MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Monika Majewska

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki morfologii należy porównywać zawsze z normami, które podaje pracownia analityczna wykonująca badanie. Interpretacji wyników powinno towarzyszyć zbadanie chorego, poznanie jego ogólnego stanu zdrowia, wieku i trybu życia. Przeczytaj albo posłuchaj i dowiedz się, jak odczytać wynik morfologii krwi.

Morfologia krwi. Posłuchaj, jak odczytać wynik. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Morfologia to badanie krwi, którego wyniki pokazują zawartość poszczególnych typów komórek krwi. Morfologia obejmuje m.in. liczbę erytrocytów (krwinek czerwonych), leukocytów (krwinek białych) i krwinek płytkowych w mm3 krwi, hematokryt, czyli procentowy udział elementów upostaciowionych w ogólnej masie krwi, stężenie hemoglobiny i procentowy udział poszczególnych rodzajów leukocytów na podstawie ogólnej ich liczby.

Z danych tych oblicza się średnią objętość erytrocytu (MCV) oraz średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie (MCH) i stężenie hemoglobiny w ogólnej masie erytrocytów (MCHC).

Warto wiedzieć, że na wynik morfologii krwi ma wiele czynników - zbyt głębokie wkłucie igły do żyły, manipulacje igłą, zbyt długie trzymanie zaciśniętej gumy zakładanej na ramię, a nawet kolejność pobieranych próbek.

Warto dodać, że aż 3/4 błędnych wyników badań ma związek z niewłaściwym przygotowaniem się do pobrania krwi, warunkami, w jakich przechowuje się i przewozi materiał do badania. Warto też wiedzieć, że materiał pobrany do badania musi we właściwym czasie trafić do laboratorium, by wynik odzwierciedlał faktyczny stan zdrowia.

PARAMETR

NORMA CO OZNACZA WYNIK POWYŻEJ LUB PONIŻEJ NORMY

Erytrocyty (RBC – Red Blood Cell)

niemowlęta – 3,8 M/µl
kobiety – 3,9–5,6 M/µl
mężczyźni – 4,5–6,5 M/µl

Zwiększenie ponad normę zdarza się rzadko (np. u osób przebywających wysoko w górach).

Zmniejszenie liczby erytrocytów to objaw anemii. Może być skutkiem utraty krwi (np. z wrzodu żołądka lub dwunastnicy) albo efektem niedoboru żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. Inne przyczyny to ciąża i choroby nerek.

Hemoglobina (HGB)

kobiety – 6,8–9,3 mmol/l lub 11,5–15,5 g/dl,
mężczyźni – 7,4–10,5 mmol/l lub 13,5–17,5 g/dl

Przekroczenie normy świadczy o odwodnieniu organizmu.

Niskie wartości są oznaką anemii.

Hematokryt (HCT)

dzieci do 15 lat: 35–39%,
kobiety: 37–47%,
mężczyźni: 40–51%

Podwyższony wskaźnik występuje w chorobie o nazwie czerwienica i przy odwodnieniu organizmu.

Obniżony wskaźnik sugeruje anemię.

MCV (Mean Corpuscular Volume) zwana makrocytozą – średnia objętość krwinki czerwonej

80–97 fl

Wzrost wartości MCV nie oznacza patologii, ale przy przekroczeniu 110 fl można spodziewać się anemii megaloblastycznej (spowodowanej niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego).

Zmniejszenie wartości MCV (zwane mikrocytozą) to najczęściej skutek niedoboru żelaza.

MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin)
średnia zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej; pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy erytrocyty posiadają normalną, zbyt małą lub zbyt dużą ilość hemoglobiny

26–32 pg

Zmniejszenie wartości MCH najczęściej świadczy anemii z niedoboru żelaza.

MCHC (Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration)
średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej, czyli miara wysycenia erytrocytów hemoglobiną (podobnie jak MCH)

31–36 g/dl lub 20–22 mmol/l

Zmniejszenie wartości MCHC jest typowe w anemii z niedoboru żelaza, często spotykane u kobiet miesiączkujących.

Leukocyty (WBC – White Blood Cell)

4,1–10,9 K/µl (G/l)

Zwiększenie ponad normę to sygnał, że w organizmie toczy się infekcja lub mamy do czynienia z miejscowym albo uogólnionym stanem zapalnym czy też z białaczką (podwyższone wskaźniki pojawiają się również przy intensywnym wysiłku fizycznym, długotrwałym, nadmiernym stresie, a nawet po dłuższym opalaniu).

Zmniejszenie liczby leukocytów może być spowodowane niedoborem granulocytów, limfocytów lub wszystkich komórek jednocześnie. Może być wynikiem uszkodzenia szpiku przez chorobę lub skutkiem ubocznym leczenia (większość leków przeciwnowotworowych powoduje zmniejszenie liczby granulocytów).

Limfocyty (LYM)

0,6–4,1 K/µl; 20–45%

Liczba limfocytów zwiększa się w: chłoniakach, przewlekłej białaczce limfocytowej, szpiczaku mnogim, nadczynności tarczycy oraz w chorobach zakaźnych wieku dziecięcego. Uwaga: większa niż u dorosłych liczba limfocytów u dzieci do 4 lat jest normą!

Zmniejszenie liczby limfocytów u dorosłych może być objawem AIDS i, w mniejszym stopniu, innych zakażeń wirusowych; u dzieci może mieć charakter wrodzony i wymagać jak najszybszego leczenia.

Monocyty (MONO)

0,1–0,4 G/l

Zwiększenie liczby monocytów może być spowodowane mononukleozą zakaźną, przewlekłym zakażeniem bakteryjnym: gruźlicą, kiłą, brucelozą, zapaleniem wsierdzia, durem, zakażeniami pierwotniakowymi, a także urazami chirurgicznymi, kolagenozami, chorobą Crohna, nowotworami oraz być objawem białaczki monocytowej.

Zmniejszenie liczby monocytów może być wynikiem toczącej się w organizmie infekcji lub stosowania niektórych leków (np. glikosterydów), ale w praktyce medycznej zwykle nie ma istotnego znaczenia.

Trombocyty (PLT; płytki krwi)

140–440 K/µl (G/l)

Zwiększenie ponad normę pojawia się w przewlekłych zakażeniach, po wysiłku fizycznym, w niedoborze żelaza, po usunięciu śledziony, w ciąży i w nadpłytkowości samoistnej (nowotwór o łagodnym długotrwałym przebiegu).

Zmniejszenie liczby płytek krwi może być spowodowane ich upośledzonym wytwarzaniem w szpiku (z powodu przerzutów raka do szpiku lub ostrych białaczek), na skutek działania leków przeciwbólowych i antybiotyków, chorób autoimmunizacyjnych lub ich niszczeniem przez toksyny bakteryjne.

Rozmaz krwi to szczegółowa analiza zawartości granulocytów w pobranej próbce krwi. Norma dla granulocytów to 2-7 K/µl (G/l)

PARAMETR NORMA CO OZNACZA WYNIK POWYŻEJ LUB PONIŻEJ NORMY

NEUT (neutrofile)

2,5–6,5 K/µl (G/l)

Wzrost liczby neutrofili oznacza zakażenie miejscowe i ogólne, chorobę nowotworową, choroby krwi (zwłaszcza białaczkę szpikową), występuje także po urazach, krwotokach, zawałach, w chorobach metabolicznych, u palaczy oraz u kobiet w trzecim trymestrze ciąży.

Spadek występuje w uszkodzeniach szpiku, ostrych białaczkach, chorobach wirusowych (grypa, różyczka), bakteryjnych (gruźlica, dur, bruceloza), pierwotniakowych (np. malaria), przy leczeniu cytostatykami.

EOS (eozynofile)

0,1–0,3 K/µl (G/l)

Zwiększenie liczby eozynofili wywołują: choroby alergiczne (astma oskrzelowa, katar sienny) i pasożytnicze, choroby
krwi (ziarnica złośliwa), łuszczyca, zażywanie niektórych leków (np. penicyliny).

Zmniejszenie liczby eozynofili to skutek: zakażeń, duru brzusznego, czerwonki, posocznicy, urazów, oparzeń. Wartości poniżej normy mogą także towarzyszyć zwiększonemu wysiłkowi fizycznemu oraz być skutkiem nadmiernego wydzielania hormonów nadnerczowych.

BASO (bazofile)

< 0,1 K/µl (G/l)

Zwiększenie liczby bazofili pojawia się w: chorobach alergicznych, przewlekłej białaczce szpikowej, przewlekłych stanach zapalnych przewodu pokarmowego, wrzodziejącym zapaleniu jelit, niedoczynności tarczycy, przewlekłej białaczce szpikowej. Często towarzyszy również rekonwalescencji po przebytej infekcji.

Czytaj też: Sprawdź, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi

Czytaj też: Sprawdź, jaką grupę krwi może mieć dziecko

Czytaj też: Badania krwi - morfologia, biochemia, rozmaz

W tekście wykorzystano fragmenty artykułu Anny Jarosz z miesięcznika "Zdrowie".

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
disqus_neLGZ9xw9p
|

Co wy ludzie do lekarza nie umiecie się umówić tylko szukacie porad „ekspertów” na forum

ala
|

Ja z kolei mam za mało płytek krwi, wypadają mi włosy i łamią mi się paznokcie. Czy to może być anemia? Na jaki wynik w morfologii patrzeć?

ala
|

Cześć mi ostatnio w morfologii wyszło podwyższone OB i wszytskie inne wyniki są ok. Czy powinnam się tym matwić

ala
|

Cześć mi ostatnio w morfologii krwi wyszło podwyższone OB i wszytskie inne wyniki są ok. Czy powinnam się tym matwić. Co znaczy podwyższone OB?

Elka
|

białko C reaktywne 10,60 mg/l-o czym to świadczy.
mycoplazma pneumoniae-p/c lgG/U41 <0.1 AU/ml,
mycoplazma pneumoniae-p/c lgM/U43 8 index

gosik123
|

przyjecia: 14-03-2018 11:41
Morfologia krwi (C55)
HGB - Hemoglobina 12,9 g/dl 11,2 — 15,0 a1 - 12:04
14-03-2018
HCT - Hematokryt 38,0 % 33,0 — 44,0
WBC - Leukocyty ­ 10,04 tys/μl 4,37 — 9,68
Limfocyty % 32,8 % 18,2 — 47,4
Limfocyty ­ 3,29 tys/μl 1,16 — 3,18
Granulocyt obojetnochłonne% 59,9 % 42,5 — 73,2
Granulocyty obojetnochłonne 6,02 tys/μl 2,00 — 7,15
Monocyty % 5,7 % 4,3 — 11,0
Monocyty 0,57 tys/μl 0,3 — 0,7
Granulocyty kwasochłonne % 1,3 % 0,0 — 3,0
Granulocyty kwasochłonne 0,13 tys/μl 0,03 — 0,27
Granulocyty zasadochłonne % 0,3 % 0,0 — 0,7
Granulocyty zasadochłonne 0,03 tys/μl 0,01 — 0,06
RBC - Erytrocyty 4,42 mln/μl 3,50 — 5,00
MCV- Sr. obj. krwinki czerwonej 86,0 fl 81 — 98
MCH - Sr.masa HGB w krwince 29,2 pg 27,0 — 34,0
MCHC- Sr.st. HGB w krwince 33,9 g/dl 32,6 — 35,8
RDW-Anizocytoza kr. czerwonych 42,5 fl 38,4 — 47,7
RDW-CV Anizocytoza obj. krwinek 14,1 % 12,4 — 15,1
PLT - Krwinki płytkowe 252 tys/μl 140 — 500
PCT - Hematokryt płytkowy 0,27 % 0,2 — 0,4
MPV - Srednia objetosc płytek 10,7 fl 9,4 — 12,5
PDW - Anizocytoza płytek 14,2 % 9,8 — 16,2
P-LCR - Odsetek płytek duzych 32,3 % 19,1 — 46,6
Odczyn Biernackiego (C59) ­ 36 mm/h 1 — 12 a1 - 12:58
14-03-2018
Biochemia
Nazwa badania Wynik badania Zakres referencyjny Wykonanie
Materiał: Krew zylna,

micmuc
|

RBC 5.11 4,50-6,50
WBC 4,1 4,0-6,50
HGB 15,3 12,0-17,0
HCT 44 60% 40,00-54,00
MCV 87 83-103
MCH 29,9 28,0-34,0
MCHC 34,4 32-36
PLT 129 125-340
ob 6 < 10

Sylwia
|

Morfologia : krwinki biale (wbc) 8.03 , krwinki czerwone (rbc) 4.38 , hemoglobina 12.4 , hematokryt 37.5 , mcv 85.6 , mch 28.3 ,
mchc 33.1 , plytki krwi 268 , rdw-cv 13.3 , pdw 12.8 , mpv 10.8 , pct 0.29 , % neutrocytow 50.0 ,
% limfocytow 33.0 , %monocytow 4.5 , %eozynocytow ^12.0 ,% bazocytow 0.5 ,
liczba neutrocytow 4.02 ,
liczba limfocytow 2.65 ,
liczba monocytow 0.36 ,
Liczba eozynocytow 0.96
Liczba bazocytow 0.04

Badanie ogolne moczu

Ciezar wlasciwy 1.025 , ph ujemny ,
leukocyty ujemny , azotyny ujemny ,
bialko ujemny , glukoza ujemny ,
ciala ketonowe ujemny ,
urobilinogen w normie , bilirubina ujemny ,
Erytrocyty 25 erytr

OSAD ;
Nablonki plaskie liczne ,
Lekocyty 3-8
Erytrocyty wylugowane 2-5
Bakterie nieliczne

HEMATOLOGIA
OB po 1h. 15mm/1h. <20

MARZENA
|

MORFOLOGIA KRWI Z ROZMAZEM HCT 34.6 ,HGB 11.9 ,EOZ0.03 CO OZNACZA

doctor Dolitte
|

cud ze jeszcze zyjesz..