WĄTROBA - jak o nią dbać

2009-01-13 1:18

Wątroba często porównywana jest do wielkiej fabryki chemicznej, w której nieustannie zachodzą procesy ważne dla zdrowia i życia. Dlatego powinniśmy ją oszczędzać i dbać o nią. Oto zasady dietetyczne, o których należy pamiętać, by wątroba nie była przeciążana i nie dawała o sobie znać.

Jest największym narządem i jednym z najbardziej pracowitych. We wnętrzu wątroby znajdują się tysiące komórek zwanych hepatocytami, które spełniają dwa główne zadania. Po pierwsze – przetwarzają składniki odżywcze w substancje lepiej przyswajalne przez komórki ciała (np. skrobię na cukier prosty). Po drugie – odtruwają organizm z substancji toksycznych, które pochodzą np. z pożywienia lub są odpadami przemiany materii. Ponadto wątroba produkuje nie tylko żółć, niezbędną do trawienia (ok. półtora litra w ciągu doby), ale również heparynę (reguluje krzepliwość krwi) czy niektóre białka (odpornościowe). A poza tym jest jeszcze olbrzymim magazynem – gromadzi m.in. glikogen, który jest paliwem zapasowym” ustroju, przechowuje witaminy A, D, B12 i znaczne ilości żelaza. Aby podołać tak ważnym zadaniom, wątroba musi być w dobrej kondycji. Jak o nią zadbać? To wcale nie takie trudne – oto dziesięć zasad, których trzeba przestrzegać.

Tłuszcz roślinny korzystny dla wątroby

Strawienie tłuszczu wymaga wzmożonego wydzielania żółci, zmuszając wątrobę do bardzo intensywnej pracy. Największym obciążeniem są tłuszcze zwierzęce bogate w cholesterol. Znacznie łatwiej jest wątrobie uporać się z tłuszczem rybim, zaś roślinny (oliwa, olej) jest dla niej wręcz korzystny – oczywiście w umiarkowanych ilościach.

Ważne

  • Organ o niezwykłych właściwościach

Wątroba ma duże zdolności regeneracyjne. Można usunąć jeden z dwóch jej płatów (jako materiał do przeszczepu bądź z przyczyn leczniczych), a usunięty płat pega regeneracji. Jednak zbyt duże i powtarzające się uszkodzenia hepatocytów prowadzą do zaburzeń w regeneracji, w wyniku czego zostaje zniszczona architektura narządu, a co za tym idzie – ustają jego funkcje.

  • Badania wątroby

Stan i funkcjonowanie tego narządu można skontrolować na wiele sposobów. Na początku lekarz zwykle zleca badania krwi, tzw. próby wątrobowe (oznaczenie m.in. poziomu bilirubiny – głównego barwnika żółci, niektórych białek i enzymów). Pomocne są także badania obrazowe, przede wszystkim ptrasonografia, która umożliwia dość dokładne obejrzenie wątroby. Jednak przy poważnych problemach bardziej pomocna jest – precyzyjniejsza od USG – tomografia komputerowa tego narządu, scyntygrafia lub rezonans magnetyczny. Lekarz hepatolog może też zlecić biopsję, czyli pobranie komórek wątroby do badania mikroskopowego.

Alkohol pij z umiarem, jeśli chcesz mieć zdrową wątrobe

Dla wątroby zabójcze są nawet niewielkie ilości alkoholu, jeśli tylko jest pity systematycznie. Po pewnym czasie dochodzi do uszkodzeń hepatocytów, w miąższu wątroby tworzą się zwłóknienia, czyli dochodzi do marskości tego organu. Dlatego po alkohol, nawet ten słaby, można sięgać tylko od czasu do czasu.

Wątroba prawidłowo pracuje, jeśli nie jest przeciążana

Zamiast 3 dużych posiłków, w ciągu dnia zjedz 5 lub 6 mniejszych. W ten sposób nie zmusisz wątroby do nadmiernego wysiłku i umożliwisz jej prawidłowe wywiązywanie się z zadań oczyszczania oraz właściwej przemiany materii.

Warzywa dobre dla wątroby

Korzystne są zwłaszcza te, które zawierają dużo witamin B1, B2, B6 i PP (np. kapusta, brokuły, soja, kukurydza, sałata), ważnych dla prawidłowej przemiany materii. W warzywach jest też dużo błonnika usprawniającego trawienie. Najlepsze dla wątroby są warzywa gotowane, z surowymi lepiej nie przesadzać. Trzeba także uważać na świeży czosnek, bo zawarta w nim duża ilość związków siarki może podrażnić wątrobę.

Pośpieszne jedzenie zbytnio obciąża wątrobę

Posiłek zjedzony w pośpiechu i połykanie dużych, źle pogryzionych kęsów obciąża nie tylko żołądek, ale cały przewód pokarmowy. Dlatego jadaj w spokoju i dokładnie żuj. Wtedy wątroba zdąży dostarczyć ilość żółci niezbędną do trawienia pokarmu i wyłapać szkodliwe substancje.

Ostropest wspiera pracę wątroby
Sylimarol® Vita 150

Autor: Sylimarol

materiał partnera

Ostropest plamisty to wyjątkowa roślina, która dzięki zawartości sylimaryny wspiera funkcjonowanie wątroby. W aptekach można znaleźć wiele preparatów z wyciągiem z sylimaryny, jednak przy dolegliwościach związanych z przeciążeniem wątroby warto postawić na skuteczny i przebadany lek. SYLIMAROL® Vita 1501) to lek (a nie suplement diety), który dzięki zawartości polskiego ostropestu Silma, pochodzącego wyłącznie z kontrolowanych i certyfikowanych plantacji, pomaga w dolegliwościach wynikających m.in. ze spożycia ciężkostrawnych posiłków i alkoholu. Podnosi także tolerancję przewodu pokarmowego na potrawy tłuste i smażone. SYLIMAROL® Vita 150 zawiera najwyższą dawkę sylimaryny (150 mg) oraz witaminy z grupy B (B1, B2, B6) i PP.

Przyprawy służą wątrobie

Nie tylko dodają smaku i aromatu potrawom, ale czynią je też lżej strawnymi. Wątrobie najbardziej przysłużą się: majeranek, jałowiec, tymianek i mięta (pobudzają wydzielanie soków żołądkowych, ułatwiają trawienie tłuszczów), kminek oraz oregano (działają rozkurczowo na przewody żółciowe, regulując dopływ żółci do dwunastnicy, wzmagają wydzielanie soku żołądkowego). Umiarkowanie natomiast używać należy tych przypraw, które często podrażniają przewód pokarmowy – pieprzu, curry, cząbru, ostrej papryki oraz musztardy i octu, szczególnie spirytusowego.

Jeśli chcesz uniknąć dolegliwości ze strony wątroby, odchudzaj się z głową

Niedomagania wątroby mogą przyczyniać się do nadwagi, ta zaś prowadzić do stłuszczenia tego narządu i jeszcze bardziej nasilać zaburzenia w jego pracy, np. w wydzielaniu żółci. Stąd właśnie kamica żółciowa dotyka przede wszystkim osoby otyłe. Dlatego jedno z głównych zaleceń w profilaktyce tej choroby brzmi: zrzucić nadwagę. Nie stosuj jednak ostrych diet, które powodują szybką utratę wagi. Dochodzi wtedy do nadmiernego zagęszczenia żółci w pęcherzyku żółciowym i… tworzą się kamienie.

Zioła, które służą wątrobie

Wątrobie służą wyciągi z ziół o działaniu hepatoprotekcyjnym (ochraniającym komórki wątroby), np. z nasion ostropestu plamistego i ziela karczochów. Ostropest zawiera silimarynę – substancję, która ponadto zwiększa zdolności regeneracyjne komórek wątroby, działa żółciotwórczo, przeciwzapalnie i odtruwająco, natomiast karczoch dostarcza cynareiny mającej działanie żółciopędne, przyspieszającej odtruwanie i regenerującej miąższ wątroby. 
Poza ziołowymi są również inne preparaty „wątrobowe”, zawierające m.in. asparaginian ornityny (przyspiesza procesy odtruwania i regeneruje hepatocyty) czy fosfolipidy (ułatwiają odbudowę błon uszkodzonych komórek wątroby).

Niektóre leki szkodzą wątrobie

Wcześniej czy później, zażyty lek „przechodzi” przez wątrobę, a niektóre właśnie w niej ulegają różnym przemianom. Efektem tych przemian mogą być toksyny, czasem bardzo szkodliwe dla samej wątroby. Farmaceutykami, które nadużywane mogą prowadzić do uszkodzenia komórek wątroby, są zwłaszcza leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, antybiotyki, a także środki zawierające hormony płciowe.

Warto się zaszczepić przed żółtaczką

Wirusem wywołującym zapalenie wątroby typu B możesz zarazić się u dentysty, kosmetyczki, czy choćby w ambulatorium podczas zabiegu źle wysterylizowanymi narzędziami. A infekcja – w skrajnych przypadkach – może prowadzić nawet do marskości lub raka wątroby. Dlatego warto się zaszczepić, bo to jedyna naprawdę skuteczna ochrona przed groźnym wirusem.

1) Sylimarol® Vita 150
Opakowanie: 30 kapsułek
Substancja czynna:
Wyciąg suchy z łuski ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus extractum siccum DER 20-34:1, ekstrahent: metanol 90%). 214,3 mg wyciągu zawiera nie mniej niż 150 mg flawonolignanów w przeliczeniu na sylibinę; witamina B1 (chlorowodorek tiaminy) 10 mg; witamina B2 (ryboflawina) 4 mg; witamina B6 (chlorowodorek pirydoksyny) 10 mg; witamina PP (nikotynamid) 10 mg; pantotenian wapnia 4 mg.
Wskazania do stosowania:
Wspomagająco w stanach rekonwalescencji po toksyczno-​metabolicznych uszkodzeniach wątroby spowodowanych m.in. czynnikami toksycznymi (np. alkohol, środki ochrony roślin) oraz w niestrawności (wzdęcia, odbijania) po spożyciu ciężko strawnych pokarmów. Wspomagająco w dolegliwościach po przebyciu ostrych i przewlekłych chorób wątroby.
Dawkowanie i sposób podania:
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 2 razy dziennie po 1 kapsułce po jedzeniu, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Produkt wymaga systematycznego stosowania przez ok. 2-4 tygodni. Jeśli dolegliwości nasilą się lub nie ustąpią należy skontaktować się z lekarzem, który może przedłużyć leczenie do np. 6 miesięcy.
Przeciwwskazania:
Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników lub rośliny z rodziny Compositae/Asteraceae.
Podmiot odpowiedzialny:
Poznańskie Zakłady Zielarskie Herbapol S.A. w Poznaniu

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Forum Radunia Gdańsk
|

Jak ma na to czas i spokój, dieta, lekkostrawne pokarmy przez jakiś czas i wątroba sama wraca do normy, chyba, że jest dobita na amen...

Cukier, alkohol i tłuszcz plus obżarstwo to zabija wątrobę a i czosnek jak za dużo.

Zbigniew
|

Winne są bakterie, które uwielbiają niektóre składniki pokarmowe. Dobry bączek jest super! Uwielbiam owsiankę i gazy które mam po niej! A wale jak z armaty! Po co trzymać bąka w du..e, niech se lata po chałupie! pozdro

max
|

ja dbam o moją wąrtobę stosując lek o nazwie esselver. wspomaga wątrobe i działa na trawienie, ja go bardzo lubię

an
|

te komentarze sa smieszne ,jak za duzo odajecie gazow to znak ze jecie za duzo i juz ale ito znak ze rzoladek pracuje ...a choroba watroby to powazna sprawa i nikomu niezycze wiec skonczcie z dowcipami bo tu ludzie chca rady a nie gopot dla malych dzieci

Leszek
|

Mój ojciec sie kiedyś tak piernął że normalnie jakby się nawpiepszał paszy dla świń i pomieszał to z miodem i chrzanem.

Ricca
|

..i w autobusach tez, ze nie wspomniec o metrze.

Asior
|

a propo nie żałowania sobie warzyw pamiętaj, że warzywa które powodują gazy - pierdzenie są niezwykle niezdrowe dla ludzi i nadają się dla świń, w skład pierdu wchodzą bowiem niezwykle toksyczne gazy powodujące zatrucie, paralityczno-drgawkowe oraz palne - są to gazy ogólnie kiedyś stosowane na wojnie jako bojowe, i to wszystko wchłania się przez jelita, i powoduje zatrucie organizmu - więc prosta zasada jak po czymś pierdzisz, to zrozum język organizmu, on ci mówi, że to było niejadalne, więc więcej tego nie kupuj, może znikną nieśmiertelne bąki w tramwajach :)