Kamica nerkowa - leczenie. Sposoby na kamicę nerkową

2017-12-19 11:49 Beata Prasałek | Konsultacja: dr Mieczysław Goliński, urolog

Kamienie w nerkach tworzą się trzy razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Przyczyną ich powstawania jest odkładanie się złogów w nerkach lub pęcherzu moczowym. Na szczęście jest coraz więcej sposobów ich usuwania. Kamienie można rozbić, rozpuścić, urodzić.

Kamienie nerkowe powstają na skutek krystalizowania się minerałów i ich soli. Mogą tkwić np. w nerce, ale mogą się też przemieszczać - z nerek do moczowodów i do pęcherza.

Kamienie nerkowe powstają wówczas, gdy stężenie związków, z których mogą tworzyć się złogi, przekracza tzw. próg rozpuszczalności w organizmie. Sprzyjają temu skłonności dziedziczne, wady w budowie układu moczowego i jego nawracające zakażenia. Do powstawania kamieni w nerkach przyczynia się też zażywanie niektórych leków (np. kortykosteroidów), nadczynność przytarczyc, osteoporoza, długotrwałe leczenie choroby wrzodowej preparatami alkalizującymi, nadmierne zagęszczenie moczu (m.in. gdy mało pijemy), przedawkowanie witaminy D oraz nieprawidłowa dieta.

Zależnie od składu chemicznego powstałych złogów specjaliści mówią o kamieniach szczawianowych, fosforanowych, moczanowych oraz cystynowych. Od rodzaju, wielkości i umiejscowienia kamienia zależy leczenie.

Objawy kamieni nerkowych zwykle nie są bardzo dotkliwe. Odczuwamy np. lekki, tępy ból w okolicy lędźwiowej, a także częściej niż zwykle oddajemy mocz.

Bywa jednak, że bóle są nagłe i silne, promieniują ku przodowi do spojenia łonowego. To tzw. kolka nerkowa, której towarzyszy silne i częste parcie na pęcherz. Mocz oddajemy w małych ilościach, niekiedy zabarwiony krwią. Jeśli do kolki dołączy się zakażenie, mogą się pojawić dreszcze i gorączka. Atak łatwo wywołać ruchem (choćby tańcem). Kamień się wówczas przemieszcza i może zablokować drogi moczowe. Ból trwa od kilku minut do kilkudziesięciu godzin.

Leczenie kamieni nerkowych - najpierw badania

Każdy rodzaj kamieni nerkowych można wykryć w trakcie badania USG. Lekarz zleca też wykonanie dodatkowo tzw. urografii, czyli 3–4 zdjęć rentgenowskich jamy brzusznej po dożylnym podaniu kontrastu. Po co? Otóż po to, by przekonać się, czy ma do czynienia z tzw. kamicą cieniującą (widać kamienie na zdjęciu), czy bezcieniującą. Od wyniku urografii zależy bowiem dalsza terapia.
W przypadku kamicy bezcieniującej (tzw. kamienie moczanowe) zwykle wystarczy zastosować specjalną dietę oraz leki (np. Allopurinol), które potrafią rozpuścić całkiem spore kamienie. Leczenie takiej kamicy trwa zwykle ok. 6–8 tygodni.

Natomiast w przypadku kamicy cieniującej sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. Kamieni bowiem nie da się rozpuścić i trzeba zastosować leczenie zabiegowe. Na szczęście dzisiaj w ponad 85 proc. przypadków stosuje się techniki małoinwazyjne: litotrypsję (ESWL), zabieg przezskórny (PCNL) i ureterorenoskopię (URSL). Już bardzo rzadko wykonuje się klasyczną operację, czyli rozcięcie np. nerki lub moczowodu i wyjęcie kamienia. Przeprowadza się ją głównie wtedy, gdy kamienie są bardzo duże, wypełniły dolny oraz górny kielich w nerce i nie można ich rozbić lub gdy kamień wpadł do moczowodu i zablokował odpływ moczu z nerki. Częściej jednak lekarze stosują laparoskopię - przez niewielkie nacięcia na brzuchu wprowadza się urządzenie zakończone maleńkim koszyczkiem, do którego zbiera się kamienie i wyciąga na zewnątrz.

Pamiętaj! Usunięcie kamieni nie oznacza jednak, że nie pojawią się one ponownie. Aby więc choć trochę zmniejszyć to niebezpieczeństwo, trzeba przestrzegać właściwej diety i starać się w ciągu dnia wypijać co najmniej 2 litry płynów.

Litotrypsja (ESWL), czyli rozkruszanie

Wskazania: umiejscowienie kamieni w nerce oraz górnym i dolnym odcinku moczowodu.

Na czym polega? Kamienie rozbija się za pomocą fali ultradźwiękowej. Zabieg przeprowadzany jest w warunkach ambulatoryjnych. Nie wymaga znieczulenia. Kładziemy się na specjalnym ruchomym stole, który wjeżdża w obręcz z głowicą emitującą niesłyszalne dla nas dźwięki. Lekarz, manewrując stołem, kieruje falę dokładnie na kamień. Zna jego położenie dzięki wcześniejszym badaniom. Nie zawsze wystarczy jeden zabieg. Trzeba go powtórzyć, jeśli po kilku tygodniach kamienne okruchy nie zostaną wydalone z moczem. Wydalanie może się rozpocząć już w kilka godzin po rozkruszeniu.

Uwaga! Przeciwwskazaniem do ESWL są przeszkody uniemożliwiające wydostanie się kawałków kamienia na zewnątrz (np. duże zwężenie cewki moczowej na skutek przerostu prostaty), zaburzenia krzepliwości krwi, znaczna otyłość (gruba warstwa tkanki tłuszczowej utrudnia dotarcie fali dźwiękowej do kamienia).

Zabieg przezskórny (PCNL), czyli wysysanie

Wskazania: umiejscowienie kamieni w miedniczce lub dolnym kielichu nerki, co uniemożliwia ich wydostanie się na zewnątrz przez drogi moczowe.

Na czym polega? Do kamienia dociera się specjalną igłą, rozbija go i wyciąga na zewnątrz. Zabieg wykonuje się w szpitalu. Wymaga znieczulenia dolędźwiowego (tzn. tracimy czucie od pasa w dół). Układamy się na brzuchu i lekarz, pod kontrolą USG lub RTG, przez skórę pleców wprowadza do nerki długą, cienką igłę. Gdy dotknie ona kamienia, specjalista nasuwa na nią nieco grubszą igłę, a cieńszą wyciąga. Manewr powtarza kilka razy, aż igła w nerce ma średnicę palca wskazującego. Przez nią lekarz wprowadza narzędzia, którymi może wyciągnąć z nerki mały kamień. Jeżeli złóg jest duży, najpierw się go rozkrusza, a następnie wysysa po kawałku. Zwykle wystarcza jeden zabieg.

Uwaga! W szpitalu musimy zostać 3–5 dni, by lekarze mogli w porę zapobiec ewentualnym powikłaniom.

Ureterorenoskopia (URSL)

Wskazania: małe kamienie (lub odłamki wcześniej rozkruszonych dużych złogów) w moczowodzie i pęcherzu moczowym.

Na czym polega? Kamienie lub ich odłamki wydobywa się przez cewkę moczową. Zabieg jest wykonywany w szpitalu, wymaga znieczulenia dolędźwiowego. Gdy leżymy na stole, lekarz przez cewkę wprowadza mikrogłowice, które emitują fale rozkruszające kamień. Potem kleszczykami chwyta i wyciąga odłamki. Jeśli kamień jest zablokowany w moczowodzie i nie da się go wyciągnąć przez cewkę moczową, czasem przesuwa się go sondą z powrotem do nerki, a następnie stosuje ESWL lub PCNL.

Uwaga! Zazwyczaj zostajemy w szpitalu przez 2–3 dni.

Ważne

Po rozbiciu kamieni trzeba wydalić ich cząstki lub piasek wraz z moczem. Niekiedy taki "poród" następuje samoistnie, można go też sprowokować lekami. Bywa bardzo bolesny. Dolegliwości zmniejszą:
leki przeciwbólowe i rozkurczowe (np. pyralgin, tolargin, no-spa)
ciepła kąpiel
położenie na podbrzusze ciepłego termoforu lub poduszki elektrycznej
picie dużej ilości płynów

Zioła pomagają urodzić kamień

Wydalanie kamieni ułatwiają napary i wywary z ziół moczopędnych i rozkurczających błonę mięśniową moczowodu i pęcherza moczowego.

  • Zioła na kamienie szczawianowe lub wapniowe

Po 50 g korzenia mniszka, koszyczka rumianku, ziela skrzypu, ziela rdestu ptasiego, kłącza perzu. 
Wymieszaj składniki. Trzy łyżki stołowe mieszanki zalej trzema szklankami wody i gotuj przez pięć minut pod przykryciem. Przecedź wywar i pij trzy razy dziennie po szklance (najlepiej kwadrans po posiłku).

  • Zioła na kamienie moczanowe

Po 50 g ziela nawłoci i liścia mącznicy, po 30 g liścia brzozy i ziela glistnika.
Wymieszaj składniki. Łyżkę stołową mieszanki zalej szklanką wody i gotuj przez dwie minuty. Przecedź. Pij trzy razy dziennie szklankę wywaru (najlepiej między posiłkami).

  • Zioła na kamienie cystynowe

Po 50 g liścia borówki brusznicy, kłącza perzu, koszyczka rumianku szlachetnego, korzenia lukrecji.
Wymieszaj składniki. Łyżkę stołową mieszanki zalej szklanką wrzątku i zostaw pod przykryciem na kwadrans. Przecedź. Pij ciepły napar trzy razy dziennie, pół godziny po jedzeniu. Za każdym razem przygotuj świeżą porcję.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Karolina
|

30 dni od tego, jak dostaną Twoj kamień, srednio na drugi dzien od zamowienia ktos dzwoni zeby umowic kuriera po odbior kamienia do badania

Pearl_smile
|

A wiesz moze ile trwa wszystko az do otrzymania wynikow z zaleceniami?

Celine Dijon
|

Szkoda tylko, że u nas jedyna analiza kamienia pod pozniejsze zalecenia to nadal tylko analiza chemiczna podczas gdy USA mają np. o wiele precyzyjniejsze badania kamieni w podczerwieni. Z tego co wiem to jedyna opcja zeby sie tak przebadac to jest chyba wyslanie swoich kamieni do euksi a oni puszczają je wlasnie na badania do usa i potem odsyłaja szcze4gółowe diagnozy i zalecenia po polsku, a tak to trzeba czekać aż w końcu ktoś by u nas to wprowadzil wreszcie.

Hajaros
|

Te kamyki z obrazka to chyba na drodze zbierane. Nijak się mają do tego jak kamienie nerkowe wyglądają

Agnieszka
|

na ten okropny ból jak i zapobiegawczo można wspomóc leczenie naturalnymi suplementami jak sok salus pokrzywa

Patka
|

nie życzę tej dolegliwości nawet największemu wrogowi, w pewnym wieku warto już się zabezpieczać i reguralnie sobie pomagać, ja to robię za pomocą suplementu z pokrzywą - dobre na kamienie, działa moczopędnie! firmy Salus

Dolie
|

Perica - co to za instytut? Bo pierwszy raz o nim słyszę.

Perica
|

Oj, kamica nerkowa to straszna rzecz. Sama rodziłam kamienie 2 razy i to był taki ból, jaki nigdy nie doświadczyłam :( Na szczęście ostatnio dowiedziałam się o instytucie euksi, do którego wysłałam już swoje kamienie. Może oni coś zaradzą, bo już nie chcę tego przechodzić :(

Santorr
|

Masakra i co tylko zioła zostają? ;/

Meli
|

Trafiłam do urologa dr Piotra Cieślińskiego w Poznaniu, okazało się, że diagnoza była nieciekawa i typowa kolka nerkowa. Często słyszałam o tej przypadłości wśród znajomych ale nie przypuszczałam, że i mnie to spotka. Pana Doktor cierpliwie i z ogromną wiedzą mi wszystko wytłumaczył i uświadomił mnie jak bardzo odpowiednia dieta ma wpływ na chorobę, zwłaszcza duża ilość wody niegazowanej oczyszcza wszelkie złogi. Bardzo mi pomogły zapisane leki i zalecane zioła. Miło wspominam konkretne podejście tego wspaniałego specjalisty i życzliwą atmosferę. Szczerze polecam.