Oczopląs: przyczyny, objawy, leczenie

2019-06-21 8:30 Bożena Klukowska

Oczopląs to choroba, polegająca na niekontrolowanych ruchach gałek ocznych, odbywających się w różnych kierunkach i z różną częstotliwością, w płaszczyźnie poziomej lub elipsoidalnej.  Oczopląs może być schorzeniem wrodzonym lub nabytym pod wpływem różnych czynników. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy oczopląsu oraz jak przebiega jego leczenie.

Spis treści

  1. Oczopląs nabyty i wrodzony
  2. Oczopląs: leczenie

Oczopląs jako schorzenie ma miejsce wówczas, gdy pojawiają się pewne charakterystyczne jego cechy. Przede wszystkim bierze się pod uwagę jego postać - czy jest to oczopląs skośny, obrotowy, poziomy, pionowy.

Istotna jest także jego szybkość i kierunek. Najbardziej charakterystyczny jest oczopląs wahadłowy, kiedy to oczy zaczynają się rytmicznie wychylać w obie strony w takim samym czasie. Nieco tylko mniej charakterystyczny jest oczopląs skaczący. Występuje on wówczas, gdy ruch oczu w jedną stronę jest znacznie szybszy niż w stronę przeciwną.

Ze względów praktycznych za oczopląs uważa się każdy ruch drgający gałek ocznych w odpowiedniej płaszczyźnie.  I właśnie z takich względów przyjęto taki oto podział cech tego schorzenia:

  • postać - poziomy, pionowy, obrotowy, skośny
  • kierunek - oznaczany wg fazy szybkiej ruchu
  • szybkość - wolny, średni, szybki
  • natężenie - określane w trójstopniowej skali
  • typ - rytmiczny lub wahadłowy

Ponadto wyróżnia się:

  • oczopląs ośrodkowy
  • oczopląs obwodowy
  • oczopląs samoistny (może być pochodzenia błędnikowego, ośrodkowego i fiksacyjnego)
  • oczopląs wywołany, czyli indukowany - patologiczny lub fizjologiczny, przy czym oczopląs wywołany może być bodźcami cieplnymi, kinetycznymi oraz stymulacja galwaniczną i optokinetyczną
Ważne

Drgania gałek ocznych występują w oczopląsie w następstwie fizjologicznego lub patologicznego pobudzenia komórek receptorowych błędnika - narządu przedsionkowego, to część ucha wewnętrznego, składająca się z przedsionka i kanałów półkolistych. Komórki recepturowe mogą ulec pobudzeniu na skutek wielu przyczyn, tak zewnętrznych, jak i wewnętrznych (choroby ośrodkowego układu nerwowego, wady rozwojowe oka).

Oczopląs nabyty i wrodzony

Oczopląs nabyty może występować w chorobach móżdżku, podczas stosowania niektórych leków, np. barbituranów, przy uszkodzeniu błędnika. Czasami występuje u chorych z porażeniami nerwowymi lub niedoczynnością mięśni zewnątrzgałkowych.

Oczopląs pionowy ku górze (z fazą szybką ku górze) często towarzyszy chorobom pnia mózgu, może też występować w przebiegu zatruć, np. po zatruciu alkoholowym.

Z kolei oczopląs wrodzony może mieć postać czuciową (ruchy gałek ocznych mogą mieć równą prędkość w obu kierunkach - tzw. oczopląs wahadłowy lub też może to być oczopląs skaczący, związany ze znacznym osłabieniem widzenia, spowodowanym np. zaćmą wrodzoną lub bielactwem.

Może też mieć miejsce postać motoryczna oczopląsu wrodzonego, w tym przypadku jest to oczopląs skaczący, który zazwyczaj rozwija się u dzieci i nie towarzyszą mu zaburzenia widzenia.

Stałe ruchy oczu w oczopląsie wrodzonym pogarszają ostrość wzroku, a stopień ostrości zależy głównie od prędkości ruchów oczopląsowych. Wiele osób dotkniętych tym schorzeniem znajduje taką pozycję dla ustawienia swoich oczu, w której ruchy oczopląsowe redukują się do minimum (pozycja zerowa), co znacznie poprawia ostrość wzroku.

Oczopląs: leczenie

Oczopląs można wyleczyć, jeśli dobrze się ją zdiagnozuje, czyli przede wszystkim właściwie określi przyczynę występowania oczopląsu.

Czasami wskazane jest leczenie chirurgiczne, np. w przypadkach, gdy istnieje jakaś blokada (tzw. strefa ciszy), która wywołuje oczopląs przy określonym ustawieniu gałek ocznych.

Skuteczne mogą okazać się ponadto odpowiednie szkła korekcyjne, pryzmatyczne.

Ważne

Ruchy (drgania) gałek ocznych nie muszą być przez cały czas swego trwania identyczne, mogą się zmieniać w zależności od kierunku, w którym się spogląda. Podobne ruchy oczu mogą pojawiać się prawidłowo, gdy śledzimy poruszające się przedmioty, np. podczas patrzenia przez okno jadącego pociągu, jest to tzw. oczopląs optokinetyczny.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Asia
|

Operacja przy oczopląsie jest zbyt niebezpieczna, można sobie pogorszyć wzrok. Nie wiem jak inni, ale mnie często boli głowa gdy za długo czytam książki. Musiałam też kupić porządny telewizor, bo po godzinie oglądania też bolała mnie głowa.
Mam oczopląs wrodzony, oczy uciekają mi w prawą stronę, przez co zawsze przekręcałam głowę w lewo.
Teraz noszę okulary z pryzmatami 6 dioptri (tylko z prawej strony) i jest super. Ciężko było zrobić badanie refraktometrem, ale dałam radę

Asia
|

Mam oczopląs wrodzony - oczy uciekają mi w prawą stronę, przez co zawsze przekręcałam głowę w lewo. Śmieszne wyglądalam i bolała mnie szyja.
Teraz noszę okulary z pryzmatami 6 dioptri (tylko z prawej strony) i jest super. Są drogie ale warto

Asia
|

Mam oczopląs od dziecka - oczy uciekają mi w prawą stronę, przez co zawsze przekręcałam głowę w lewo.
Teraz noszę okulary z pryzmatami 6 dioptri (tylko z prawej strony) i jest super.

Anita97
|

Jakie badania musialam wykonywac? Tez zastanawiam sie nad operacja... czasami oczapląs przeszkadza czasami nie. Ale niestety moj wzrok pogarsza sie z wiekiem i boje sie ze to przez oczopląs. 3 lata temu moja wada wynosiła -3,25 i -3,5 a teraz -4,25 -4,00

Aleks
|

Mam oczopląs wrodzony. Kiedyś innowacyjne leczenie wydawało się abstrakcyjne.Umiem z tym żyć i nawet już mnie nie ruszają komentarze nowo poznanych osób "Fajne masz oczy". Mam 23 lata i nauczyłam się chyba z tym żyć. Oczy nie skaczą jak kiedyś. Jest to spowodowane skrajnymi nastrojami - kiedy bardzo się denerwuję, albo bardzo cieszę. Nie widzę z daleka, nie mam ostrości. Ale już nie mam tak jak w dzieciństwie "zjazdów", że odpływam na długą chwilę, oczy skaczą, a mnie nie ma. Kiedy byłam w 5 klasie byłam na specjalistycznych badaniach gdzie orzeczono, że nie kwalifikuję się pod operację. Ciężko mi było to zaakceptować. Teraz jest inaczej. Mój partner mówi, że rzadko "latają mi oczy". W późniejszym wieku też można to stabilizować. W tym roku chcę ponownie zrobić specjalistyczne badania, czy aby medycyna nie poszła jeszcze dalej do przodu. Żeby było jasne - nie oczopląs mi teraz przeszkadza, tylko wada wzroku przez niego wywołana.

mm2
|

Idź zbadaj kręgosłup... po co poszłaś do okulisty skoro radzisz się na internetach?? Jeśli jest jakiś ucisk na kręgosłupie mogą się dziać różne rzeczy, może dlatego kazała Ci zrobić badanie. Idź.

gość
|

Aneto, oczopląs nie jest chorobą, która poważnie wpływa na codzienne życie. Jednakże są pewne utrudnienia dla osoby z tą wadą. Wiem, bo od wczesnego dzieciństwa ją mam. Przede wszystkim, tak jak w artykule - regularne wizyty u okulisty i dobieranie odpowiednich szkieł. Chyba ogólnie u osób z oczopląsem są to tzw. cylindry (droższe od zwykłych szkieł). W późniejszym etapie życie może pojawić się znak zapytania jeśli chodzi o prawo jazdy. Ja co prawda uzyskałem je bez problemu. Ale mogą zostać one przyznane z uwzględnieniem regularnych badań. Czytanie książek oraz siedzenie przed monitorem przez dłuższy czas może być bardziej uciążliwe, niż w przypadku osób zdrowych. Może pojawić się u dziecka niechęć do czytania też z tego powodu. To są w zasadzie jedyne niedogodności, jakie znam. Wiele słyszałem o możliwości wyleczenia operacyjnego, ale lekarze mało co doradzają, bo sami nie wiedzą co gdzie i jak.

Pozdrawiam!

aneta gorska
|

Mam 5-letnią córkę, która ma oczopląs. Czy to jest poważna wada i jak się ją leczy?

Kuzynka.cos
|

Witam. Jakieś pół roku temu zauważyłam u siebie, że gdy jestem zmęczona ucieka mi prawe oko. Wtedy tracę na chwilę obraz, przed oczami robi się czarno, po czym czuję jak oko wraca na swoją pozycję. Często przy tym kręci mi się w głowie. Okulistka powiedziała mi, abym zbadała sobie kręgosłup co mnie lekko zdziwiło. Co powinnam zrobić?