Astma atopowa (alergiczna): przyczyny, leczenie i zapobieganie

2016-10-18 9:29 Marta Uler

Astma atopowa (astma alergiczna) to najpopularniejsza odmiana dychawicy oskrzelowej. Duszności, kaszel, trudności z nabraniem powietrza – te objawy zna wielu z nas. Jak sobie z nimi radzić? Czy istnieje sposób na całkowite wyleczenie się z astmy atopowej?

Astma atopowa to inaczej astma alergiczna lub dychawica oskrzelowa alergiczna. Jej głównym objawem jest nadreaktywność oskrzeli (skurcz) jako reakcja obronna na kontakt z alergenem. Należy odróżniać ją od astmy nieatopowej.

Nadwaga i otyłość zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju astmy atopowej.

Tę z kolei wywoływać mogą częste infekcje bakteryjne i wirusowe, ale także np. aspiryna (astma aspirynowa), czy wysiłek. Jednak aż 80% przypadków astmy u dzieci oraz 50% u dorosłych ma podłoże alergiczne. Choroba rozpoczyna się we wczesnych latach i choć sama w sobie nie jest trudna do zdiagnozowania, to znalezienie czynnika ją wywołującego może zabrać sporo czasu. Przez pierwszych 5-6 lat życia maluch powinien być uważnie obserwowany i w pewnym momencie, na podstawie zarówno objawów – dziecko o wiele częściej niż zdrowi rówieśnicy łapie infekcje – jak i odpowiedzi na stosowane leczenie, lekarz będzie w stanie postawić diagnozę.

Jakie są objawy astmy atopowej?

Podstawowe objawy obejmują:

  • świszczący kaszel
  • kaszel występujący w nocy
  • kaszel pojawiający się okresowo, albo np. w określonych porach roku
  • napady kaszlu po wysiłku
  • przedłużający się kaszel po infekcji
  • napady duszności ustępujące dopiero po podaniu leku
  • uczucie ucisku w klatce piersiowej

Ponadto astmie alergicznej często towarzyszą dodatkowe objawy, takie jak:

Atak astmy atopowej może wystąpić także wskutek silnych emocji. W momencie stresu drogi oddechowe się zwężają, a to prowadzi do wystąpienia trudności w oddychaniu, czy wręcz niedotlenienia mózgu. Objawia się ono zasinieniem okolic ust i nosa, a prowadzić może nawet do utraty przytomności.

Astma atopowa: poszukiwanie przyczyny

W celu określenia rodzaju alergii, jaka dotyczy danego pacjenta, wykonuje się testy alergiczne z krwi lub skórne (o wiele bardziej wiarygodne). Test skórny polega na nałożeniu na przedramiona kropel alergenów oraz dwóch substancji sprawdzających czy skóra pacjenta reaguje prawidłowo. Są to tzw. kontrola ujemna, czyli rozpuszczalnik dla alergenów, i kontrola dodatnia, czyli histamina. Następnie wykonuje się delikatne zadrapania (np. igłą) w miejscu kropelek i czeka kilkanaście minut aż wystąpi (lub nie) odczyn. Jeden bąbel zawsze musi powstać – tam, gdzie jest histamina. Prawidłowy wynik kontroli ujemnej to z kolei brak bąbla. Kolejne bąble czy zaczerwienienia będą już wskazywały reakcje na konkretny alergen.

Najpopularniejsze alergeny, które mogą doprowadzić do rozwoju astmy atopowej to: roztocza kurzu domowego, pleśnie i grzyby, pyłki roślin, sierść zwierząt, żywność, środki chemiczne, dym tytoniowy.

Dodatkowo należy wykonać badanie z krwi. U chorych na alergiczną postać astmy oskrzelowej występują swoiste przeciwciała klasy IgE przeciw alergenom wziewnym. Pomocna jest tu także zwykła morfologia krwi. Uwagę należy zwrócić na poziom eozynofili. Ich podwyższony odsetek (o 5-7%) może także wskazywać na alergię (lub na chorobę pasożytniczą).

By postawić diagnozę wykonuje się badanie spirometryczne, które służy do pomiaru stopnia zwężenia oskrzeli oraz sprawdzenia ilości powietrza pobranego przy wdechu i wydychanego. Innym ważnym badaniem jest PEF czyli szczytowy przepływ wydechowy określający maksymalną prędkość przepływu powietrza, jaką jesteśmy w stanie uzyskać podczas wydechu.

Warto dodać, że astma atopowa bardzo często jest uwarunkowana genetycznie. Jeśli ma ją jedno z rodziców, dziecko jest obarczone 30% ryzykiem zachorowania. Jeśli oboje – ryzyko to wzrasta do 80%. Tak więc astma atopowa jest zależna zarówno od genów, jak i od środowiska, w jakim przebywa dziecko.

Warto wiedzieć

Kobiety-alergiczki spodziewające się dziecka, już w czasie ciąży powinny zatroszczyć się o zdrowie potomka. Powinny unikać alergenów, dymu tytoniowego (oczywiście nie wolno palić przy noworodku – nie tylko tym zagrożonym astmą!), uczulających pokarmów. Na kondycję dziecka korzystnie wpływa wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia. Następnie należy ostrożnie wprowadzać do diety kolejne pokarmy, uważnie obserwując reakcje malucha, najlepiej nie przerywając naturalnego karmienia do – optymalnie – 18 miesiąca życia.

Jak leczyć astmę atopową?

Leczenie astmy atopowej jest leczeniem objawowym. Polega przede wszystkim na rozpoznaniu alergenu i unikaniu kontaktu z nim. W czasie napadu kaszlu i duszności choremu podaje się leki przepisane przez lekarza – kortykosteroidy, przeciwhistaminowe, przeciwzapalne – które hamują reakcje alergiczne. Bardzo ważne jest, by pacjent zachował spokój, bowiem emocje nasilają objawy. Astmatykowi pomoże także otworzenie okna (dostęp do świeżego powietrza) oraz uwolnienie okolic szyi.

Immunoterapia swoista

Nieleczona, lub źle leczona astma prowadzić czasem do rozedmy i włóknienia płuc (pokazuje to badanie spirometryczne). Rozwinąć się może także zespół przewlekłego serca płucnego, polegający na przeroście mięśnia prawej komory serca, a objawiający się, w początkowej fazie, szybszym męczeniem się, dusznościami, kaszlem.

Pacjenci wyjątkowo oporni na leczenie objawowe, u których występują silne reakcje, mają do dyspozycji jeszcze jedną możliwość leczenia – immunoterapię swoistą. Jest to terapia polegająca na na podawaniu osobie uczulonej stopniowo wzrastających, a następnie podtrzymujących dawek szczepionki zawierającej alergen lub kilka alergenów, w celu wywołania tolerancji. Skuteczność tych szczepionek jest jednak różna – u jednych pacjentów obserwuje się brak reakcji, u innych znaczne złagodzenie objawów alergii. Ponadto nie u każdego chorego szczepionka działa tak samo długo. Szczepienie wykonywane musi być pod ścisłą kontrolą lekarza, ponieważ obarczone jest sporym ryzykiem wystąpienia reakcji niepożądanych, a nawet zaostrzeniem alergii. Jednak według WHO immunoterapia swoista jest jedyną znaną formą leczenia, która może zmienić naturalny przebieg choroby alergicznej i spowodować wyleczenie.

Metody medycyny niekonwencjonalnej

Istnieje także inna metoda odczulania, niepolecana co prawda przez oficjalną medycynę, o której jednak warto wspomnieć. Jest to odczulanie biorezonansem magnetycznym, wykonywane w gabinetach medycyny naturalnej. Jest to sposób bezinwazyjny (pacjent po prostu trzyma w dłoniach metalowe kule), szybki i – co najważniejsze – pozbawiony skutków ubocznych. W dodatku stosunkowo niedrogi. W przypadku utrudniających codzienne życie alergii warto go wypróbować – na pewno nie zaszkodzi, a najwyżej nie pomoże. Natomiast wielu alergików po tej terapii (trwającej kilka minut!) jest po prostu wyleczonych.

Zapobieganie astmie atopowej

Astma atopowa to choroba, z którą większość nią dotkniętych osób, musi nauczyć się żyć. Przypadki całkowitego wyleczenia się z astmy są sporadyczne. Można natomiast opanować ją do takiego stopnia, by nie utrudniała codziennego życia. Jak to zrobić?

  • unikać kontaktu z alergenem
  • skutecznie i do końca leczyć wszelkie reakcje alergiczne – jeśli już się pojawią
  • nie dopuszczać do rozwoju stanów zapalnych w drogach oddechowych (likwidować je w zalążku)
  • unikać kontaktu z pyłami, wilgocią, dymem, mgłą
  • nie dopuszczać do zawilgocenia mieszkania
  • wykluczyć z diety alergizujące i "podejrzane" pokarmy, unikać drażniących substancji chemicznych, rzucić palenie
  • usunąć z mieszkania kwiaty doniczkowe, które np. silnie pachną i mogą wywoływać reakcje alergiczne, duszności
  • dbać o czystość w domu, odkurzać odkurzaczem z filtrem wodnym, wietrzyć pomieszczenia
  • prowadzić regularny tryb życia, unikać sytuacji stresujących, wysypiać się
  • dbać o kondycję fizyczną przez codzienne spacery, gimnastykę, etc.

O całkowicie kontrolowanej astmie mówi się, gdy:

  • brak jest jej objawów lub występują rzadziej niż 2 razy w tygodniu, a w ciągu ostatniego roku nie było żadnego zaostrzenia
  • objawy nie ograniczają aktywności fizycznej, np. nie występują podczas uprawiania lekkiego sportu
  • nie występują nocne wybudzenia z powodu kaszlu
  • wystarczy podawanie mniej niż 2 razy na tydzień krótkodziałających leków, tzw. B2-mimetyków, które, m.in. pobudzają rozkurcz oskrzeli
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Bea
|

Polecacie to bezczelne oszustwo jakim jest "biorezonans" na portalu medycznym? Gratualcje... Czekam jeszcze na poradnik leczenia astmy przez zakopywanie w ogródku kości czarnej kury przy pełni księżyca. Też nie zaszkodzi, nie pomoże, ale przynamniej nie wymaga płacenia oszustom prawdziwych pieniędzy. Apeluję o refleksję przed pisaniem podobnych bzdur.

cosinus
|

Polecanie biorezonansu jako skutecznej metody leczenia astmy atopowej przez portal mający ambicję bycia portalem fachowym jest zwyczajnie skandalem.

poważnnie
|

Chciałbym traktować państwa stronę poważnie, jednak czytając poniższe - Natomiast wielu alergików po tej terapii (trwającej kilka minut!) jest po prostu wyleczonych - aby dwa zdania niżej przeczytać - Przypadki całkowitego wyleczenia się z astmy są sporadyczne. (?) Ponadto w tym samym tekście jest opisywana metoda wykrywania astmy pomiarem jakiegoś dziwnego tlenku azotu FeNO