WAPŃ: objawy niedoboru i nadmiaru

Małgorzata Żuławnik, specjalista medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych

Wapń w odpowiednim stężeniu powoduje, że mamy mocne kości, zdrowe zęby, prawidłową krzepliwość krwi. Właściwe stężenie tego pierwiastka to również sprawne mięśnie, odprężone nerwy, zdrowy sen, pogodny nastrój. Wiadomo, że niedobór wapnia szkodzi, ale jego nadmiar też jest niebezpieczny. Lepiej mieć za mało wapnia czy za dużo?

Niedobór wapnia (hipokalcemia), jak i nadmiar wapnia nie jest dobry dla organizmu. W ciele dorosłego człowieka jest ok. 1,2 kg wapnia, z czego 99 procent znajduje się w kościach i zębach. Reszta jest rozsiana po wszystkich komórkach. To wapń reguluje układ nerwowy, poprawiając przekazywanie impulsów nerwowych, a przede wszystkim kontroluje krzepnięcie krwi.

Zasoby wapnia w niekostnych komórkach organizmu ludzkiego są odnawiane nawet 30 razy dziennie. Jeśli w tych komórkach brakuje pierwiastka i zagrożone jest sprawne działanie układu nerwowego, pobierany jest on z kości.

Gdy wapń utrzymuje się na właściwym poziomie, mamy mocne kości, zdrowe zęby, prawidłową krzepliwość krwi, którą można zmierzyć np. wykonując koagulogram. Odpowiednie stężenie tego pierwiastka to również sprawne mięśnie, odprężone nerwy, zdrowy sen, pogodny nastrój poczucie szczęścia.

Kolejna korzyść to szybkie gojenie się ran.

Prawidłowy poziom wapnia we krwi to 2,1–2,6 mmol/l (według innych oznaczeń 8,5–10,5 mg/dl).

Objawy niedoboru wapnia

Niewielki niedobór wapnia początkowo objawia się skurczami mięśni, bólami w stawach, mrowieniem i drętwieniem kończyn oraz zwolnieniem tętna. Późniejsze objawy to szybko powstające ubytki w uzębieniu, zaburzenia snu, czasem nawet krwotoki, np. z nosa.

Gdy niedostatek wapnia jest poważny, może wystąpić utykanie i trudności w chodzeniu, stany lękowe, częste złamania kości, u dzieci zaburzenia wzrostu i utrata zębów.

Zmniejszony poziom wapnia w surowicy krwi (hipokalcemia) pojawia się w zaburzeniach syntezy parathormonu – hormonu przytarczyc, w niedoborze witaminy D i magnezu, przy upośledzeniu wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego, przy nadmiernym odkładaniu się pierwiastka w tkankach, zbyt dużym wydalaniu wapnia z moczem.

Objawy nadmiaru wapnia

Nadmiar tego pierwiastka również niekorzystnie wpływa na zdrowie. Sygnałem zbyt wysokiego poziomu wapnia są zaparcia, nudności, brak apetytu. Może to prowadzić do powstawania kamieni nerkowych oraz obniżenia wchłaniania cynku i żelaza.

Zwiększone stężenie wapnia pojawia się przy nadmiernym wchłanianiu go z przewodu pokarmowego, zbyt dużym uwalnianiu tego pierwiastka z kości, na skutek niewielkiego wydalania wapnia z moczem.

Ważne

Wapń pochodzący z jedzenia trudno przedawkować. Jeżeli jednak zażywamy suplementy diety zawierające ten pierwiastek, to nie można przekraczać dawki 3-4 g wapnia na dzień.

Pacjenci z chorobami tarczycy i z kamicą nerkową nie powinni sięgać po te preparaty bez porozumienia z lekarzem. Gdy lekarz przepisuje antybiotyk, konieczne jest poinformowanie go o przyjmowaniu wapnia, gdyż zmniejsza on wchłanianie antybiotyku.

Wapń - źródła w pożywieniu

Najbogatsze w wapń są sery podpuszczkowe dojrzewające (tzw. żółte). Zawierają 6-10 razy więcej wapnia niż sery twarogowe (to wynik procesów technologicznych). Niestety, żółte sery mają sporo tłuszczu i są kaloryczne, dlatego nie możemy się nimi objadać bez ograniczeń. Dwa plastry dziennie wystarczą. Wapń znajduje się też w serkach topionych i śmietanie, ale to także produkty wysokokaloryczne. Jeśli ktoś jest uczulony na białko mleka krowiego, może skusić się na mleko kozie i jego przetwory. Wywołuje znacznie mniej alergii, natomiast zawiera więcej wapnia niż krowie.

 

sery podpuszczkowe dojrzewające i sery topione zawartość wapnia mg/100 g produktu
ser, parmezan 1380
ser, edamski tłusty 867
ser, ementaler pełnotłusty 835
ser, salami pełnotłusty 817
ser, tylżycki pełnotłusty 815
ser, gouda tłusty 807
ser, myśliwski pełnotłusty 792
ser, cheddar pełnotłusty 703
ser, brie pełnotłusty 600
ser, tylżycki tłusty 583
ser, rokpol pełnotłusty 530
ser typu „Feta” 500
ser, camembert pełnotłusty 386
ser topiony, edamski 367

 

sery twarogowe zawartość wapnia mg/100 g produktu
serek twarogowy, homogenizowany, pełnotłusty 98
ser twarogowy chudy 96
ser twarogowy półtłusty 94
ser twarogowy tłusty 88
serek twarogowy, homogenizowany, waniliowy 85
serek twarogowy, ziarnisty 80
serek twarogowy, homogenizowany, truskawkowy 79
serek typu „Fromage”, naturalny 55
serek typu „Fromage”, z czosnkiem 54

 

mleko i przetwory mleczne zawartość wapnia mg/100 g produktu
mleko odtłuszczone, w proszku 1404
mleko pełne, w proszku 1062
mleko zagęszczone, słodzone 295
mleko owcze 193
jogurt naturalny, 2% tłuszczu 170
mleko 3,2% tł. 120
mleko UHT, 3.2% tłuszczu 113
maślanka spożywcza, 0,5 % tłuszczu 110
śmietanka do kawy 9% tłuszczu 109
kefir, 2% tłuszczu 103

 

 

orzechy zawartość wapnia mg/100 g produktu produkty zbożowe zawartość wapnia mg/100 g produktu nasiona i ziarna zawartość wapnia mg/100 g produktu
migdały 239 otręby pszenne 119 mak niebieski 1266
orzechy laskowe 186 musli z rodzynkami i orzechami 71 kakao 16%, proszek 138
orzechy pistacjowe 135 chleb żytni pełnoziarnisty 66 słonecznik, nasiona 131
orzechy włoskie 87 płatki owsiane 54 dynia, pestki 43

 

ryby zawartość wapnia mg/100 g produktu mięso zawartość wapnia mg/100 g produktu warzywa zawartość wapnia mg/100 g produktu
sardynka w oleju 330 pasztet z kurczaka, pieczony 94 soja, nasiona suche 240
sardynka w pomidorach 250 flaki 71 pietruszka, liście 193
śledź, solony 62 salceson włoski 40 fasola biała 163
gładzica-płastuga, świeża 61 serca wieprzowe 35 jarmuż 157
sandacz, świeży 49 wieprzowina, żeberka 28 boćwina 97
morszczuk, świeży 41 wołowina, szponder 27 szczypiorek 97

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Ala
|

Kapusta, brokuły, orzechy laskowe migdały, mleko mają dużo wapnia. Z książki " Minerały niezbędne w codziennej diecie"np. dowiedziałam się, że najlepiej dostarczać wapń z chudych produktów mlecznych, ponieważ lepiej się wchłania, jest tam jeszcze wiele interesujących informacji, poczytajcie.

Natka
|

Długo borykałam się z tym problemem, niby nic poważnego ale wpływało to na moje samopoczucie, na codzienne obowiązki i ich wykonywanie na nie dość efektywnym poziomie, posłuchałam lekarki która poleciła mi naturalne suplementy, tonik floradix stosuję systematycznie, każdego ranka, badania w normie, a ja mam energię na cały dzień!!

kolorova
|

Pewien czas temu bolały mnie stawy, delikatnie drętwiały i mrowiły mi ręce. Ciocia doradziła mi, aby piła dużo wody mineralnej bogatej w wapń oraz magnez :) Najbardziej smakuje mi woda z cytryną :) wcześniejsze dolegliwości związane z drętwieniem i mrowieniem kończyn górnych zdecydowanie przeszły :)

Elo
|

Mleko z czasów Twojego dziadka a TO mleko to dwie inne bajki ;)

Anna
|

co za bzdura za drętwienie odpowiada nadmiar wapnia i niedobór magnezu!!!!!!!!!!!!

lon
|

Francuzie jedzą sery żółte nagminnie,a żyją bardzo długo.

mleko
|

Nikt tego nie udowodnił,że mleko jest trucizną.Mój dziadek od niepamiętnych czasów pije mleko obecnie ma 90 lat i jakoś się nie zatruł.Jak na swój wiek jest naprawdę żywotny,nie potrzebuje opieki,nie chodzi z laską,a nawet umysł ma jasny.

kawe
|

Od tysięcy lat ludzie jedli sery pili jogurty,Polacy zsiadłe mleko i jakoś nikt od tego nie umierał,teraz nagle beee.

Marta
|

Większość z nas kojarzy sobie wapń jedynie ze zdrowymi kośćmi. Faktycznie jego niedobór może powodować np. próchnicę zębów czy skrzywienia kręgosłupa. Jednak wapń ma o wiele większe znaczenie w organizmie. Jego niedobór, szczególnie u kobiet po menopauzie, może stać się przyczyną osteoporozy. Coraz więcej mówi się także o znaczeniu wapnia w zapobieganiu takim chorobom jak: nadciśnienie tętnicze, otyłość, cukrzyca typu drugiego oraz wiele nowotworów m.in. sutka, prostaty i jelita grubego. Niedobór wapnia może być także przyczyną wielu uciążliwych objawów, których w ogóle nie kojarzymy sobie z brakiem tego pierwiastka jak: osłabienie pamięci, zawroty głowy, bolesne skurcze mięśni, drętwienie kończyn itp. Na rynku jest wiele preparatów z wapniem, ale specjaliści twierdzą, że zażywanie go jako jedynego składnika suplementu może spowodować zwapnienie tętnic. Do wapnia należy więc dołożyć witaminę D3 oraz K2.

Ryszard
|

Od dłuższego czasu szukam informacji n/t jak dużo jest wapnia w trawach które zjadają zwierzęta hodowlane.Na ten przyklad mlekodajne. Bo jeśli tego wapnia nie ma w roślinach lub są to ilości śladowe, to skąd tak wielki procent wapnia w mleku iż uważe się ,żejest to podstawowy produkt który ma zaspokoić nasze wapniowe potrzeby od dziecka do starca - pomimo iż udowodniono ,że mleko jest trucizną zakwaszającą nasze organizmy.