CHOROBY PRZEWLEKŁE - rodzaje. Klasyfikacja chorób przewlekłych

Monika Majewska

Choroby przewlekłe (chroniczne) są najczęstszą przyczyną zgonów na całym świecie. Nic dziwnego - choroby przewlekłe przez długi czas rozwijają się niezauważone, co sprawia, że zwykle zostają rozpoznane w zaawansowanym stadium rozwoju, kiedy praktycznie nie ma szans na ich wyleczenie. Na szczęście chorobom przewlekłym można zapobiec. Jakie są rodzaje chorób przewlekłych? Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka ich rozwoju?

Choroby przewlekłe są najczęstszą przyczyną zgonów na całym świecie. Jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), choroby chroniczne co roku przyczyniają się do śmierci ponad 36 (z 57) milionów osób na świecie, co oznacza, że odpowiadają za około 63 proc. zgonów rocznie, przy czym prawie 80 proc. (29 mln) zgonów spowodowanych przez choroby przewlekłe odnotowuje się w krajach słabo- i średnio rozwiniętych.

Jak podaje WHO, do najczęstszych chorób przewlekłych na świecie, które co roku doprowadzają do śmierci, należą: choroby układu krążenia (odpowiadają za 17,3 mln zgonów rocznie), nowotwory (7,6 mln), przewlekłe choroby układu oddechowego (4,2 mln) i cukrzyca (1,3 mln).

Podobnie jest w Polsce. Jak wynika z raportu WHO - Noncommunicable Diseases Country Profiles 2014 - od 2000 do 2012 roku  najczęstszą przyczyną zgonów w naszym kraju były choroby układu krążenia (49 proc. wszystkich zgonów). Na drugim miejscu znalazły się nowotwory (26 proc.).

Choroby przewlekłe - charakterystyka

Choroby przewlekłe, inaczej chroniczne (łac. chronicus, czyli ciągły lub stały), to choroby:

  • których objawy utrzymują się dłużej niż 3 miesiące lub często nawracają;
  • które mają powolny początek i małe nasilenie objawów;
  • zwykle są nieuleczalne, gdyż są spowodowane nieodwracalnymi zmianami patologicznymi. Oznacza to, że możliwe jest tylko łagodzenie objawów i hamowanie postępu choroby;

Choroby przewlekłe do końca życia obniżają samopoczucie, sprawność i aktywność ruchową chorego, w związku z tym wymaga on opieki i/lub rehabilitacji.

Cechą charakterystyczną chorób przewlekłych jest to, że pojawiają się one w młodym wieku, a w miarę upływu czasu rozwijają się, pozostając niezauważone, gdyż nie dają żadnych objawów lub są one słabo wyważone. Dopiero gdy pojawi się pełna postać choroby, istnieje konieczność długiego leczenia.

Choroby przewlekłe w równym stopniu dotykają kobiet i mężczyzn, a ryzyko ich wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem. U ludzi starszych obserwuje się zjawisko wielochorobowości.

Choroby przewlekłe - przyczyny i czynniki ryzyka

Czynniki środowiskowe (te związane są z naszym codziennym życiem)

Ważne

Chorobom przewlekłym w części można zapobiec

Eksperci podkreślają, że do głównych czynników ryzyka chorób przewlekłych zalicza się niezdrową dietę, brak aktywności fizycznej i palenie tytoniu.¹ Aby zapobiec chorobom przewlekłym, wystarczy wyeliminować te czynniki ryzyka. Wówczas - jak przekonuje Światowa Organizacja Zdrowia - można zapobiec 3/4 przypadków chorób serca, udarów mózgu czy cukrzycy typu 2, a ryzyko zachorowania na nowotwory można zmniejszyć o 40 proc.

2. Problemy emocjonalne lub schorzenia psychiczne (mogą być zarówno przyczyną chorób przewlekłych, jak i ich konsekwencją)

3. Przyczyny genetyczne

Choroby przewlekłe - lista

Na liście chorób przewlekłych znajdują się m.in.

Pozostałe choroby przewlekłe to m.in. otyłość. Jak wynika z badań WHO, w 2010 roku na z nadwagą na całym świecie zmagały się 43 miliony dzieci poniżej 5. roku życia. Z kolei w 2008 z nadmiarem kilogramów było 1,5 miliarda dorosłych (powyżej 20. roku życia). Od niedawna za chroniczne schorzenie uznaje się przewlekłą chorobę nerek (PChN). Ta ostatnia choroba jest wyjątkowa, ponieważ może być powikłaniem wszystkich pozostałych chorób przewlekłych, od otyłości samej w sobie oraz w powiązaniu z cukrzycą począwszy, poprzez nadciśnienie tętnicze, po choroby sercowo-naczyniowe.

CZYTAJ TEŻ:

Najczęstsze choroby przewlekłe w Polsce

Jak wynika z badań GUS (Stan zdrowia ludności Polski w 2009 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2011), w 2009 roku występowanie chorób przewlekłych stwierdzono u niemalże 55 proc. naszego społeczeństwa. Choroby przewlekłe częściej występują u kobiet niż u mężczyzn, a częstość ich występowania wzrasta wraz z wiekiem, a gwałtownie po ukończeniu 50. roku życia. W tej grupie wiekowej na chociaż jedną chorobę przewlekłą uskarżało się 82 proc. osób.

Jak podaje GUS, w 2009 roku w Polsce dzieci do 14. roku życia najczęściej zmagały się z alergiami, chorobami oka i astmą. Z kolei najczęstszą chorobą przewlekłą u dorosłych (od 15. roku życia) był ból pleców, na który uskarżała się co 4 kobieta i co 5 mężczyzna. Na drugim miejscu najczęstszych chorób przewlekłych znalazło się nadciśnienie tętnicze, które również częściej diagnozuje się u kobiet niż u mężczyzn. Trzecim najczęściej zgłaszanym problemem zdrowotnym były bóle szyi (u co 9 osoby). Na kolejnych miejscach znalazły się: zapalenie kości i stawów, choroba wieńcowa, alergia i reumatoidalne zapalenie stawów. Z wymienionych chorób do śmierci najczęściej doprowadzają choroby krążenia.

Bibliografia:

1. Topór-Mądry R., Choroby przewlekłe. Obciążenie, jakość życia i konsekwencje ekonomiczne, Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, tom IX, nr 1/2011

25% osób w wieku produkcyjnym choruje przewlekle. Dopóki mogą, udają, że są zdrowe. Pracodawcy niechętnie zatrudniają takie osoby

Źródło: Biznes.newseria.pl

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
k
|

"Według WHO choroby przewlekłe są spowodowane przez nieprawidłowy styl życia, a konkretnie przez cztery czynniki, takie jak: niezdrowa dieta[...], niewystarczająca aktywność fizyczna lub jej brak [...], nadużywanie alkoholu; palenie papierosów"

Serio? potem podana jest lista chorób przewlekłych w tym choroby autoimmunologiczne, nowotwory...
Po przeczytaniu tego artykułu ktoś jeszcze pomyśli, że niech po prostu osoby przewlekle chore przestaną żreć fastfoody, imprezować i chlać... i po problemie.

k
|

"Według WHO choroby przewlekłe są spowodowane przez nieprawidłowy styl życia, a konkretnie przez cztery czynniki, takie jak: niezdrowa dieta[...], niewystarczająca aktywność fizyczna lub jej brak [...], nadużywanie alkoholu; palenie papierosów"

Serio? potem podana jest lista chorób przewlekłych w tym choroby autoimmunologiczne...
Niech po prostu osoby przewlekle chore przestaną żreć fastfoody, imprezować i chlać...

to jakiś żarty jest?

Marek
|

Czy przypadkiem organizm nie podnosi ciśnienie, aby sobie pomóc w pokonaniu choroby? Czy podniesiona temperatura przy przeziębieniu nie jest obroną organizmu przed wirusami ? Czy organizm nie robi wszystkiego aby zachować gatunek ? Czyli podnosi ciśnienie aby sobie zaszkodzić?

Ula
|

Tak, często czytam podobne glupoty. Zachorowalam na astme oskrzelowa w wieku 5 lat. W wieku lat 12 na cukrzycę. Nie palilam. No ale wg artykulu widocznie tak. Moja wina. Jako 5latka, lu 12 latka zle sie prowadzilam, bo moglam przeciez im zapobiec. Niedoczynnoaci i Hashimoto tez moglam. Mam tez miesniaki. Ojej! Na wszystko sama zapracowalam! Powinno się mnie uśpić! ;)

Alvez
|

Chorobom przewlekłym można zapobiec. To chyba jakieś uogólnienie. Jest masa chorób przewlekłych o nieznanej etiologii chociażby: Leśniewki-Crohn, ibs, raynaud itp.