Witamina B1 (tiamina) - funkcje w organizmie, występowanie i dawkowanie

2018-01-25 13:48 Monika Majewska

Witamina B1 (tiamina) współuczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, mięśni i serca. Witamina B1 jest więc niezbędna w codziennej diecie, a jej niedobór może mieć poważne skutki. W skrajnych przypadkach może dojść do rozwoju choroby beri beri, czyli zaburzenia pracy mięśni, niewydolności układu krążenia, co może doprowadzić nawet do śmierci. Jakie działanie ma witamina B1? Jakie są objawy niedoboru? Jakie produkty są jej źródłem?

Witamina B1, czyli tiamina, została odkryta w XIX wieku. Holenderski naukowiec zauważył, że że zwierzęta karmione ryżem poddanym łuszczeniu i polerowaniu mają takie same objawy chorobowe, jak ludzie chorujący na beri-beri. Jego zdaniem tak spreparowany ryż musiał być pozbawiony niezbędnych dla organizmu substancji. Dopiero w 1912 roku polski biochemik Funk wyizolował z otrąb ryżu związek, który okazał się lekiem na tę chorobę. Nazwał go witaminą, czyli aminą niezbędną do życia. Jednak dopiero latach 30. XX wieku przeprowadzono badania, mające na celu wyodrębnienie czystej substancji zapobiegającej chorobie beri-beri - witaminy B1.¹

Spis treści:

  1. Witamina B1 (tiamina) - rola w organizmie
  2. Witamina B1 (tiamina) - objawy i skutki niedoboru
  3. Witamina B1 (tiamina) - objawy i skutki nadmiaru
  4. Witamina B1 (tiamina) - dawkowanie
  5. Witamina B1 (tiamina) - źródła w żywności

Witamina B1 (tiamina) - rola w organizmie

Tiamina współuczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz wspomaga pracę układu sercowo-naczyniowego.² Przypuszcza się również, iż może wpływać na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Dowiedziono też, że tiamina wykazuje właściwości antyoksydacyjne.

Naukowcy z Warwick University (Wielka Brytania) wykazali, że odpowiednie dawki witaminy B1 mogą odwrócić wczesne uszkodzenia nerek u osób z cukrzycą typu II.³ Badania wykazały, że pod wpływem wysokiej dawki witaminy B1, podawanej przez 3 miesiące, zmalała utrata białka z moczem (co jest objawem uszkodzenia nerek). Wcześniejsze badania tych samych naukowców wykazały, że od 70 - 90 proc. osób zmagajacych się z cukrzycą typu I i II ma niedobory witaminy B1.

Witamina B1 (tiamina) - objawy i skutki niedoboru

Niedobory witaminy B1 mogą występować przy wysiłku fizycznym i umysłowym, wyczynowym uprawianiu sportu, w przypadku picia dużej ilości alkoholu, kawy i herbaty, a także u osób prowadzących aktywny tryb życia i narażonych na długotrwały stres oraz u osób starszych.

Niedobór witaminy B1 w organizmie objawia się:

  • porażenie nerwów i atrofia (zanik) mięśni kończyn (choroba beri-beri)
  • zaburzeniami obwodowego układu nerwowego:

- oczopląs
- zaburzenia pamięci i koncentracji
- zakłócenia równowagi emocjonalnej

Długotrwałe niedobory mogą spowodować chorobę beri-beri (zaburzenie pracy mięśni, niewydolność układu krążenia - prowadzące nawet do śmierci).

- przyspieszone bicie serca
- powiększenie serca
- opuchlizną kończyn górnych i górnych

- brak łaknienia
- nudności
- wymioty
- biegunki

Witamina B1 (tiamina) - objawy i skutki nadmiaru

Bardzo ciężko zaobserwować objawy związane z nadmiernym spożyciem tiaminy (100 mg/d). Wynika to z faktu, że witamina ta ma ograniczoną zdolność wchłaniania z przewodu pokarmowego, a jej nadmierne ilości są łatwo wydalane są z moczem. Jednak mega dawki mogą spowodować:

To ci się przyda

Witamina B1 (tiamina) - dawkowanie. Zalecane dzienne spożycie (RDA)

  • dzieci: od 1. do 3. roku życia - 0,5 mg; od 4. do 6. roku życia - 0,6 mg; od 7. do 9. roku życia - 0,9 mg
  • chłopcy: od 10. do 12. roku życia - 1 mg; od 13. do 18. roku życia - 1,2 mg
  • dziewczęta - od 10. do 12. roku życia - 1 mg; od 13. do 18. roku życia - 1,1 mg
  • mężczyźni: 1,3 mg
  • kobiety: 1,1 mg
  • kobiety w ciąży: 1,4 mg
  • kobiety karmiące - 1,5 mg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

Witamina B1 (tiamina) - źródła w żywności. Jakie produkty zawierają witaminę B1?

Tiamina (witamina B1) występuje w znacznych ilościach zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Spośród produktów roślinnych szczególnie dobrym jej źródłem są produkty zbożowe i suche nasiona roślin strączkowych. W produktach zbożowych zawartość tej witaminy waha się w zależności od gatunku zboża, wysokości wymiału praz procesów technologicznych stosowanych w produkcji.

Zawartość witaminy B1 w 100 g Produkty spożywcze
Poniżej 0,05 mg mleko, jogurty, sery dojrzewające i twarogowe, ryby (śledzie), owoce (maliny, brzoskwinie, banany, jabłka)
0,10 - 0,50 mg mąka pszenna wrocławska, pieczywo (bułki pszenne, chleb mieszany, chleb żytni razowy, chleb graham), makaron, kasza jęczmienna, płatki owsiane, ryż, ryby (makrele, łososie)
0,50 - 1,00 mg wieprzowina - schab, kasze: gryczana i jaglana, strączkowe (fasola biała, soja, groch), otręby pszenne
Powyżej 1,00 mg soczewica czerwona, nasiona słonecznika, zarodki: pszenne, drożdże

Źródło: "Witaminy", praca zbiorowa pod red. prof. Jana Gawęckiego, Biblioteczka Olimpiady Wiedzy o Żywieniu, Zeszyt 5, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Poznań 2000

    Źródło:

    1. Gryszczyńska  A., Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy, "Postępy Fitoterapii" 2009, nr 4
    2. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012
    3. Witamina B1 chroni nerki: naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,357984,witamina-b1-chroni-nerki.html
    4."Witaminy", praca zbiorowa pod red. prof. Jana Gawęckiego, Biblioteczka Olimpiady Wiedzy o Żywieniu, Zeszyt 5, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Poznań 2000

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 12/2019

    Materiał partnerski

    KOMENTARZE
    Karo
    |

    Szałwia zawiera bardzo dużo wit. B1