Witamina K jak krzepliwość

2018-06-27 12:40 Monika Majewska

Witamina K to witamina, która odpowiada za właściwą krzepliwość krwi. We krwi zdrowego człowieka znajdują się liczne czynniki krzepnięcia zależne od witaminy K, które biorą udział w tworzeniu się skrzepów i hamują krwawienia. Jakie jeszcze funkcje pełni witamina K w organizmie? W jakich produktach występuje? Jakie są objawy i skutki niedoboru i nadmiaru witaminy K w organizmie?

Witamina K to substancja, która naturalnie występuje w dwóch postaciach – witamina K1, syntetyzowana przez rośliny (fitochinon) oraz witamina K2, (menachinon) syntetyzowana przez bakterie. Witamina K odgrywa ważną rolę przede wszytskim w procesie krzepnięcia krwi, zmniejsza nadmierne krwawienia miesiączkowe. Jednak wykazano, że witamina K może także hamować rozwój nowotworów, ma istotny wpływ na gospodarkę wapniową oraz odpowiednie uwapnienie kości.

Po co nam witamina K?

Witamina K do grupy witamin nierozpuszczających się w wodzie, tylko w tłuszczach. Dlatego te ostatnie są potrzebne do procesu jej wchłaniania.

Witamina K jest potrzebna do produkcji w wątrobie protrombiny (czynnika II) ogrywającej najistotniejszą rolę przy krzepnięciu krwi. Również inne czynniki krzepnięcia (VII, IX, X) wytwarzane w wątrobie wymagają obecności witaminy K. Przy niedoborach protrombiny lub któregoś z wymienionych czynników krew krzepnie wolno lub nie krzepnie wcale i nawet małe skaleczenie może być przyczyną długotrwałego krwawienia. Witamina K jest ważna nie tylko ze względu na krzepliwość krwi, wpływa też na wychwytywanie wapnia przez kości. Dodatkowo ma działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Dłuższy niedobór witaminy K może doprowadzić do powstania osteoporozy – kości wówczas stają się kruche i łatwo dochodzi do złamania. Na szczęście niedobory takie występują rzadko i zdrowi ludzi nie potrzebują suplementów.

Ważne

Podawanie witaminy K w suplemencie należy uzgodnić z lekarzem, który zaleci właściwą dawkę. Zasadniczo witamina K nie jest toksyczna ale jej przedawkowanie może spowodować rozpad krwinek czerwonych, niedokrwistość, nadmierne pocenie się, uczucie gorąca, bóle serca, skoki ciśnienia tętniczego, a u niemowląt żółtaczkę i uszkodzenie komórek.

Witamina K - niedobór u noworodków i dorosłych

Czasami tylko noworodki nie mają wystarczającej ilości witaminy K, ponieważ w ich jelitach nie ma jeszcze bakterii, które ją wytwarzają. Niedostateczna ilość witaminy K może doprowadzić do krwawienia związanego z niedoborem witamy K (Vitamin K Deficiency Bleeding - VKDB). W związku z tym po urodzeniu się dziecko otrzymuje profilaktycznie w iniekcji jedną dawkę witaminy K. Podaje się ją niemowlętom w dwóch dawkach dobowych doustnie do 3. miesiąca życia.

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę K u niemowląt wynosi 5–10 mcg/kg masy ciała/dobę

Niedobór witaminy K u dorosłych zdarza się w przypadku ciężkich chorób jelit, wątroby i przy długotrwałym leczeniu antybiotykami. Leki obniżające poziom cholesterolu we krwi hamują wchłanianie witaminy K. U osób starszych, chorych na serce lub po udarze mózgu, przyjmujących leki przeciwzakrzepowe jej działanie jest blokowane co może stać się przyczyną osteoporozy. Długie stosowanie tych leków zwiększa złamania kości.

To ci się przyda

Witamina K - dawkowanie

Normy spożycia zostały ustalone na poziomie wystarczającego spożycia (AI) i wyrażone w µg/os/dobę

  • niemowlęta - 5-10 µg
  • dzieci: od 1. do 3. roku życia - 15 µg; od 4. do 6. roku życia - 20 µg; od 7. do 9. roku życia - 25 µg
  • chłopcy: od 10. do 12. roku życia - 40 µg; od 13. do 15. roku życia - 50 µg; do 16. do 18. roku życia - 65 µg
  • dziewczęta: od 10. do 12. roku życia - 40 µg; od 13. do 15. roku życia - 50 µg; do 16. do 18. roku życia - 55 µg
  • mężczyźni - 65 µg
  • kobiety - 55 µg
  • kobiety w ciąży i karmiące piersią - 55 µg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

Witamina K - źródła. Jakie produkty zawierają witaminę K?

Pierwsza jej postać, zwana witaminą K1, występuje m.in. w warzywach o zielonych liściach, w truskawkach, oleju sojowym i niektórych produktach pochodzenia zwierzęcego (np. jaja, wątroba wołowa). Zawartość witaminy K1 w zielonych warzywach jest proporcjonalna do zawartości chlorofilu (zielonego barwnika roślin). W związku z tym najwięcej (>100 mg/100 g) można jej znaleźć w:

Dobrym jej źródłem są także natka pietruszki, boćwina, kapusta, kalafior, wątroba wołowa oraz niektóre oleje roślinne i orzechy. Najmniej jest jej w mięsie, mleku i produktach mlecznych, a także zbożowych i owocach.

Następną postać witaminy – witaminę K2 – wytwarzają bakterie w jelitach. Z kolei wyprodukowana sztucznie witamina K, nazywana K3, służy do uzupełniania niedoborów i może występować pod postacią rozpuszczalną w tłuszczach lub w wodzie.

Witamina K [wideo]

O roli witaminy K opowiada Jacek Bilczyński.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
krzysiek
|

artykuł nie nadaje się do niczego. Pomieszanie z poplątaniem, np. "Zasadniczo witamina K nie jest toksyczna ale jej przedawkowanie może spowodować rozpad krwinek czerwonych, niedokrwistość, bóle serca, skoki ciśnienia tętniczego [...]" , są też inne kwiatki: "Witamina K - dawkowanie:" - ale która wit. K ? Autor łączy w jedno wit. K1 oraz K2, a wiadomo, że są to zupełnie różne związki odpowiedzialne za różne czynniki. Wit. K1 ma bardzo długi czas półrozpadu, recyrkuluje więc długo w organizmie i jeśli ktoś nie przyjmuje leków na rozrzedzenie krwi, raczej nie powinien mieć problemów z jej niedoborami, a więc z krzepliwością krwi. Natomiast wit. K2 ma o wiele szersze działanie, gdyż jest odpowiedzialna za bardzo wiele czynników, począwszy od gospodarki wapniowo-magnezowej w organizmie, a skończywszy na odbudowie mieliny w nerwach (Parkinson). Witamina K2 znana jest w dwóch głównych formach MK4 (krótszy okres półrozpadu, rzędu kilku godzin, trzeba ją więc uzupełniać 2-3 razy dziennie) oraz MK7 (długi okres półrozpadu, rzędu kilkunastu godzin). Moim zdaniem jest ona co najmniej tak ważna jak witamina D3 i powinna być przyjmowana łącznie z D3 w ilościach 200-500 mcg. Warto wskazać, iż nie ma możliwości przedawkowania wit. K2, w odróżnieniu od wit. D3, choć i tutaj trzeba naprawdę spożywać duże ilości D3, rzędu kilkudziesięciu tysięcy IU / dobę przez wiele miesięcy, żeby uwidoczniły się skutki przedawkowania w postaci lekkich objawów zatruciowych.

Mirka
|

Mam pytanie , czy witamina K2 zagęszcza krew. Mam niski poziom wit. D3 W zwiazku z tym musze przyjmowac D3+K2i MK7 ale mam obawy czy K2 nie zatka mnie stenty. Proszę o odpowiedź.

alicja
|

Ten pan schudł z głodu ponieważ jadanie warzyw odchudza ale tylko te osoby, które maja odpowiednie zapasy żelaza. Hemowe czyli najlepsze jest tylko w mięsie. Przy takiej wadze miał wylew bo miał za mało żelaza. Głodował jadając tylko warzywa.

R.Arciak
|

Rozmawiałem kiedys z panem ktory mowił ze wazyl 140kg chciał schudnac i jadł bardzo duzo kapusty. Dostał wylewu czy udaru. Teraz wazy 80kg. Nikt nie powiedzial o tym ze jedzenie duzych ilosci produktow z wit. K dziala w ten sposob.

Mario
|

Zapomnieliscie o vit K2 Mk7 i jej bardzo waznej roli .

Ryszard
|

Wiadomości zawarte w artykule są tak pobieżne, że trudno sądzić czy autor posiada dostateczną wiedzę na temat tej witaminy.

Lenka
|

Czytałam o witaminie K, teraz jak matka wychodzi z dzieckiem ze szpitala i karmi piersią to lekarz przepisuje Vita K i dobrze bo pełni ona ważną rolę w organizmie.