OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI - objawy i leczenie

2017-07-26 15:34 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Ostre zapalenie trzustki pojawia się najczęściej w wyniku kamicy żółciowej albo nadmiernego spożycia alkoholu. Choroba ta, w swej ostrej postaci, może nawet doprowadzić do śmierci. Jakie są inne przyczyny zapalenia trzustki? Sprawdź, jakie są objawy tej choroby i jak przebiega leczenie.

Szacuje się, że w ciągu roku na ostre zapalenie trzustki zapada 10-45 osób na 100 tys. mieszkańców. Główną przyczyną zachorowań jest kamica żółciowa, której zwykle towarzyszy nadwaga lub otyłość.

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki (OZT)

  • kamica żółciowa
  • nadużywanie alkoholu
  • hiperlipidemia
  • stosowanie niektórych leków
  • poważne urazy jamy brzusznej
  • bulimia
  • mutacje genów, które aktywizują enzymy wydzielane przez trzustkę

Zdarza się jednak, że nie można rozpoznać przyczyn choroby. Wówczas jest to tzw. idiopatyczne ostre zapalenie trzustki.

Istotą choroby jest proces zapalny, który prowadzi do samotrawienia narządu przez enzymy trzustkowe. Gdy taki proces się rozpocznie, część trzustki może ulec całkowitemu zniszczeniu. Enzymy trzustkowe trawią nie tylko sam narząd, ale także ściany naczyń krwionośnych i ściany sąsiadującego z trzustką przewodu pokarmowego, co może prowadzić do jego przedziurawienia, czyli perforacji. Samotrawienie narządu prowadzi do bardzo silnego miejscowego lub uogólnionego zapalenia, a tym samym do niewydolności wielonarządowej, która przypomina sepsę.

Ostre zapalenie trzustki: objawy

Charakterystycznym objawem OZT jest uporczywy i silny ból w nadbrzuszu. Zazwyczaj utrzymuje się dłużej niż jeden dzień, pojawia się nagle i wraz z upływem czasu przybiera na sile. Ból może mieć różne natężenie po lewej i prawej stronie brzucha, czasem promieniuje aż do pleców. Zdarza się, że gdy ból przybiera na sile, pojawiają się nudności, wymioty, biegunka i gorączka.

Ale bywa też, że przebieg choroby trzustki jest mniej dramatyczny i pacjent w ogóle nie zgłasza się do lekarza po pomoc. Tacy chorzy często uważają, że złe samopoczucie jest skutkiem zjedzenia obfitego i tłustego posiłku zakrapianego alkoholem. Jednak za taki "błąd dietetyczny" można słono zapłacić. Dlatego, gdy wystąpią opisane objawy, najlepiej powstrzymać się od jedzenia i ograniczyć się do picia niewielkiej ilości wody.

Zapalenie trzustki: badania w szpitalu

Jeżeli pacjent ma gorączkę, przyśpieszoną akcję serca, napięte i bolesne podczas uciskania powłoki brzuszne, nie słychać perystaltyki (zanik szmerów jest spowodowany porażeniem) – zwykle kieruje się go w trybie pilnym do szpitala.

U ok. 30 proc. chorych występuje zażółcenie skóry spowodowane utrudnionym odpływem żółci. Jest to skutek obrzęku trzustki, która uciska ujście dróg żółciowych.

Niekiedy pojawiają się duszności, które wiążą się z podrażnieniem przepony.

W szpitalu chory musi mieć szybko wykonane badania laboratoryjne, które określą stopień ciężkości zapalenia trzustki. Badania wykonuje się z krwi i z moczu. Konieczny jest RTG klatki piersiowej, aby ocenić stan płuc. Równie ważne jest obrazowe badanie jamy brzusznej, np. USG jamy brzusznej lub tomografia komputerowa, które pozwala ustalić przyczynę ostrego zapalenia, np. w postaci kamicy żółciowej. W miarę potrzeb wykonuje się specjalistyczne badania, które określają przyczynę zapalenia i rozległość uszkodzenia trzustki i innych narządów.

Leczenie zapalenia trzustki

Terapia łagodnej postaci OZT polega na 3-4-dniowej głodówce, dożylnym nawadnianiu i podawaniu leków przeciwbólowych. Gdy ustąpią nudności i bóle brzucha, chory może jeść niewielkie porcje lekkostrawnych potraw.

Jeżeli zapalenie było wywołane przez kamicę żółciową, należy usunąć pęcherzyk żółciowy.

Wyzwaniem dla lekarzy jest leczenie ciężkiej postaci OZT, gdyż nie opracowano skutecznej terapii. W pierwszych godzinach lub dniach choroby mogą wystąpić powikłania i konieczne jest leczenie, które uchroni przed zagęszczaniem się krwi, zapobiegnie rozprzestrzenianiu się zapalenia.

Niezwykle ważne jest również leczenie pojawiających się powikłań, np. nerkowych czy płucnych. Chory musi być intensywnie nawadniany. Podaje się leki przeciwbólowe. Często stosuje się żywienie pozajelitowe. Jeżeli doszło do uogólnionej infekcji, konieczne są antybiotyki. Operacja trzustki jest ostatecznością. W zależności od zaawansowania zapalenia operacja może polegać na usunięciu całego narządu lub też jego części wraz z dwunastnicą.

Co po wyleczeniu OZT?

Łagodna postać choroby nie pozostawia trwałych uszkodzeń. Osoby, które przeżyją atak OZT (należy pamiętać, że śmiertelność wynosi 10 procent), jeżeli trzustka nie zachowała swoich czynności wewnątrzwydzielniczych, muszą stosować insulinę i enzymy trzustkowe.

Ważne

Jaka dieta przy ostrym zapaleniu trzustki?

Po zakończeniu leczenia szpitalnego przez kilka miesięcy należy stosować dietę, stopniowo rozszerzając ją o nowe dania.

  • I okres – dieta lekkostrawna (ok. miesiąca). Można jeść chude mięsa, drób w postaci budyniów, ryby i nabiał. Unikać trzeba pokarmów z dużą ilością błonnika, bo pobudza on żołądek do wydzielania hormonów (sekretyny i cholecystokininy), a te podrażniają pęcherzyk żółciowy i trzustkę. Potrawy powinny być gotowane, duszone bez obsmażania lub pieczone w folii. Kasze, makarony dobrze ugotowane i przetarte, warzywa gotowane.
  • II okres trwa ok. miesiąca. Dieta jest podobna jak w I okresie, ale zwiększa się zawartość białka i tłuszczu, a więc kaloryczność posiłków jest też większa.
  • III okres – można stosować dietę jak u zdrowej osoby. Przy nietolerancji pokarmów należy wrócić do przecierania warzyw i mięsa w postaci budyniu, czyli żywienia jak w II okresie.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
asd
|

A co polityka ma do zapalenia trzustki, rządowy fanatyku?

kitka
|

mam częste bóle,brzucha,zolądka,dwunastnicy,woreczka,i całego jelita.do tego mam niesamowitego stracha,bo obawiam się najgorszego.i żyję w ciągłym strachu...problemy z kręgosłupem mam ezz bardzo poważne,dyskopatie...ucisk na rdzeń,i zapalenie nerwu trójdzielnego w szczęce.moje całe życie uslane jest cierpieniem.a teraz jest ono jeszcze większe.mam praktykę na chirurgii.i to co tam zdążyłam doświadczyć pracując blisko chorych,nie jestem w stanie opisać.chorzy na trzustkę,na jelita,,,chorują w nieskończoność.pełni bólu i cierpienia,,,nie do wyobrażenia.już nie są tacy sami jak przedtem.operacje, silne leki,niegojące się glębokie,rany,,wyniszczają strasznie człowieka.i nie każdy też ma szczęście przeżyć nawet prostą operację.bardzo współczuję ,tak bardzo.tyle ludzi staje mi przed oczyma,pelni strachu i załamania,,przed utratą swojego zdrowia.i po utracie zdrowia.obraz ludzi biednych i cierpiących,i tych wszystkich tam chorób,jest dla mnie niestety bardzo dużym strachem.pomagam im jak mogę,i zanoszę za nich moją modlitwę do Boga.llos człowieka jest niepewny,i tak kruchy.tylko nieliczni mają szczęście być zdrowymi.ja do nich nie należę,,,

n-
|

Ja miałam ostre zapalenie trzustki ,stan agonalny od kamieni ,nie piłam alkoholu co nie którzy lekarze sugerują ,ropień trzustki , torbiel wypełniona wodą,
operacja po 6 m-cach przy okazji usunęli kamienie ,ból trzustki do 4 lat
powracał , nie tak ostry ,pomagał lek Kreon 20 000 minęło ponad 18 lat ,żyję ,tylko cukrzyca i powikłania jej .

Nasty Mosquito
|

@
Ania, 09.08.2015 17.34

Wyciskajcie sok z buraka i jabłek.Proporcje 3 do 1.
250-300 ml dziennie max.Najlepiej rano na czczo.Nie jeść nic przez conajmniej pół h.Pić 2-3 tygodnie na tydzień przerwy.Najlepiej kupić sobie WOLNOOBROTOWĄ wyciskarkę do soków-można je przechowywać w lodówce do 3dni nie tak jak w przypadku soków z sokowirówki, które pozyskiwane są w szybkoobrotowych urządzeń .Poczytajcie trochę w necie.Zdrówka życzę i nie lekceważcie najmniejszych bóli w brzuchu.Lekarz nic nie kosztuje,no może prawie nic.Pozdrawiam

Ania
|

Mam pytanie bardzo wazne moj partner wczoraj dostal silneg bolu brzucha okazalo sie ze jest to zapalenie trzustki tylko nie wiadomo jakiego stopnia i co tak dokladnie sie do tego przyczynilo jest na diecie i dostaje srodki przeciw bolowe ale niestety dalej zwija sie z bolu... Co mozemy jeszcze zrobic zeby to ustalo i mogl juz dostawac antybiotyki jakies zeby mogl juz to leczyc i ile takie leczenie moze mniej wiecej potrwac... Bo u lekarza prowadzacego nie mozna sie nic dowiec

toja
|

czyli do PO bo w PiS nie ma mądrych

ania
|

mnie tez tak boli jak w wiekszosci komentarzy a przy okazji boli mnie w klatce piersiowej nie moge sie wyprostowac???

fit
|

Tutaj jeszcze jest kilka cennych uwag, podsyłam dla potomnych :] http://befit.pl/bol-trzustki/

ja
|

Witam przeszłam to samo co pani tylko ja rodziłam naturalnie w szpitalu wymiotowałam 15 h przed porodem i mowili mi ze to zatrucie pokarmowe 4 dni po porodzie zaczal sie koszmar dostałam atakow woreczka trafiłam do wojewodzkiego szpitala z zapaleniem juz trzustki ledwo mnie uratowali w tym miesiacu miała dopiero wycinany woreczek teraz kazdy bol jaki mnie chwyci boje sie ze cos strasznego sie dzieje i umre:(

Karol
|

Witam, miałem silny ból w lewym boku pod ostatnim żebrem 1,5 tygodnia temu. Ból wystąpił na drugi dzień po spożyciu większej ilości alkoholu i utrzymywał się w takim natężeniu ok. 2-3 dni. Potem zmniejszył się i czasami w ogóle nie bolało. Starałem się jeść niewiele i lekkostrawne pokarmy. Niestety cały czas się pojawia w tym miejscu i znika. Jest odczuwalny jako taki ucisk lub momentami mocniejszy ból. Czy to może być zapalenie trzustki i czy konieczne jest leczenie szpitalne. Wybieram się do lekarza i nie wiem czy nie powinienem był pójść od razu.