Sprawdź, czy grozi ci udar? Jakie są przyczyny udaru?

2019-10-29 8:29 prof. Romuald Dębski, endokrynolog

Udar mózgu to trzecia po zawałach i nowotworach przyczyna umieralności Polaków. Co sprawia, że mężczyzn udar dopada częściej niż kobiety? Co zrobić, by zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia? Jakie są najczęstsze przyczyny udaru mózgu?

Udar mózgu tak naprawdę może przydarzyć się każdemu. Są pewne czynniki przyspieszające rozwój choroby, zaliczamy do nich m. in. nadciśnienie, cukrzycę czy palenie papierosów. 

Spis treści:

    1. Udar mózgu - przyczyny: ciśnienie, cukrzyca, choroby serca
    2. Udar mózgu - co mu sprzyja?
    3. Udar mózgu - jak zapobiec?

Nawet znając wszystkie przyczyny udaru mózgu trudno ocenić szanse na jego uniknięcie. Można jednak oszacować poziom zagrożenia i podejmować działania profilaktyczne. Statystyki medyczne dowodzą, że większość udarów mózgu to skutek zaniedbania wysokiego ciśnienia tętniczego, które jest głównym czynnikiem ryzyka. Jeśli masz ciśnienie wyższe niż 140/90 mm Hg, jesteś sześciokrotnie bardziej narażony na udar mózgu niż osoba z prawidłowym ciśnieniem.

Czytaj też: Udar mózgu: przyczyny, objawy, rodzaje i leczenie

Udar mózgu - przyczyny: ciśnienie, cukrzyca, choroby serca

Zagrożenie udarem mózgu zwiększa się dwu-, trzykrotnie u mężczyzn chorujących na cukrzycę lub choroby serca. W grupie podwyższonego ryzyka są również palacze. Palenie papierosów uszkadza ścianki naczyń krwionośnych, zwiększa krzepliwość krwi i obkurcza naczynia.

Im więcej palisz, tym bardziej podnosisz ryzyko choroby, ale też obniżasz wiek, w którym może się ona rozwinąć. Najbardziej ryzykują nałogowcy z nadciśnieniem, bo u nich prawdopodobieństwo udaru mózgu jest 5 razy wyższe w porównaniu z palaczami z normalnym ciśnieniem i 20 razy wyższe w porównaniu z osobami niepalącymi z prawidłowym ciśnieniem.

Udar mózgu - co mu sprzyja?

Udar może dopaść każdego z nas. Jednak ryzyko udaru mózgu wzrasta, gdy:

  • jesteś po 40.
  • w rodzinie już występowały udary
  • jesteś już po udarze lub niedokrwieniu mózgu
  • cierpisz na zaburzenia rytmu serca lub kardiomiopatię (powiększenie sylwetki serca)
  • chorujesz na cukrzycę, migrenę
  • masz zwiększoną krzepliwość krwi
  • masz podwyższony poziom "złego" cholesterolu i trójglicerydów we krwi
  • masz nadciśnienie tętnicze (zwłaszcza z nagłymi skokami w górę)
  • masz podwyższoną lepkość krwi (np. przy odwodnieniu)
  • nadużywasz leków (np. sterydów i anabolików, amfetaminy, kokainy)
  • zażywasz doustne środki antykoncepcyjne
  • palisz papierosy
  • pijesz alkohol
  • źle działają ci zastawki serca
  • masz zapalenie naczyń krwionośnych (oderwany z żylaka skrzep może zaczopować naczynie mózgowe) lub tętniaki tętnic mózgowych, czyli wrodzone poszerzenia tętnic z osłabioną ścianą, która może pęknąć przy wysiłku
  • masz nadwagę lub otyłość
  • prowadzisz siedzący tryb życia
Ważne

Dwa oblicza udaru

Przyczyną udaru są zaburzenia krążenia w mózgu. W 80 proc. przypadków udar wywołany jest niedokrwieniem, czyli zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu. To niedokrwienny udar mózgu. Dochodzi do niego, gdy skrzep krwi lub blaszka miażdżycowa zatka wnętrze naczynia, które doprowadza krew do mózgu. Rzadziej (20 proc. przypadków) zdarza się krwotoczny udar mózgu. Polega on na tym, że z uszkodzonych naczyń krwionośnych krew wylewa się bezpośrednio do mózgu lub przestrzeni pomiędzy mózgiem a czaszką. Krew znajdująca się poza naczyniami niszczy tkanki, z którymi się styka.

Udar mózgu - jak zapobiec?

Chociaż nie każdego udaru mózgu da się uniknąć, można zrobić bardzo wiele, aby ograniczyć zagrożenie tą groźną chorobą. Od czego zacząć? Od obniżenia ciśnienia tętniczego i rzucenia nałogu palenia. W obniżeniu ciśnienia pomoże codzienna porcja gimnastyki (może być również spacer w umiarkowanym tempie) oraz odpowiednie odżywianie się, m.in. ograniczenie spożycia soli do 5 g dziennie (płaska łyżeczka).

Eksperci WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) szacują, że zmniejszenie porcji soli może zapobiec jednemu na pięć przypadków udaru mózgu. W profilaktyce udarów ważna jest też dieta. Szczególnie polecane są warzywa kapustne - kalafior, kapusta, brokuły, brukselka, ponieważ zawierają znaczne ilości antyoksydantów i witamin.

Z tych samych względów warto wprowadzić do jadłospisu owoce i warzywa o intensywnej barwie - czarne porzeczki, pomarańcze, zieloną i czerwoną paprykę. To się naprawdę opłaca, gdyż jedna dodatkowa porcja warzyw i owoców dziennie może zmniejszyć ryzyko udaru mózgu aż o 6 proc.

To ci się przyda

Czy wiesz, ile wolno Ci wypić?

Niewielka ilość alkoholu zmniejsza ryzyko chorób krążenia. Jednak nadmiar - powyżej 3 jednostek w ciągu jednego dnia - szkodzi organizmowi. A ile ty wypijasz? Zrób rachunek sumienia, przeliczając jednostki wypitego alkoholu. 1 jednostka = ok. 8 g czystego alkoholu.

  • 1 jednostka = kieliszek (50 ml) sherry
  • 2 jednostki = kufel (0,5 litra) piwa
  • 1 jednostka = lampka (125 ml) wina
  • 1 jednostka = kieliszek (25 ml) wódki

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
muflon
|

Ja mam pytanie z innej beczki, ale w temacie.Otóż w wieku 5 lat miałem wylew i trepanację czaszki.Niewielki niedowład lewej strony ciała.
Czy mi też grozi udar?

matt
|

proponuję wszystkim zainteresowanie się pijawkami, u fachowca, to nie czary a procedura medyczna oficjalnie zatwierdzona w naszym systemie zdrowia ale jakoś pomijana (refundowane przy przeszczepach), pomaga zapobiec udarowi ,reguluje ciśnienie itd, poważnie, pozdrawiam

bety
|

mozesz sobie pomóc przez nie męczace spacery lekkie ciczenia mało soli cukru tłuszczu.bez wieprzowiny bez smazenia.na sniadanie rózne kaszki na wodzie i susz,owoce....MOZNA JAKOS ZYĆ..

klik
|

Najwiekszym niebezpieczenstwem jest stres, ktory ma roznorakie przyczyny, trzeba zrobic wszystko co mozliwe zeby nie stc sie ofiara stresu, wtedy mozna uniknac udaru. Mnie sie to przytrafiklo w stanie stresu trwajacego kilka miesiecy, doszedlem do siebie, nie mam zadnych nastepstw udaru. Kosztowalo mnie to sporo wysilku, ale bylo warto, jestem w pelni sil.

Noah
|

Mój tata podobnie - niecałe 50 lat, bez nałogów niby okaz zdrowia i też miał udar, silny na dodatek, że stracił mowę i miał niedowład częśsci ciała. Byliśmy w szoku wszyscy, ale udało nam się znależć pomoc w ośrodku pod Warszawą - Tabicie, gdzie własnie pomagaja osobom po takich ciężkich udarach. Trochę wymagało to od nas wysiłku i wsparcia finansowego, ale dalismy rade i teraz tata praktycznie wrocil do pełni sił. Rehabilitacja jest NAJWAZNIEJSZA!

czytelniczka
|

Znam osobe, która ma 41 lat, niepijaca, nie paląca, uprawiajaca sport , dbająca o zdorwe zywienie, nie chorująca. I jest po udarze z praliazem prawostronnym i afazja. Jak wytłumaczyć co jest przyczyną??? Nie miała nadciśnienia.

gabi1234
|

Co sprzyja udarowi mózgu? Może dopiszecie więcej, bo po za tym że mam 41 lat nic więcej do mnie nie pasuje, jestem całkowitym przeciwieństwem wyżej wymienionych czynników, a jestem po udarze ;)

aha
|

aha