BRUKSELKA - właściwości odżywcze i lecznicze. Jak gotować brukselkę?

2019-07-25 9:51 Monika Majewska

Brukselka wyglądem przypomina małą kapustę, jednak mimo miniaturowych rozmiarów dorównuje swojej większej kuzynce pod względem właściwości i wartości odżywczych. Brukselka, która powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej, ma m.in. właściwości antynowotworowe, a także może wzmagać płodność. Sprawdź, jakie jeszcze prozdrowotne działanie ma brukselka i jak ją ugotować, żeby nie była gorzka.

Brukselka, a właściwie kapusta brukselska, to warzywo, którego właściwości lecznicze i odżywcze doceniają przede wszystkim mamy. W trosce o zdrowie swoich dzieci starają się one włączyć to warzywo do ich jadłospisu. Niestety, najmłodsi zwykle nie przepadają za brukselką. Tymczasem odgrywa ona ważną rolę w ich rozwoju.

To pochodzące z Belgii warzywo (jego nazwa jest związana ze stolicą tego kraju – Brukselą) m.in. wspiera układ odpornościowy dziecka. Poza tym brukselka wykazuje działanie antynowotworowe i może wzmagać płodność. Brukselka powinna się znaleźć także w diecie kobiet planujących dziecko i już będących w ciąży, jednak już niekoniecznie osób odchudzających się.

Brukselka - właściwości antynowotworowe

Brukselka, podobnie jak inne warzywa krzyżowe, takie jak brokuły czy kalafior, ma właściwości antynowotworowe, które zawdzięcza zawartości sulforafanu - silnego przeciwutleniacza. Sulforafan może uchronić m.in. przed rakiem prostaty, rakiem piersi, rakiem płuc i rakiem jelita grubego, jednak nie zastąpi leku w chorobie.

Może natomiast pomóc po zakończeniu leczenia raka, gdy organizm wraca do formy. Jest on wtedy osłabiany przez kolejne stany zapalne, a sulforafan zawarty w brukselce zapobiega właśnie tym stanom. Sulforafan wykazuje także właściwości antybakteryjne. Badania potwierdzają, że może on być pomocny w walce z Helicobacter pylori - bakterią powodującą wrzody żołądka, która od dawna jest podejrzewana o związek z rakiem żołądka.

Jednak brukselka zachowa swoje antynowotworowe właściwości pod warunkiem, że będzie odpowiednio ugotowana. Tradycyjne gotowanie w wysokiej temperaturze niszczy bowiem myrozynazę - enzym, który jest niezbędny do produkcji sulforafanu. Najlepiej więc gotować brukselkę na parze, ale nie dłużej niż 3-4 minuty. Można ją również zjeść surową.

Warto wiedzieć

Brukselka - wartości odżywcze, kalorie

Surowej/gotowanej (w 100 g)

Wartość energetyczna - 43/36 kcal
Białko ogółem - 3.38/2.55 g
Tłuszcz - 0.30/0.50 g
Węglowodany - 8.95/7.10 g (w tym cukry proste 2.20/1.74)
Błonnik - 3.8/2.6 g

Witaminy

Witamina C – 85/62 mg
Tiamina – 0.139/0.107 mg
Ryboflawina – 0.090/0.080 mg
Niacyna - 0.745/0.607 mg
Witamina B6  - 0.219/0.178 mg
Kwas foliowy -  61/60 µg
Witamina A – 754/775 IU
Witamina E – 0.88/0.43 mg
Witamina K - 177/140.3 µg

Minerały

Wapń – 42/36 mg
Żelazo - 1.40/1.20 mg
Magnez - 23/20 mg
Fosfor - 69/56 mg
Potas - 389/317 mg
Sód – 25/21 mg
Cynk - 0.42/0.33 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Brukselka na płodność

Włączenie do diety brukselki może zwiększyć płodność - przekonuje Neema Savvides, specjalistka ds. żywienia z Harley Street Fertility Clinic w Londynie. Jak argumentuje Savvides, brukselka zawiera sporo kwasu foliowego (ok. 61 µg/100 g), który odpowiada za jakość spermy. Niedobór tego składnika może przyczynić się do zmniejszenia ilości plemników w spermie, ich ruchliwości, a także skrócić czas przeżycia w pochwie kobiety.

Potwierdza to dr Suzanne Young z University of California, która na łamach pisma "Human Reproduction" przekonuje, że mężczyźni, w których diecie znajdowało się dużo kwasu foliowego (i po wykluczeni innych czynników ryzyka jak choroby cywilizacyjne, palenie papierosów czy picie dużych ilości alkoholu) mieli więcej prawidłowych plemników niż mężczyźni, których dieta była uboga w kwas foliowy.

Brukselka ważna w diecie kobiet w ciąży

Kwas foliowy zawarty w brukselce jest bardzo ważny dla kobiet, które mogą zajść w ciążę, a także tych, które już spodziewają się dziecka. Niedobór kwasu foliowego może bowiem doprowadzić do rozwoju wad wrodzonych u dziecka, przyczynić się do zmniejszonej masy urodzeniowej ciała noworodka, a nawet do poronienia.

WARTO WIEDZIEĆ >> KWAS FOLIOWY ważny przed ciążą i w ciąży

To ci się przyda

Brukselka - jak usunąć gorzki smak i nieprzyjemny zapach brukselki?

Jak gotować brukselkę, żeby nie była gorzka? Wystarczy wlać do wody, w której będzie gotowana brukselka, odrobinę mleka. Poza tym należy pamiętać, aby brukselkę wrzucać do już gotującej się wody i gotować krótko, koniecznie bez przykrycia. Jeśli gotująca się brukselka znajdzie się pod pokrywką, gromadzące się w garnku gazy siarkowe przenikną do wnętrza warzywa, co nada mu nieprzyjemny smak i zapach. Do gotującej się brukselki można też wrzucić piętkę chleba lub dodać do niej szczyptę cynamonu (to opcja także dla tych, którzy gotują na parze).

Brukselka ureguluje ciśnienie krwi i poprawi pracę serca

Brukselka jest bogata w pierwiastki regulujące pracę serca i ciśnienie krwi, takie jak wapń, który odpowiada za prawidłowe pompowanie krwi do narządów i tkanek, czy magnez, który rozszerza tętnice i chroni przed zawałem. Nie brakuje w niej także potasu, który kontroluje ciśnienie krwi.

Ważne

Brukselka nie dla chorych na niedoczynność tarczycy

Brukselka, podobnie jak inne warzywa kapustne, jest źródłem związków o nazwie siarkocyjaniny. Należą one do grupy substancji tzw. wolotwórczych, które utrudniają wykorzystanie jodu z pożywienia. Dlatego osobom z niedoczynnością tarczycy nie zaleca się spożywać brukselki. Włączenie jej do diety najlepiej skonsultować z lekarzem.

Jakie wartości odżywcze ma brukselka?

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Brukselka może zapobiec zakrzepom i osteoporozie

Brukselka jest skarbnicą witaminy K, podobnie jak jarmuż, brokuły czy szpinak. Jej ilość jest proporcjonalna do zawartości chlorofilu (zielonego barwnika roślin), którego w tych warzywach nie brakuje. Witamina K wykazuje właściwości antybakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgrzybiczne i przeciwbólowe.

Ponadto może hamować rozwój niektórych nowotworów, m.in. piersi, jajnika, okrężnicy, pęcherzyka żółciowego czy wątroby. Jednak co najważniejsze, witamina K odpowiada za prawidłowy proces krzepnięcia krwi. Bierze tez udział w trzymaniu prawidłowego poziomu białek budujących tkankę kostną. To dlatego dłuższy niedobór witaminy K może doprowadzić do powstania osteoporozy.

Brukselka a cukrzyca

Indeks glikemiczny surowej brukselki = 15, a gotowanej - 20, w związku z tym bez obaw mogą po nią sięgać cukrzycy.

Brukselka na odchudzanie

100 g surowej brukselki dostarcza 43 kcal, jeszcze mniej brukselka gotowana - 36 kcal. Wydawałoby się, że w związku z tym jest idealnym składnikiem diety odchudzającej. Należy jednak pamiętać, że brukselka, podobnie jak inne warzywa kapustne, powoduje wzdęcia i gazy.

Brukselka - zastosowanie w kuchni. Jak kupować brukselkę?

Będąc w sklepie czy na straganie najlepiej sięgać po brukselkę małą, twardszą w dotyku. Należy zwrócić uwagę także na jej liście - powinny do siebie przylegać, mieć kolor jasnozielony i nie mieć żółtych plam.

Brukselkę można jeść na surowo, choć na naszych stołach najczęściej gości w zupie jarzynowej lub ugotowana z zasmażką z bułki tartej i masła. Natomiast w tradycyjnej kuchni holenderskiej najbardziej popularny jest stamppot z brukselką, czyli puree z ziemniaków i brukselki.

Jak wzbogacić smak brukselki? Radzi Mikołaj Rey, kucharz

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
Tomasz
|

Dlaczego niby nie wolno przy niedoczynności? Jod spowalnia tarczycę ? Chyba nie do końca :)

Maja
|

co to za bzdury? jodu i tak nie mozna przy niedoczynnosci, wiec dobrze ze utrudnia jego wchlanianie.