu 1 została ...

Powikłania cukrzycy

Właściwe leczenie cukrzycy jest ważne też i dlatego, że niewyrównana cukrzyca niesie ze sobą ryzyko wielu powikłań, które mogą być zarówno wczesne (ostre), pojawiające się w wyniku wahań poziomu cukru we krwi, jak i późne (przewlekłe), których przyczyną jest zawyżony poziom cukru przez wiele lat.

Wczesne (ostre) powikłania cukrzycy:

Ostre powikłania cukrzycy, jeśli są właściwie i szybko leczone, nie powodują trwałych uszkodzeń, ale jeśli nie zareaguje się w odpowiednim momencie, mogą prowadzić do śpiączki cukrzycowej a nawet śmierci.

Późne (przewlekłe) powikłania cukrzycy:

Późne, czyli przewlekłe powikłania cukrzycowe to wynik utrzymującego się przez dłuższy czas podwyższonego poziomu cukru we krwi. Jego skutkiem są uszkodzenia naczyń krwionośnych - zarówno tych małych (mikroangiopatia) jak i dużych (makroangiopatia). Zdarza się, że przewlekłe powikłania cukrzycy ujawniają się szybciej niż sama choroba - to dlatego, że większość z nas zbyt rzadko wykonuje podstawowe badania poziomu cukru we krwi.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 16.03.2017

Komentarze (1 - 10 z 34)
Marzena, 17.03.2017 14.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Osoby z nadwagą mają zwykle tendencję do zachorowań, natomiast sama choroba może w ich wypadku powodować chudnięcie. Znam to z życia niestety. Na szczęście zamiast dr gogole udałam się do dietetyka.
 
agi, 09.03.2017 00.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Objawy cukrzycy typu II (insulinoniezależnej): chudnięcie, mimo normalnego apetytu i diety Najczęściej cukrzycy typu 2 towarzyszy otyłość To jak to w końcu z tym jest? Chudnięcie czy otyłość?
 
romek, 07.10.2016 14.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
cukrzyca u dzieci wspolwystepuje bardzo czesto z celiakia, ponieważ obie choroby to autoimmunologiczne choroby a wtedy ma się skłonność do więcej niż jednej tego typu./ https://www.youtube.com/watch?v=KrYBZGi8y40
 
kaka, 09.08.2016 16.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
hej! moje objawy pasują do I typu cukrzycy, z tym że jem mało i nie tyje i chyba też nie chudnę... gdy pracowałam nie miałam czasu na jedzenie potrafiłam wytrzymać tak nawet do 12 godz no i co oczywiście kawa za kawą no i papieros, ale jak już wróciłam do domu to lodówka trzeszczała...:) odżywiałam się źle... wiem... Nie jem słodyczy więc mnie ta choroba nie powinna dotyczyć... przeraża mnie ta moja senność ciągle śpię nie mogę się wybudzić zdarzyło mi się spać nawet dni wstając tylko coś przegryść i się załatwić i spowrotem spać. a jak już wstanę to chodzę wściekła. mówia mi żebym poszła na pobranie krwi... ale się boje panicznie pobierania krwi widząc krew czy igłę odrazu mdleje. CZY MOŻNA JAKOŚ INACZEJ TO ZROBIC BY SIĘ DOWIEDZIEĆ? mój dziadek miał cukrzyce II typu wiec ja tez mogę ja mieć...
 
Aga, 30.07.2016 01.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Spokojnie. Mrowienie jest też oznaką niedoboru magnezu. Jeśli jesz dużo słodyczy i chipsów organizm domaga się wody,żeby pozbyć się nadmiaru cukru i soli. Nie tyjesz bo być może masz świetny metabolizm,który mimo śmieciowej diety jakoś sobie radzi a Twój bilans energetyczny jest ujemy lub bliski 0 (bilans energetyczny: ile zjesz kalorii odjąć ile kalorii spalisz w ciagu dnia). Jeśli masz jakieś obawy, poproś lekarza o skierowanie na badania poziomu cukru ale również TSH. Jest to hormon tarczycy i dużo kobiet ma z tym problem a przy nadczynności tarczycy obserwuje się spadek wagi mimo dużej ilości jedzenie.
 
Kejalna, 15.04.2016 20.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam identyczne objawy jak przy typie 1.
 
vito, 31.01.2016 13.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja pilem od 14 roku zycia wina,piwa,od paru lat nie pije ale te 10 lat swoje zrobilo
 
Laura, 26.12.2015 08.45
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mhm.. Muszę zrobić badania, czy choruję. Ciągle chce mi się pić, jeść, nie odżywiam się wspaniale, no ale - powinnam tyć, nie tracić na wadze! Często oddaję mocz, jestem senna. Zaczynam się bać, a mój dziadek ma cukrzycę.
 
kasia, 20.12.2015 14.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, mam chlopaka, który ciągle je słodycze, rownież jak facet lubi zjeść porządnie. Przewaznie wieczorami zasypia i drzemie nie wiadomo czy to ze zmeczenia czy to moze cukrzyca ? Czy mam się zgłosić z nim do lekarza ? Ma on 24 lata, prawie 2 metry wzrostu i bardzo szczupły .
 
elizka77, 10.12.2015 14.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
przestań nadużywać alkoholu
 
następne »
strona 1 z 4
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie CUKRZYCA: przyczyny, objawy, leczenie

Cukrzyca (diabetes mellitus) to przewlekła choroba metaboliczna wynikająca z zaburzonego...

więcej

1088

STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy

Cukier w górnej granicy normy nie musi być powodem do niepokoju. Może to twoja cecha osobnicza......

więcej

913

INSULINOOPORNOŚĆ (wrażliwość na insulinę) - przyczyny, objawy i leczenie INSULINOOPORNOŚĆ (wrażliwość na insulinę) - przyczyny, objawy i leczenie

Insulinooporność oznacza obniżoną wrażliwości organizmu na działanie insuliny - hormonu...

więcej

913

HIPOGLIKEMIA (niedocukrzenie) - objawy, przyczyny i leczenie zbyt niskiego poziomu cukru we krwi HIPOGLIKEMIA (niedocukrzenie) - objawy, przyczyny i leczenie zbyt niskiego poziomu cukru we krwi

Hipoglikemia rozwija się stopniowo, wraz ze spadkiem poziomu cukru we krwi. Najpierw pojawiają się...

więcej

749

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Przedwczesne dojrzewanie płciowe jest poważnym problemem i radzę nie zwlekając zgłosić się do endokrynologa pediatry. Nie zawsze przyczyną jest guz wydzielający hormony. Czasami zaburzenia wynikają z...

Biopsja szyjki macicy jest zabiegiem o niewielkim ryzyku powikłań w tym zatorowości, można go wykonać w znieczuleniu miejscowym co dodatkowo minimalizuje ryzyko powikłań.

Konieczna w opisywanym przypadku jest wizyta u dermatologa. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić między innymi rogowiec dłoni i stóp, wyprysk hiperkeratotyczny, łuszczycę i grzybicę. W tym celu...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.