Sprawdź, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi

Weronika Rumińska

Jakim jesteś dawcą i biorcą krwi? O transfuzji za każdym razem decyduje lekarz, biorąc pod uwagę wiele czynników, ale już teraz - dzięki naszemu kalkulatorowi - możesz sprawdzić, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi.

Grupy krwi wynalazł austriacki lekarz patolog i immunolog Karl Landsteiner w 1901 roku. Na podstawie obserwacji odkrył, że w krwinkach czerwonych występują dwa antygeny warunkujące zjawiska zlepiania się krwinek w zetknięciu z krwinkami o odmiennej strukturze antygenowej.

Wyróżnił trzy grupy krwi: A, B i 0. Za to odkrycie w 1930 roku dostał nagrodę Nobla. Czynnik Rh odkrył z Alexandrem Wienerem w 1940 roku.

Czwarta grupa krwi, czyli AB, została odkryta w 1902 roku przez Alfreda von Castello i Adrianoo Sturly'ego. Podział ten występuje do dzisiaj.

Kto może zostać dawcą krwi?

Dawcą krwi może być niemalże każdy. Jednak musi spełniać specjalne wytyczne, niezbędne do otrzymania miana dawcy.

Dawcą krwi może zostać osoba, która ukończyła 18. rok życia i nie ma więcej niż 65 lat. Nie może także ważyć mniej niż 50 kg.

Krwi nie mogą oddawać kobiety w ciąży ani kobiety zaraz przed rozpoczęciem lub po zakończeniu miesiączki.

Jednorazowo oddaje się 450 ml krwi. Mężczyźni mogą oddawać krew maksymalnie 6 razy w roku, a kobiety – 4.

Dawca musi być zdrowy. Nie można oddawać krwi 2 tygodnie po przeziębieniu lub grypie, a także przez 7 dni od usunięcia zęba lub leczenia kanałowego. Zdyskwalifikowane są także osoby posiadające wady serca, choroby układu krwionośnego, miażdżycę, cukrzycę, choroby zakaźne, choroby tarczycy, nadnerczy, wątroby oraz osoby chorujące na różnego rodzaju nowotwory.

Osoby z zaburzeniami psychicznymi i chorobami psychicznymi oraz uzależnieniami także nie mogą oddać krwi. Osoby, które przebyły zapalenie nerek, nie mogą oddawać krwi przez najbliższe 5 lat od zakończenia choroby.

Ważne jest zatem, aby potencjalny dawca był zdrowy, bez uzależnień, nie przyjmował leków. Spełniając te zasady, można zostać dawcą krwi. Rygorystyczne wymagania związane są z bezpieczeństwem i pomocą osobie potrzebującej.

Krew dawcy po pobraniu zostaje zawsze zbadana. Jeśli zostanie w niej wykryta infekcja, dawca zostaje o tym od razu poinformowany. W przypadku zakażenia krwi, musi zostać ona niezwłocznie zutylizowana.

CZYTAJ TEŻ:

Jakim jesteś dawcą i biorcą krwi?

Każdemu z nas może przytrafić się sytuacja, w której niezbędne będzie przetoczenie krwi: choroba krwi, przeszczep, operacja czy ciąża. Przetacza się krew z tej samej grupy w zakresie A, B, 0 oraz w zakresie antygenu D, a więc np. osobie z ARh+ podać należy krew ARh+. W wyjątkowych okolicznościach można choremu przetoczyć krew 0Rh- (uniwersalną). W przypadku przetoczenia krwi z antygenami, których pacjent nie ma, pojawiają się powikłania po transfuzji - występuje groźna reakcja poprzetoczeniowa. Jeśli pacjent ma grupę krwi:

  • AB+ – może otrzymać każdą krew
  • AB- – może otrzymać 0-, B-, A-, AB-
  • A+ – może otrzymać 0-, 0+, A-, A+
  • A- – może otrzymać 0-, A-
  • B+ – może otrzymać 0-, 0+, B-, B+
  • B- – może otrzymać 0-, B-
  • 0+ – może otrzymać 0-, 0+
  • 0- – może otrzymać 0-
Ważne

Nie każdą krew można przetoczyć każdemu. Ważna jest tu grupa krwi i czynnik Rh. Idealnym dawcą jest osoba z krwią 0-, bo można ją przetoczyć każdemu. Sama natomiast może mieć problemy ze znalezieniem dawcy dla siebie.

W najlepszej sytuacji jest chory z grupą AB+, który może otrzymać dowolną krew. O transfuzji za każdym razem decyduje lekarz, biorąc pod uwagę wiele czynników, ale już teraz - dzięki naszemu kalkulatorowi - możesz sprawdzić, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
potp
|

W artykule zapomniano napisać, że przed planowanym oddaniem krwi trzeba się nawodnić, że jak ktoś na co dzień pije mało płynów (ok 2-2,5l) bo nie odczuwa większej potrzeby, to krew ma gęstą, a żyły są cienkie i po pierwsze żyła jest niewiele grubsza od igły, po drugie trudno w taką żyłę trafić. Jeśli ktoś codziennie pije po 3-4 litry płynów to ok, ale jeśli mniej to już co najmniej dwie doby przed oddaniem krwi powinien zwiększyć ilość pitej wody do 4 litrów dziennie.

potp
|

Dlaczego drobne zaburzenia psychiczne lub wada serca dyskwalifikuje krew? Taka krew jest niedobra? Przecież tym nie można się zarazić. Nie ma wirusa wady serca, padaczki, czy schizofrenii.

potp
|

Dlaczego dyskwalifikuje się osoby poniżej 50 kg? Gdy wszędzie się mówi, że każda kropla krwi ratuje życie, gdy krwi brakuje, porcja 300 ml była by nieprzydatna? Czy osoba 48 kg nie ma prawa chcieć komuś uratować życie? To dla takiej osoby może być cios, może się źle z tym czuć.