WITAMINA C nie na przeziębienie. Właściwości i zastosowanie witaminy C

30 komentarze
Autor: Monika Majewska

Witamina C (kwas askorbinowy) to związek, którego właściwości są wykorzystywane nie tylko w medycynie. Witamina C znalazła zastosowanie także w kosmetyce. Jednak od lat jest słynna przede wszystkim z tego, że wspomaga odporność organizmu. Mało kto wie, że kwas askorbinowy jest skutecznym przeciwutleniaczem, który zapobiega procesom starzenia (także skóry), poprawia pracę układu krążenia i działa przeciwnowotworowo. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości posiada witamina C (kwas askorbinowy).

Witamina C, inaczej kwas askorbinowy, to związek, którego właściwości od dawna są wykorzystywane w medycynie. Witamina C ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, ponieważ bierze udział w wielu różnych procesach, które w nim zachodzą. Ponadto witamina C znalazła zastosowanie także w kosmetyce, ponieważ, jako silny przeciwutleniacz, zwalcza wolne rodniki, które odpowiadają za proces starzenia się skóry.

Witamina C (kwas askorbinowy) najlepsza na przeziębienie? To mit!

Witamina C (kwas askorbinowy) to najbardziej popularna witamina na wzmocnienie odporności, która powszechnie jest uważana za lek na przeziębienie. W związku z tym zajmuje honorowe miejsce w domowych apteczkach w okresie jesienno-zimowych zachorowań. Okazuje się jednak, że to mit, który w 2007 roku został obalony przez lekarzy. Naukowcy przeprowadzili badania, których celem było ustalenie, czy witamina C może zmniejszyć częstotliwość, czas trwania lub nasilenie objawów przeziębienia. Okazuje się, że przyjmowanie kwasu askorbinowego w czasie infekcji nie skraca czasu jej trwania, a także nie łagodzi jej objawów.1 Z kolei codzienne przyjmowanie witaminy C w celach zapobiegawczych, skraca czas trwania przeziębienia o zaledwie 8 proc. u dorosłych i 14 proc. u dzieci. Co ciekawe, wykazano, że witamina C wywiera największy wpływ na ciężko trenujących. Udowodniono, że profilaktyczne przyjmowanie witaminy C przez sportowców zmniejsza ryzyko przeziębienia o 50 proc.

Podsumowując, witamina C nie spełnia roli ochronnej wtedy, gdy infekcja już się rozwinie. Natomiast jej regularne przyjmowanie zmniejsza ryzyko przeziębienia, zwłaszcza u osób, które trenują lub wykonują ciężką pracę fizyczną.

Witamina C - objawy niedoboru

Niedobór witaminy C w organizmie może przyczynić się do osłabienia naczyń włosowatych, a także doprowadzić do rozwoju niedokrwistości,2 gdyż związek ten zwiększa wchłanianie żelaza. Ponadto może dojść do rozwoju szkorbutu, chorób wywołanych oksydacyjnymi uszkodzeniami wolnych rodników, astmy oraz zmian w kościach i chrząstkach. W związku z tym objawami niedoboru witaminy C będą:6

Należy pamiętać, że zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta przy ciężkim, długotrwałym wysiłku fizycznym, podczas wymiotów, zaburzeń czynności jelit i braku łaknienia, a także u osób starszych, z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, palących papierosy, będących pod wpływem silnego stresu oraz u kobiet w ciąży i karmiących.

Czy witaminę C można przedawkować?

Witamina C jest substancją rozpuszczalną w wodzie, a co za tym idzie - nie jest gromadzona w organizmie, tylko wydalana wraz z moczem i potem. W związku z tym trudno ją przedawkować. Jeśli jednak jej dzienne spożycie przekroczy 1000 mg, mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka) i wysypka skórna. Ponadto duże dawki kwasu askorbinowego mogą powodować odkładanie się kamieni w układzie moczowym. Duże dawki witaminy C przyczyniają się do zakwaszenia moczu. Kwaśny odczyn moczu może powodować wytrącanie się moczanów i cystynianów, a w konsekwencji tego do powstawania kamieni nerkowych.3, 4

Ważne

Ważne

Zapotrzebowanie na witaminę C (kwas askorbinowy)

Człowiek nie wytwarza witaminy C, w związku z tym musi ją dostarczać do organizmu wraz z pożywieniem lub w postaci suplementów. Według specjalistów z Instytutu Żywności i Żywienia, zapotrzebowanie na kwas askorbinowy wynosi średnio 40-50 mg dziennie u dzieci, 75 mg dziennie u kobiet i 90 mg dziennie u mężczyzn. Jednak niektórzy badacze polecają podawanie większych dawek - nawet 200 mg na dobę.2

Witamina C (kwas askorbinowy) wspomaga układ krwionośny

Witamina C uszczelnia i wzmacnia naczynia krwionośne, co zapobiega łatwemu tworzeniu się sińców, krwotoków czy krwawień dziąseł. Hamuje także utlenianie „złego” cholesterolu LDL, a co za tym idzie – doprowadza do zmniejszenia patologicznych zmian miażdżycowych.

Kwas askorbinowy ma również zastosowanie w leczeniu nadciśnienia, gdyż udowodniono, że witamina C bierze udział w regulacji ciśnienia tętniczego.2 Witamina C wspomaga także wchłanianie żelaza2 (co zwiększa jego przyswajalność), a także uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych, co może uchronić przed wystąpieniem anemii.

Z kolei z badań przeprowadzonych w ramach projektu „Europejskie badanie perspektywiczne nad rakiem” (European Prospective Investigation into Cancer – EPIC) wynika, że witamina C może także zmniejszyć ryzyko udaru mózgu aż o 42 proc. Naukowcy na łamach „American Journal of Clinical Nutrition” wykazują, że podwyższony poziom witaminy C we krwi (wyższy niż 66 mikromoli/litr) miał korzystny wpływ na układ krążenia u 20 649 mężczyzn i kobiet w wieku 40-79 lat, którzy w ramach projektu byli obserwowani przez 10 lat.

To ci się przyda

To ci się przyda

Witamina C - gdzie jest jej najwięcej?6

1. Acerola - od 1000 do 4500 mg/100 g
2. Camu camu - wg różnych źródeł 1230 mg - 2061.01 mg/100 g
3. Dzika róża - 250-800 mg/100 g
4. Rokitnik - 200-315 mg/100g
5. Czarna porzeczka - 150-300 mg/100 g

W pierwszej dziesiątce najlepszych źródeł witaminy C znajdują się także natka pietruszki, czerwona papryka, dereń, chrzan, brukselka, berberys.

SPRAWDŹ >> Ile witaminy C mają różne cytrusy? Które są najzdrowsze?

Witamina C (kwas askorbinowy) w walce z nowotworem

Jak przekonują naukowcy z Centrum Medycznego Uniwersytetu w Kansas5, których wyniki badań zostały opublikowane w „Science Translational Medicine”, dożylne podawanie dużych dawek witaminy C razem z lekami przeciwnowotworowymi może nie tylko w znaczący sposób przyśpieszyć zabijanie komórek nowotworowych, lecz także przyczynić się do złagodzenia toksycznych efektów ubocznych chemio- i radioterapii. Naukowcy podkreślają jednak, że taki efekt można osiągnąć, podając witaminę C w zastrzykach, bo dzięki nim działała ona szybko i dociera do miejsc, w których jest najpotrzebniejsza. Doustne podawanie witaminy C nie dało podobnych efektów w terapii.

Inni badacze dodają, że witamina C może przyczynić się do spowolnienia procesu tworzenia przerzutów. Zaznaczają także, że niezwykle istotną ze względu na ochronę przeciwnowotworową właściwością witaminy C jest wzmacnianie funkcjonowania układu odpornościowego. Kwas askorbinowy zwiększa bowiem aktywność komórek NK (natural killer) oraz limfocytów T i B, które są zaangażowane nie tylko w zwalczanie patogenów, ale również w proces eliminacji komórek nowotworowych.

Badania te są jednymi z wielu, które od lat 70. XX wieku prowadzi się w celu sprawdzenia, czy witamina C może wspomóc leczenie raka. Jednak żadne z nich nie daje podstaw do traktowania tej substancji jako leku przeciwnowotworowego. Jak podkreśla prof. Jacek Jassem, specjalista w dziedzinie radioterapii onkologicznej i onkologii klinicznej, Amerykańska Agencja ds. Leków i Żywności kwalifikuje witaminę C jako suplement diety, natomiast nie widzi dla niej jakiekolwiek roli w leczeniu nowotworów czy innych chorób.

Polecamy
Czy witamina C leczy raka? Czy dożylne wlewy witaminy C mogą wyleczyć nowotwory?

Czy witamina C leczy raka? Czy dożylne wlewy witaminy C mogą wyleczyć nowotwory?

Czy witamina C leczy raka? Czy dożylne wlewy witaminy C mogą wyleczyć nowotwory? Zwolennicy terapii witaminą C przekonują, że to ...

Ważne

Ważne

Bierzesz tabletki antykoncepcyjne? Uważaj na witaminę C!

Witamina C przyjmowana w dawce większej niż 1000 mg/dobę, może wchodzić w interakcje z pigułkami antykoncepcyjnymi i zwiększyć stężenie estrogenu we krwi (podobno nawet o 50 proc.), a co za tym idzie - nasilić jego działania niepożądane. Wówczas mogą pojawić się dolegliwości ze strony pęcherzyka żółciowego, infekcje pochwy wywołane drożdżakami, wzdęcia, nudności, wymioty.

Nie wiadomo natomiast, jaki wpływ na estrogeny wywierają mniejsze dawki witaminy C. Zaleca się, aby kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną przyjmowały nie więcej niż 1 g kwasu askorbinowego dziennie.

Ponadto przyjmowanie kwasu askorbinowego w dawce większej niż 1000 mg/dobę może wpływać na działanie niepożądane innych leków, np. niektóre antybiotyki, preparaty żelaza, i również zwiększyć ich stężenie, potęgując ich toksyczność.

Witamina C (kwas askorbinowy) na sprawne stawy i mocne kości

Witamina C bierze udział w procesie tworzenia kolagenu, który jest składnikiem chrząstek stawowych. W związku z tym kwas askorbinowy odpowiada za elastyczność stawów, a co za tym idzie - zmniejsza ryzyko kontuzji. Jak wynika z badań, w stanach zapalnych w płynie maziowym poziom witaminy C zmniejsza się nawet o 80 proc., dlatego w tym czasie koniecznie trzeba zadbać o uzupełnienie jej niedoborów.

Ponadto witamina C jest niezbędna do formowania i wydzielania osseiny - składnika budulcowego kości. W związku z tym jej niedobór oznacza zbyt małą ilość komórek budulcowych kości lub odwapnienie kości. W celu profilaktyki osteoporozy zaleca się dzienne spożycie 100–500 mg tej witaminy.

Witamina C (kwas askorbinowy) w kosmetykach

Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem, który neutralizuje wolne rodniki uszkadzające komórki skóry2 i odpowiadające za proces jej starzenia się, a także chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV. W związku z tym działa ona przeciwzapalnie i zmniejsza ryzyko powstawania oparzeń słonecznych. Witamina C ma również swój udział w tworzeniu kolagenu, który odpowiada za młody wygląd skóry, a którego ilość maleje wraz z wiekiem. Ponadto działa depigmentacyjnie.

Kwas askorbinowy dodawany jest do kosmetyków przeznaczonych dla cery zwiotczałej, z widocznymi zmarszczkami i przebarwieniami, pozbawionej zdrowego kolorytu i młodzieńczego blasku (dotyczy to szczególnie palaczy). Witamina C jest także składnikiem peelingów chemicznych, które m.in. likwidują rozstępy i ujędrnią skórę.

Ważne

Ważne

Witamina C - lepsze owoce niż suplementy

Jak przekonują amerykańscy naukowcy, którzy wyniki swoich badań opublikowali w czasopiśmie "American Journal of Clinical Nutrition", witamina C w postaci suplementów nie jest w stanie zastąpić swoich naturalnie występujących odpowiedników. Z eksperymentu, do którego naukowcy wybrali kiwi, wynika, że w tym owocu znajdują się substancje ułatwiające przyswajanie witaminy C. Zaobserwowano bowiem aż pięciokrotnie większe przyswajanie kwasu askorbinowego z diety w porównaniu z przyjmowaniem czystej witaminy pochodzącej z suplementów. Do tego naturalnie występująca witamina C dłużej utrzymywała się w organizmie.

Witamina C - jak uchronić się przed jej utratą z pożywienia?

Witamina C jest szczególnie wrażliwa na światło, powietrze (podczas suszenia ubywa jej aż w 70-80 proc.) i temperaturę (rozkłada się częściowo w czasie gotowania, pieczenia, smażenia), a przez to bardzo nietrwała. Aby uchronić się przed jej utratą z pożywienia, należy:

  • spożywać produkty, które są jej źródłem, w postaci surowej;
  • wybierać jak najświeższe owoce i warzywa, ponieważ najwięcej witaminy C znajduje się w nich zaraz po zbiorze. W miarę przechowywania jej zawartość w owocach i warzywach maleje (np. ziemniaki po 3 miesiącach przechowywania zawierają 50 proc. mniej witaminy C);
  • używać noży, skrobaczek, tarek i innych przyborów kuchennych, które są wykonane ze stali nierdzewnej. Rdzewne żeliwo przyspiesza rozkład witaminy C;
  • obierać warzywa i owoce w ostatniej chwili, tuż przed podaniem i nie przetrzymywać w wodzie zbyt długo;
  • wykorzystywać płyny, które pozostały po ugotowaniu warzyw i owoców, np. do przyrządzenia sosów;
  • owoce i warzywa cienko obierać ze skórki, ponieważ tuż pod nią zawartość witaminy C jest największa;
  • wszelkie surówki i sałatki przygotowywać bezpośrednio przed ich podaniem. Można także dodać do nich niewielką ilość oliwy z oliwek czy śmietany, które ograniczą kontakt witaminy C z niekorzystnie działającym na nią powietrzem;
Polecamy
Beta-glukan - działanie lecznicze i zastosowanie w kosmetyce

Beta-glukan - działanie lecznicze i zastosowanie w kosmetyce

Beta-glukan to rodzaj rozpuszczalnego błonnika pokarmowego. Wykazuje on nie tylko działanie lecznicze, lecz także pielęgnacyjne, dlatego znalazł zastosowanie w kosmetyce ...

Bibliografia:

1. Douglas R.M. i wsp. Vitamin C for preventing and treating the common cold, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17636648

2. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

3. Oxalate absorption and endogenous oxalate synthesis from ascorbate in calcium oxalate stone formers and non-stone formers, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15558527

4. Ascorbate increases human oxaluria and kidney stone risk, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15987848

5. High-dose parenteral ascorbate enhanced chemosensitivity of ovarian cancer and reduced toxicity of chemotherapy, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24500406

6. Janda K., Kasprzak M., Wolska J., "Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Pomeranian Journal of Life Sciences" 2015

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 13.07.2017

Komentarze (1 - 10 z 30)
adinadi, 07.04.2017 23.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Szczerze to tez biore i zdarza mi sie zachorowac tzn zachorowac boli mnie dardlo i mam katar tylko jeden dzien to byc moze cos w tym jest,ze wit c daje jakies swoje dzialanie.
 
ja, 26.03.2017 21.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kwas l-askorbinowy należy buforować sodą oczyszczoną bo w dużych dawkach sam kwas l-askorbinowy może poważnie zaszkodzić po zbuforowaniu sodą powstaje sól sodowa kwasu L-askorbinowego czyli tzw. witamina C
 
K, 21.03.2017 10.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Treści artykułu wzajemnie się wypierają. Wit nie są potrzebne, ale jednocześnie ich brak to czyste objawy raka??? Czy jakiś edytor to czytał? Są kliniki, które prowadzą terapię na raka warzywami- naturalnym nośnikiem wit. Jest międzunirodowy Polski lekarz, który ma badania w swojej karierze. Zaczynał od weterynarii , potem zajął się medycyną. Zostawia pytanie. Kiedy zwierzęta chorują, dlaczego leczy się je dużymi zwitaminizowabymi dawkami zastrzyków.... Cóż. Artykuł przewrotny. Z jednej strony pisze o jakiś tematach wyssanychh z propagandy farmaceutycznej - gdybam , że aitor tekstu nie miał tej świadomości a z drugiej..... zachwala kochaną C- jako ważny element w terapii przywrócenia poziomu odporności w terapii antyrakietowej oraz przeciwdziałanie przerzutowe. Propaguje proszę temat o śmieciowych witaminach W Polsce , biorąc witaminy można dorobić się raka. Formacja sprzedaje wit że śmieciami. Nie mamy ich częstych form. Czyli jak. Lepiej na zastrzyk do weterynarza, gdy chorujemy, bo dla zwierząt opłaca się a człowiek to se najwyżej przeszczep zasponsoruje?
 
loool, 26.10.2016 06.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja przyjmuję 5g wit. C dziennie, a mój ojciec 10g. Nie mieliśmy nigdy żadnych dolegliwości jelitowych. Odkąd biorę wit. c NIE BYWAM CHORY. Ojciec to samo. Że niby nie wpływa na ochronę przed przeziębieniem? Te badania o których mowa w artykule były robione na dawkach 200mg.... Artykuł nieaktualny. Już po raz kolejny okazało się że na tej stronie piszą bzdury (Z wit. D, jajkami, cholesterolem też głupoty były napisane). Proszę się nie kierować tym co mówią "lekarze" o witaminach, (bo już niejednokrotnie takie bzdury słyszałem od ludzi z dyplomem medycznym, bo wiedzą bym tego nie nazwał).
 
wqwqwq, 03.10.2016 10.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
W sztruksach.
 
mala, 14.09.2016 11.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
poczytajcie troche
 
witaC, 09.08.2016 21.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wita C. nie powoduje kamieni. Tak podają inne źródła.
 
chwdp, 21.07.2016 14.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Według specjalistów z Instytutu Żywności i Żywienia zapotrzebowanie na kwas askorbinowy wynosi średnio 40-50 mg dziennie u dzieci, 75 mg dziennie u kobiet i 90 mg dziennie u mężczyzn. IŻiŻ nie podaje chyba norm z XX wieku, lecz raczej te aktualne, więc te dawki nie są chyba śmiesznie niskie
 
Witek, 09.06.2016 00.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wiedza zawarta w tym tekście pochodzi z połowy XX wieku, a dawki tam podane są śmiesznie niskie.
 
Dawid, 21.04.2016 20.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
W formie kwasu tez stosuję witaminę C codziennie ok. 2 g profilaktycznie. dowiedziałem się że większe dawki witaminy C powinny być dzielone tzn. mniej a częściej. W czasie przeziębienia czy choroby co godzinę można przyjmować nawet 5 g dawki. Nasz organizm ją szybko wydala i trzeba ją uzupełniać.
 
następne »
strona 1 z 3
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Przedawkowanie witamin. Które witaminy można przedawkować?

Przesadne przyjmowanie preparatów witaminowych niesie ryzyko poważnych chorób. Które z witamin...

więcej

297

OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego

Olej z czarnuszki ma wiele właściwości zdrowotnych, dzięki czemu znalazł zastosowanie jak środek...

więcej

276

WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D

Witamina D w odpowiednim stężeniu sprawia, że kości są mocne, a zęby zdrowe. Właściwy poziom tej...

więcej

274

WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12 WITAMINA B12 - właściwości. Występowanie i dawkowanie witaminy B12

Witamina B12 to związek, którego właściwości zdrowotne są nie do przecenienia. Witamina B12 koi...

więcej

256

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Posiada Pani błędne informacje. Soda NIE WYBIELA zębów. Soda skutecznie, jako silny środek ścierny, usuwa osady z powierzchni zębów. To jest cała tajemnica "wybielającego" działania sody. Jednak...

Niestety, bez pomocy logopedy nie wyćwiczy Pani sama prawidłowej głoski r. Logopeda musi zdiagnozować rodzaj wady (głoska r może mieć różne formy), dobrać odpowiednie ćwiczenia, które będzie Pani...

W przypadku przetłuszczających się włosów warto stosować szampony zawierające miedzy innymi: kwas salicylowy, cynk, selen, ketokonazol.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.