Właściwości lecznicze szpinaku - liście szpinaku chronią przed rakiem i miażdżycą

2018-03-26 16:42 Monika Majewska

Liście szpinaku mają właściwości antynowotworowe i chronią przed miażdżycą. Właściwości lecznicze szpinaku to zasługa beta-karotenu, witaminy C oraz luteiny – znanych przeciwutleniaczy. Poza tym szpinak bogaty jest w potas, żelazo i kwas foliowy.

Szpinak to warzywo, którego właściwościwartości odżywcze były znane już w starożytnej Persji, skąd prawdopodobnie pochodzi. W VII wieku władca Nepalu przesłał szpinak w prezencie do Chin i stąd warzywo to nazywane było "perskim zielem".

W XI w. został przewieziony przez Maurów do Hiszpanii i od tej pory znano go jako "warzywo hiszpańskie". W XVI w. Katarzyna Medycejska, opuszczając Florencję, żeby poślubić króla Francji, zabrała ze sobą własnych kucharzy, żeby przygotowywali jej szpinak tak, jak ona lubi, i stąd wzięło się określenie potraw podawanych na szpinaku - po florencku.¹

Spis treści:

  1. Szpinak - właściwości antynowotworowe
  2. Szpinak na anemię?
  3. Szpinak obniża ciśnienie
  4. Szpinak - wartości odżywcze
  5. Szpinak - właściwości odchudzające
  6. Szpinak a ciąża
  7. Szpinak - przeciwwskazania
  8. Szpinak - zastosowanie w kuchni
  9. Szpinak - wybór i przechowywanie

Szpinak - właściwości antynowotworowe

Badania potwierdziły, że liście szpinaku wykazują właściwości antynowotworowe i chronią przed miażdżycą. Jest to zasługa beta-karotenuwitaminy C oraz luteiny – znanych przeciwutleniaczy, których w szpinaku jest pod dostatkiem.

Szpinak powinny jadać osoby zestresowane, jest on bowiem źródłem magnezu. Pierwiastek ten ma duży wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego, zdecydowanie obniża podatność na stres, wykazuje właściwości uspokajające. Zapobiega także bólom i zawrotom głowy.

Szpinak na anemię?

Szpinak jest uważany za skarbnicę żelaza, które jest polecane w leczeniu anemii. Tymczasem produkty roślinne (w tym także szpinak) jako źródła żelaza zupełnie się nie sprawdzają. Podobna ilość żelaza, co w szpinaku, znajduje się w wołowinie, jednak z tego pierwszego przyswoimy go tylko 1 proc., a z wołowiny aż 20 proc.

Szpinak obniża ciśnienie

Liście szpinaku zawierają dużo obniżającego ciśnienie potasu, dlatego powinny je jeść osoby z nadciśnieniem. Dodatkowo potas współdziała z magnezem, regulując pracę serca.

Jedz szpinak na zdrowie

Warto wiedzieć

Wartości odżywcze szpinaku (w 100 g)

Wartość energetyczna - 23 kcal
Białko ogółem - 2.9 g
Tłuszcz - 0.4 g
Węglowodany - 3.6 g (w tym cukry proste 0.4)
Błonnik - 2.2 g

Witaminy

Witamina C – 28.1 mg
Witamina B6  - 0.2 mg
Kwas foliowy -  7 µg
Witamina A – 1 IU
Witamina E – 0.12 mg
Witamina K - 4.4 µg

Minerały

Wapń – 99 mg
Żelazo - 2.7 mg
Magnez - 79 mg
Fosfor - 12 mg
Potas - 558 mg
Sód – 79 mg
Cynk - 0.10 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Szpinak - właściwości odchudzające

Jeśli dbasz o linię, koniecznie włącz szpinak do swojej diety. Jest niskokaloryczny: 100 g to 23 kcal. Ponadto zawarte w nim potas i witaminy z grupy B uczestniczą w spalaniu węglowodanów i tłuszczów oraz przyśpieszają metabolizm.

Naukowcy z Uniwersytetu Stanu Luizjana (USA) odkryli, że jest on pomocny w odchudzaniu także z innego powodu. Na łamach „Journal of the American College of Nutrition” przekonują, że ekstrakt ze szpinaku zawiera tylakoidy - substancje, które przedłużają uczucie sytości (nawet do 2 godzin po posiłku). Związki te sprzyjają wydzielaniu hormonów sytości, które prowadzą do spowolnienia procesu trawienia tłuszczu i zmniejszenia ochoty na sięgnięcie po przekąskę.²

Szpinak a ciąża

Zielone liście szczególnie zalecane są kobietom w ciąży. Zawarty w nich kwas foliowy zapobiega wadom układu nerwowego płodu. Ponadto chroni on przed chorobami układu krążenia.

Szpinak jest także bogaty w witaminę K odgrywającą ważną rolę w krzepnięciu krwi, witaminy z grupy B obniżające cholesterol oraz istotną dla opóźnienia procesów starzenia witaminę E.

Warto wiedzieć

Popeye - jestem silny, bo jem szpinak!

Czy wiecie, że w szpinakowej stolicy, jaką jest Crystal City, w Teksasie (USA), w 1937 roku wzniesiono pomnik ku czci rysownika E.C. Segara i stworzonego przez niego bohatera komiksów i kreskówek Popeye? A to za zasługi dla promowania szpinaku w Stanach. Po projekcji kreskówek z Popeyem sprzedaż warzywa zrosła o 33 proc. i uznano, że ten zabawny marynarz sam jeden uratował cały amerykański przemysł szpinakowy.

Szpinak - przeciwwskazania

Wartość szpinaku zmniejsza występujący w liściach kwas szczawiowy. Szczawiany wpływają odwapniająco na organizm i dla niektórych osób są szkodliwe.

Szpinaku nie powinny spożywać osoby cierpiące na kamicę nerkową, ponieważ – powstały w wyniku wiązania wapnia przez kwas szczawiowy – szczawian wapnia jest budulcem kamieni nerkowych.

Szpinak - zastosowanie w kuchni. Jak przyrządzać szpinak?

Jak w przypadku większości warzyw – najlepszy jest szpinak świeży. Dlatego w sezonie lepiej zrezygnuj z mrożonek. Surowy szpinak świetnie nadaje się do sałatek.

Łącz go z serami – pleśniowymi, fetą, parmezanem lub oscypkiem. Pasują do niego owoce – gruszki, winogrona, truskawki, cytrusy. Sałatkę polej oliwą – w ten sposób zwiększysz wchłanianie beta-karotenu i luteiny.

Szpinak w połączeniu z serem (np. pleśniowym) świetnie nadaje się też do makaronów (spaghetti lub penne). Aby przyrządzić sos, nie gotuj liści! Stracą na wartości i smaku, nie mówiąc już o wyglądzie. Uduś je na oliwie z dodatkiem czosnku i gałki muszkatołowej.

Jeśli pokropisz liście sokiem z cytryny, zachowają żywy zielony kolor. Pamiętaj, że przy duszeniu szpinak znacznie zmniejsza swoją objętość, dlatego jeśli gotujesz dla kilku osób, kup 1,5–2 kg.

Liście szpinaku świetnie nadają się także jako farsz do pierogów, naleśników i tart z kruchego ciasta. Poza sezonem kupuj szpinak mrożony – rozdrobniony albo lepiej w całości.

Warto wiedzieć

Szpinak - wybór i przechowywanie¹

Szpinak musi być świeży. W czasie transportu i przechowywania w ciepłym miejscu większość substancji odżywczych ginie. Jeśli jest przywiędły, lepiej zrezygnować z kupna

Łodygi szpinaku nie powinny być zżółknięte, a liście muszą mieć jaskrawozielony kolor.

Nieumyty szpinak powinien być przechowywany w lodówce, luźno zapakowany w woreczku foliowym - w ten sposób nie utraci wartości odżywczych i zachowa świeżość około 4 dni.

Ugotowany szpinak powinien być zużyty w ciągu doby.

Mrożony szpinak zachowuje większość składników odżywczych.

Szpinak - przygotowanie i podanie

Szpinak należy dokładnie umyć, ponieważ liście i łodygi gromadzą brud i piasek.

Aby szpinak ugotował się równomiernie, należy usunąć nadmiernie zgrubiałe łodygi.

Liście szpinaku można osuszać ręcznikiem papierowym lub suszyć w suszarce do sałaty.

Najlepszym sposobem przygotowania szpinaku jest ugotowanie go na parze. Sam proces powinien być krótki, wystawienie na działanie wody, światła i temperatury może zniszczyć witaminę C i B.

Gotowanie szpinaku w dużej ilości wody jest marnotrawstwem zawartych w nim witamin i składników mineralnych, które rozpuszczają się w wodzie.

Można go także krótko dusić pod przykryciem we własnym soku (szpinak wydziela go obficie – do tego dochodzi woda pozostała na liściach po umyciu), wywaru nie wylewać, raczej szpinak zagęścić odrobiną zasmażki.

Do przyprawienia szpinaku doskonale nadaje się gałka muszkatołowa i biały pieprz. Jeśli wydaje się nam zbyt cierpki, można dodać trochę śmietany.

Ze względu na to, że szpinak zawiera kwas szczawiowy wskazane jest dodawanie do potrawy zsiadłego mleka lub jajka, aby wyrównać straty wapnia

Jeśli po umyciu zamoczysz liście w wodzie z lodem, zachowają ładny kolor. Potem trzeba je dokładnie odsączyć. Pamiętaj, że przed dodaniem do sałatki szpinak musi dobrze wyschnąć.

Sałatę lodową można zastąpić szpinakiem.

Szpinak to doskonały dodatek do lazanii, spaghetti i pizzy.

Cudowne właściwości szpinaku

Źródło: x-news.pl/Agencja TVN

Bibliografia:

1. Grotto D., 101 produktów dla zdrowia i życia, peł. Olejnik D., wyd. Vesper, Poznań 2010

2. Acute Effects of a Spinach Extract Rich in Thylakoids on Satiety: A Randomized Controlled Crossover Trial, https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/07315724.2014.1003999

W tekście wykorzystano fragmenty artykułu Joanny Andrzejewskiej z miesięcznika "Zdrowie".

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
niki
|

To jak jest z tym przyswajaniem tego żelaza?

Burek
|

Garsc szpinaku banan, pietruszka i mleko zblendowac polecam na śniadanie :)

Mała
|

Pyszny i zdrowy napój,dobryna drugie śniadanie,garrść świeżego szpinaku,jedna pomarańcza i 1/2 banana dodać wody i zblendować. Napój samo zdrowie. Polecam

beci
|

dwie pelne garscie szpinaku , duze zielone jablko, 4 galazki selera, i banan do tego woda mineralna ok 1/3 szklanki blendujemy na zielony plyn .
Mozna dodac ziarenka lnu zlotego , chia itp ...pychota polecam

Warzywko
|

Wzbogacony w witaminy i bardzo dobry :)

kasia
|

Potwierdzone info :) uwielbiam :)

eh
|

Zelazo ze szpinaku wogole sie nie przyswaja w ludzkim organizmie poniewaz jest zwiazane heksafosforanem inozytolu.

AJ
|

A ja polecam 2 garści szpinaku, banan, gruszka, kiwi, mięta, imbir, trochę wody i sok z połowy limonki, zblendować i powstaje pyszny sycący zdrowy koktajl na drugie śniadanie. Czasem gruszkę wymieniam na seler naciowy lub jabłko a sezonowo dodaję np borówki.

Marta
|

A ja polecam zrobic domowy smoothie. Do blendera wrzucic szklanke soku jablkowego (lub apple cider), pol szklanki soku ananasowego, garsc szpinaku i seler naciowy.

Andrew Laskowski
|

Szpinak z czosnkiem na masełku jest naprawdę dobry.