Trudno ci wstać z krzesła, a biodra są sztywne? Trzy ćwiczenia mogą poprawić ich sprawność

Kiedy biodra bolą i stają się sztywne, wiele osób próbuje rozciągać napięte mięśnie. Chociaż może to przynieść chwilową ulgę, nie zawsze pomaga pozbyć się dolegliwości. Naprapatka i trenerka personalna Sofia Laas proponuje inną metodę i poleca trzy proste ćwiczenia, które szczególnie warto wykonywać w okresie menopauzy.

Mężczyzna z trudem wstaje z krzesła, trzymając się za sztywne biodro. O ćwiczeniach na bolące stawy przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: getty/ Getty Images Trudno ci wstać z krzesła, a biodra są sztywne? Trzy ćwiczenia mogą poprawić ich sprawność

Każdego dnia nasze biodra są narażone na duże obciążenia. Ich mięśnie należą do mięśni posturalnych, odpowiedzialnych za utrzymanie wyprostowanej pozycji ciała. Nic więc dziwnego, że w obrębie intensywnie pracujących mięśni, stawów i ścięgien mogą pojawiać się ból oraz sztywność.

Napięcie mięśni w okolicy bioder jest jednym z najczęstszych problemów, z jakimi w swojej pracy spotyka się licencjonowana naprapatka i trenerka personalna Sofia Laas. Wiele osób wcześniej bezskutecznie próbowało samodzielnie pozbyć się tych dolegliwości.

- Spotkałam wiele osób, które nieustannie się rozciągały, żeby pozbyć się sztywności bioder. Jeśli jednak ciągle rozciągasz te mięśnie, często stają się one coraz sztywniejsze. Kiedy zamiast tego wzmacniasz mięśnie bioder poprzez trening siłowy, stają się bardziej elastyczne i łatwiej pozbyć się napięć - mówi Sofia Laas.

Poradnik Zdrowie – Bezpieczna farmakoterapia i cyfrowe bliźniaki

Sztywne biodra i napięte mięśnie. Dlaczego warto postawić na trening siłowy?

Podczas pracy mięśni zachodzi wiele procesów. Jak wyjaśnia Sofia Laas, w uproszczeniu najmniejsze elementy struktur mięśniowych zaczepiają się o siebie i stopniowo przesuwają. Zbliżają się do siebie podczas skurczu mięśnia i oddalają podczas jego wydłużania.

Każdy etap tego procesu wymaga energii dostarczanej przez ATP, czyli adenozynotrifosforan. Przypuszcza się, że niedobór ATP może przyczyniać się do powstawania punktów spustowych i sztywności mięśni.

- Regularny trening siłowy zwiększa przepływ krwi przez mięśnie i poprawia ich zaopatrzenie w tlen. Może to wspomagać regenerację mięśni oraz zmniejszać sztywność i dolegliwości związane między innymi z punktami spustowymi - wyjaśnia specjalistka.

Kiedy rozciąganie mięśni może nasilać ból bioder?

Zdaniem Sofii Laas zasadność wykonywania ćwiczeń rozciągających zależy przede wszystkim od tego, jaki efekt chcemy osiągnąć. W niektórych przypadkach rozciąganie może nasilać sztywność i dolegliwości bólowe.

Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy podczas ćwiczeń przekraczamy granicę bólu, próbując dalej rozciągać mięsień mimo odczuwanego dyskomfortu. Mięśnie często reagują wówczas jeszcze silniejszym skurczem, który stanowi swego rodzaju mechanizm obronny.

Rozciąganie, podczas którego respektujemy granice własnego ciała, może w pewnym stopniu zmniejszyć sztywność poprzez poprawę przepływu krwi. Specjalistka zaleca w takich przypadkach raczej rozciąganie dynamiczne niż statyczne.

- Nie powiedziałabym, że rozciąganie jest bezcelowe. Większe efekty przynosi jednak trening siłowy. Lepiej skupić się na wzmacnianiu mięśni, niż rozciągać je dzień w dzień - mówi Sofia Laas.

Silne mięśnie bioder pomagają również plecom i kolanom

Rozciąganie może być korzystne dla osób, które potrzebują większego niż przeciętny zakresu ruchu, na przykład tancerzy i gimnastyków.

- W zwykłych okolicznościach wystarczy jednak wykonywać ćwiczenia siłowe w pełnym zakresie ruchu, aby poprawić elastyczność i ruchomość bioder. Nie trzeba wtedy dodatkowo wykonywać statycznych ćwiczeń rozciągających - wyjaśnia Sofia Laas.

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie bioder mogą zapobiegać bólowi i sztywności oraz łagodzić istniejące dolegliwości. Silne i wytrzymałe mięśnie sprzyjają również poprawie ruchomości oraz postawy ciała. Zdaniem specjalistki dotyczy to zasadniczo różnych problemów, chyba że lekarz zalecił inne postępowanie.

- Jeśli masz silniejsze biodra, często korzystają na tym również plecy i kolana. Jeden z mięśni okolicy pachwiny, mięsień lędźwiowy, ma również przyczepy w obrębie kręgosłupa. Jeżeli jest nadmiernie napięty, może powodować ból i uczucie ciągnięcia w plecach. Z kolei znaczna sztywność po zewnętrznej stronie biodra może ograniczać jego ruchomość. Brakujący zakres ruchu kompensują wtedy kolana, które z natury nie są aż tak ruchome - tłumaczy Sofia Laas.

Ćwiczenia wzmacniające biodra są szczególnie ważne dla kobiet

W przypadku kobiet wzmacnianie mięśni bioder może mieć jeszcze większe znaczenie niż u mężczyzn. Kobiece biodra są na ogół mniej stabilne ze względu na budowę umożliwiającą urodzenie dziecka. Kiedy w okresie menopauzy stężenie estrogenów zaczyna się wahać, a następnie spadać, słabnie również ochronne działanie tych hormonów na mięśnie i gęstość mineralną kości.

- Kobiety muszą włożyć w to trochę więcej wysiłku. Jeśli mięśnie bioder nie są wystarczająco silne i wytrzymałe, stają się zmęczone i napięte, ponieważ muszą znosić tak duże obciążenia - mówi specjalistka.

Osoby, które dotychczas nie wykonywały ćwiczeń siłowych, nadal mogą odnieść korzyści z ich rozpoczęcia.

- Nigdy nie jest za późno! Oczywiście im wcześniej, tym lepiej. Zaobserwowano nawet, że dzięki treningowi siłowemu można w pewnym stopniu odbudować gęstość mineralną kości, czego wcześniej nie uważano za możliwe. Nawet jeśli efekt jest niewielki, stawy i kości nie są tak mocno obciążone, gdy wspierają je silne mięśnie - mówi Sofia Laas.

Jak często ćwiczyć biodra, żeby zmniejszyć ból i sztywność?

Sofia Laas zaleca poświęcenie szczególnej uwagi mięśniom bioder dwa lub trzy razy w tygodniu.

- Osoba, która nie jest przyzwyczajona do ćwiczeń, może zacząć od treningu siłowego dwa lub trzy razy w tygodniu. To wystarczy. Można wtedy ćwiczyć całe ciało, wykonując różne ćwiczenia, żeby na początku nie przesadzić z intensywnością. Lepiej też ćwiczyć raz w tygodniu, niż nie ćwiczyć wcale - mówi specjalistka i dodaje:

- Mięśnie bioder warto angażować przynajmniej dwa razy w tygodniu, najlepiej podczas jednego treningu skupiając się na ich zewnętrznej stronie, a podczas innego na wewnętrznej. Jeśli już ćwiczysz nogi, dodaj ćwiczenie, w którym każda noga pracuje osobno. Mogą to być na przykład przysiady w wykroku. Świetnie pomagają wyrównać dysproporcje i wzmocnić mięśnie po zewnętrznej stronie bioder. Sama wykonuję je bardzo często.

Trzy ćwiczenia na sztywne i bolące biodra

Sofia Laas proponuje trzy ćwiczenia, które warto włączyć do regularnych treningów, aby zapobiegać sztywności i bólowi bioder lub zmniejszyć istniejące dolegliwości.

1. Unoszenie kolan w pozycji stojącej

Zdaniem specjalistki uczucie sztywności bioder często wynika z napięcia mięśni znajdujących się po ich wewnętrznej stronie oraz w okolicy pachwin.

- Mięśnie te są zazwyczaj dość silne, ale każdego dnia muszą znosić duże obciążenia. Zwiększa to ryzyko ich zmęczenia i sztywności, jeśli nie pracujemy nad ich siłą i wytrzymałością. Dobrym pierwszym ćwiczeniem może być więc unoszenie kolana w górę w pozycji stojącej - wyjaśnia Sofia Laas.

Jak wykonać ćwiczenie?

  • Stań stabilnie, rozstawiając stopy na szerokość bioder.
  • Unieś jedno kolano do przodu i w górę.
  • Zatrzymaj ruch na chwilę, a następnie opuść nogę.
  • Zmień nogę i powtórz ćwiczenie.
  • Kontynuuj naprzemienne unoszenie prawego i lewego kolana.

Jeśli chcesz zwiększyć opór, możesz wykorzystać gumę treningową założoną wokół stóp lub skorzystać z wyciągu na siłowni. Jeżeli masz trudności z utrzymaniem równowagi, podeprzyj się o krzesło lub stół. Podczas ćwiczeń z obciążeniem łatwiejsze może być wykonywanie całej serii jedną nogą.

Wykonaj 6-12 powtórzeń na każdą nogę w trzech seriach, z przerwami na odpoczynek.

2. Muszelka (clam shell)

Sztywność bioder może mieć również związek z mięśniami znajdującymi się po ich zewnętrznej stronie.

- Najczęściej odpowiadają za to mniejsze mięśnie pośladkowe znajdujące się z boku. Warto je wzmocnić, wykonując na przykład ćwiczenie nazywane muszelką - mówi Sofia Laas.

Jak wykonać ćwiczenie?

  • Połóż się na boku i zegnij nogi pod kątem 90 stopni.
  • Delikatnie podwiń miednicę, aby móc skutecznie zaangażować mięśnie pośladkowe.
  • Napnij pośladki i unieś kolano nogi znajdującej się na górze.
  • Przez cały czas utrzymuj kontakt wewnętrznych stron stóp.
  • Unieś kolano tylko na tyle, aby czuć pracę mięśni pośladkowych.
  • Zatrzymaj ruch na chwilę, a następnie opuść kolano.

Jeśli chcesz zwiększyć trudność ćwiczenia, załóż niewielką gumę oporową tuż nad kolanami lub poniżej nich.

Wykonaj 10-12 powtórzeń, a następnie zmień stronę. Ćwicz w trzech seriach na każdą stronę.

3. Przysiady w wykroku (split squats)

Sofia Laas przypomina również o regularnym wykonywaniu ćwiczeń poprawiających równowagę. Pomagają one zwiększyć siłę i stabilność ciała oraz ograniczyć ryzyko upadków.

- Ćwiczenia bioder wykonywane w pozycji stojącej wzmacniają je i poprawiają równowagę. Pomaga to zwiększyć stabilność bioder. Wypróbuj przysiady w wykroku, aby wzmocnić ich zewnętrzną stronę i poprawić równowagę - radzi specjalistka.

Jak wykonać ćwiczenie?

  • Ustaw jedną nogę na podwyższeniu za sobą lub pozostaw obie stopy na podłodze w pozycji wykroku.
  • Jeśli obie stopy znajdują się na podłodze, lekko pochyl tułów do przodu, przenosząc większość ciężaru ciała na przednią nogę.
  • Zegnij przednią nogę w kolanie, kierując dłonie w stronę podłogi.
  • Odepchnij się całą stopą od podłoża i wróć do pozycji stojącej.
  • Pamiętaj, aby większość ciężaru ciała spoczywała na przedniej nodze.

Wykonaj wszystkie powtórzenia na jednej nodze, zanim zmienisz stronę.

Zrób 8-15 powtórzeń na każdą nogę w trzech seriach, z przerwami na odpoczynek.

Co zrobić, kiedy ból biodra nie ustępuje?

Jeśli dokucza ci ból biodra lub innej części ciała, a samodzielne próby pozbycia się dolegliwości nie przynoszą rezultatów, warto skorzystać z pomocy specjalisty.

- Można na przykład udać się do naprapaty na badanie. Warto wybrać osobę, która dysponuje odpowiednimi testami pozwalającymi ustalić przyczynę problemu. Jeśli jednak wcześniej nie wykonywałeś ćwiczeń siłowych, już samo ich rozpoczęcie prawdopodobnie przyniesie znaczną poprawę w zakresie łagodzenia bólu, stabilności i ruchomości - mówi Sofia Laas.

Jak często ćwiczyć? Zalecenia dla dorosłych i seniorów

Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), rekomenduje wykonywanie ćwiczeń wzmacniających wszystkie grupy mięśni przynajmniej dwa razy w tygodniu. Osoby od 65. roku życia powinny dodatkowo wykonywać ćwiczenia poprawiające równowagę i koordynację ruchową, które pomagają zapobiegać upadkom. Rodzaj aktywności fizycznej należy dostosować do wieku, sprawności, stanu zdrowia i indywidualnych możliwości.

www.mabra.com

pacjent.gov.pl