Grupa krwi - czym jest, jak się ją dziedziczy i... co mówi o naszym charakterze

2019-01-14 8:02 Joanna Malik

Grupa krwi to zestaw antygenów występujących na krwinkach czerwonych. Wyróżniamy grupy krwi: A, B, AB oraz 0. Dodatkowo każda grupa charakteryzuje się czynnikiem Rh, czyli obecnością antygenu D lub jej brakiem. Co decyduje o tym, że mamy np. grupę krwi 0, a nie A? Jak dziedziczymy grupę krwi? Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Spis treści

  1. Grupa krwi: układ A, B, 0
  2. Grupa krwi: układ Rh
  3. Konflikt serologiczny a czynnik Rh
  4. Grupa krwi: układ Kell
  5. Dziedziczenie grup krwi
  6. Przetaczanie krwi
  7. Pochodzenie grup krwi i co ono oznacza. Grupy krwi a charakter

Grupa krwi to zestaw antygenów, czyli pewnych charakterystycznych białek, obecnych na krwinkach czerwonych (erytrocytach). Od nich zależy zjawisko aglutynacji, czyli zlepiania się ze sobą poszczególnych krwinek.

Ponieważ na erytrocytach występuje wiele swoistych antygenów, istnieje także wiele układów grup krwi. Do tej pory opisano u człowieka 35 takich układów. Jednak najważniejsze są układy grup głównych - A, B, 0 oraz układ Rh.

Grupa krwi jest stałą cechą danego człowieka. Stabilizuje się ok. 2. roku życia i już się nie zmienia. Natomiast czasem po przeszczepie szpiku kostnego zdarza się, że pacjent otrzymuje także nową grupę krwi, ponieważ nowy szpik wytwarza krwinki czerwone z antygenami dawcy.

Znajomość grupy krwi, a także czynnika Rh jest niezbędna przy przetaczaniu krwi, przeszczepianiu narządów oraz w sytuacji, kiedy para planuje zajście w ciążę, a jest w tzw. konflikcie serologicznym.

Grupa krwi: układ A, B, 0

Obecność antygenu A lub B lub ich brak decyduje o przynależności do jednej z podstawowych czterech grup: A, B, AB lub 0. I tak:

- grupa krwi A - ma na krwinkach antygen A
- grupa krwi B - ma na krwinkach antygen B
- grupa krwi AB - ma na krwinkach antygen A i antygen B
- grupa krwi 0 - nie ma antygenów na krwinkach

O ile na powierzchni erytrocytów występują antygeny, to w osoczu znajdują się przeciwciała przeciw nieobecnym antygenom, a więc:

- w grupie A - przeciwciała anty-B
- w grupie B - przeciwciała anty-A
- w grupie 0 - przeciwciała anty-A i anty-B
- w grupie AB - brak przeciwciał

źródło grafiki: krwiodawcy.org - portal tworzony przez honorowych dawców krwi

grupy-krwi-polska.png
Autor: archiwum poradnikzdrowie.pl

Grupa krwi: układ Rh

Oprócz antygenów A i B, duże znaczenie ma też antygen D, który określa czynnik Rh+ lub Rh-.

Jeżeli ktoś ma antygen D (aż 85% ludzi ma) oznacza to, że jest Rh dodatni, czyli Rh+, a jeśli nie ma - jest Rh ujemny, czyli Rh-.

Do układu Rh należą także, mniej istotne, antygeny: C, c, E, e i inne.

Warto wiedzieć

Konflikt serologiczny a czynnik Rh

Określenie czynnika Rh jest istotne w kontekście konfliktu serologicznego. Konflikt ten występuje, gdy matka ma grupę Rh-, a dziecko Rh+ (odziedziczoną po ojcu).

Przy pierwszym dziecku konflikt nie występuje, dopiero przy drugim.

Chodzi o to, że podczas pierwszego porodu do krwiobiegu matki dostają się antygeny D od dziecka. Organizm kobiety zaczyna wtedy wytwarzać przeciwciała skierowane przeciw antygenowi D.

Wówczas w drugiej ciąży te przeciwciała przedostają się przez łożysko i zaczynają niszczyć krwinki dziecka.

By nie dopuścić do tej sytuacji, od razu po pierwszym porodzie matce podaje się immunoglobulinę, która niszczy krwinki Rh+ zanim układ immunologiczny kobiety zacznie reagować.

Grupa krwi: układ Kell

Dotyczy antygenu K, który aktywuje układ odpornościowy. Przeciwciała anty-K to następne najczęściej występujące przeciwciała, zaraz po anty-Rh.

U kobiet w ciąży mogą być przyczyną choroby hemolitycznej noworodków, gdy płód jest K-dodatni.

Przeciwciała anty-K powstają często w trakcie masywnych transfuzji, gdy K-ujemny biorca otrzyma krew K-dodatnią. Dlatego powinno się osobom z krwią K-ujemną przetaczać tylko krew K-ujemną.

Warto wiedzieć

Od kiedy wiemy o istnieniu grup krwi?

Jako pierwszy odkrycia, że istnieją różne rodzaje krwi dokonał Karl Landsteiner w 1901 r. Zauważył on występowanie na krwinkach czerwonych dwóch antygenów, które warunkują zjawisko aglutynacji, czyli zlepiania się ze sobą poszczególnych krwinek. Jego odkrycie wyjaśniło, dlaczego jedni ludzi mogą wymieniać między sobą krew, a inni - nie.

Do czasu Landsteinera nie wiadomo było, z jakiego powodu transfuzje raz się przyjmowały, a raz nie.

Naukę Landsteinera rozwinęli Ludwik Hirszfeld i Emil von Dungern. To oni wprowadzili symbole A, B, AB i 0, co przyjęto na świecie w 1928 r.

Dziedziczenie grup krwi

Dziedziczenie grup krwi według układu Rh

Rodzic

 

Rodzic

DD (Rh+)

Dd (Rh+)

dd (Rh-)

DD (Rh+)

DD (Rh+)

DD lub Dd (Rh+)

Dd (Rh+)

Dd (Rh+)

DD lub Dd (Rh+)

DD lub Dd (Rh+) lub dd (Rh-)

Dd (Rh+) lub dd (Rh-)

dd (Rh-) Dd (Rh+) Dd (Rh+) lub dd (Rh-) dd (Rh-)

Dziedziczenie grup krwi według układu A, B, 0

Ojciec

 

Matka

grupa krwi

0

A

B

AB

0

0

A, 0

B, 0

A, B

A

A, 0

A, 0

0, A, B, AB

A, B, AB

B

B, 0

0, A, B, AB

B, 0

A, B, AB

AB

A, B

A, B, AB

A, B, AB

A, B, AB

Przetaczanie krwi

Istnieją choroby i sytuacje, w których niezbędne jest przetoczenie krwi. Można tu wymienić leczenie chorób krwi, przeszczepianie narządów, ciążę.

Pacjentowi przetacza się krew z tej samej grupy w zakresie A, B, 0 oraz w zakresie antygenu D, a więc np. osobie z A Rh+ podać należy krew ARh+.

W wyjątkowych okolicznościach można choremu przetoczyć krew 0Rh- (uniwersalną). Brak antygenów A i B u osób z grupą krwi 0 czyni je uniwersalnymi dawcami (ich krew może być przetaczana pozostałym grupom).

W przypadku przetoczenia krwi z antygenami, których pacjent nie ma występuje groźna reakcja poprzetoczeniowa. Jeśli pacjent ma grupę krwi:

  • AB+ - może otrzymać każdą krew
  • AB- - może otrzymać 0-, B-, A-, AB-
  • A+ - może otrzymać 0-, 0+, A-, A+
  • A- - może otrzymać 0-, A-
  • B+ - może otrzymać 0-, 0+, B-, B+
  • B- - może otrzymać 0-, B-
  • 0+ - może otrzymać 0-, 0+
  • 0- - może otrzymać 0-

Sprawdź również, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi!

    Pochodzenie grup krwi i co ono oznacza. Grupy krwi a charakter

    Wokół grup krwi powstało wiele teorii, wedle których określają one nasze cechy osobowości (hematopsychologia), dyktują dietę, a nawet predysponują nas do wykonywania pewnych zawodów. Czy można im wierzyć? Trudno stwierdzić, ale na pewno są to teorie bardzo ciekawe. Np.:

    Grupa 0 - to najstarsza grupa krwi. Pojawiła się 40 tys. lat p.n.e. Wtedy ludzie byli zręcznymi myśliwymi, którzy żywili się głównie mięsem oraz znalezionymi owocami, jagodami. Do dziś osoby z tą grupą krwi mają stosunkowo odporny układ pokarmowy, ale nietolerancyjny na zmiany. Ze stresem radzą sobie poprzez intensywną aktywność fizyczną. Mają cechy przywódcze, silną wolę, dużo energii i łatwość nawiązywania kontaktów. Nadają się np. na bankierów.

    Grupa A - pojawiła się ok. 20 tys. lat p.n.e. jako reakcja na nowe warunki środowiskowe. To typowi wegetarianie. Zajmowali się rolnictwem, potrafili już też hodować zwierzęta. Przestali wędrować, a zaczęli żyć w stałych miejscach, budować osady. To spowodowało, że ich system immunologiczny się wzmocnił i stali się bardziej odporni na infekcje typowe dla zatłoczonej społeczności. Lekarstwem na stres dla ludzi z grupą krwi A są ćwiczenia relaksujące, jak joga czy tai-chi. To introwertycy, perfekcjoniści, osoby sumienne i obowiązkowe, godne zaufania.

    Grupa B - rozwinęła się ok. 13 tys. lat p.n.e. Dziś to jedyna grupa krwi, która w pełni toleruje mleko. Osoby z tą grupą mają silny system odpornościowy i tolerancyjny układ pokarmowy, często spełniają się jako artyści. Są impulsywne i nadwrażliwe.

    Grupa AB - wyłoniła się ok. 1 tys. lat p.n.e. i jest to tzw. nowoczesna grupa krwi, bardzo rzadka. To połączenie grup A i B. Ludzie z grupą krwi AB dobrze tolerują zmiany środowiskowe i pokarmowe, mają silny układ immunologiczny, a stres rozładowują przez rozwój duchowy. Są to osoby miłe i bezproblemowe. To dobrzy organizatorzy.

    Polecany artykuł:

    Przeczytaj też:

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 10/2019

    Materiał partnerski

    KOMENTARZE