Wrzody żołądka - objawy i leczenie

2019-03-20 10:24 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Podejrzewasz u siebie wrzody żołądka? Typowe objawy wrzodów to zgaga, wzdęcia, brak apetytu, częste bóle brzucha, zwłaszcza po jedzeniu. A może dokuczają ci ciągłe zaparcia? Przeczytaj albo posłuchaj i dowiedz się, czym jeszcze objawia się choroba wrzodowa oraz jak ją leczyć.

Wrzody żołądka. Posłuchaj, jakie dają objawy i jak je leczyć. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Wrzody żołądka nazywano kiedyś chorobą dyrektorską. Sądzono bowiem, że są one skutkiem stresującego życia i nieregularnego odżywiania się. Dziś wiadomo, że cierpią na nią także ludzie prowadzący spokojne życie.

Co to są wrzody żołądka

Wrzód żołądka to ubytek błony śluzowej żołądka albo dwunastnicy w kształcie krateru. Może też powstać w dolnej części przełyku, która bywa narażona na działanie kwasu żołądkowego. Zwykle jednak wrzody tworzą się w tej części przewodu pokarmowego, w której występuje pepsyna - enzym trawiący białka.

Ubytki powstające w ścianie żołądka lub dwunastnicy mają różną wielkość - od ziarnka pieprzu, pestki wiśni do kilku centymetrów. Wrzód żołądka może być szkodzeniem głębokim na kilka lub kilkanaście milimetrów, a nawet przechodzić przez całą grubość ściany żołądka lub dwunastnicy.

Objawy choroby wrzodowej żołądka

Objawy wrzodów żołądka są uzależnione od umiejscowienia wrzodu i wieku. Najczęściej pojawia się ból umiejscowiony pośrodku brzucha, poniżej mostka lub nad pępkiem. Opisywany jest jako pieczenie, palenie, czasem uczucie głodu. Mogą mu towarzyszyć mdłości, odbijanie, zgaga, a nawet silne wymioty.

Dla wrzodów żołądka charakterystyczne bywa nasilenie bólu po jedzeniu. Przy owrzodzeniu dwunastnicy może się on pojawić wkrótce po przebudzeniu, a posiłek łagodzi go na 2-3 godziny. W nocy lub nad ranem przychodzi ssący ból, nazywany głodowym. Łagodzi go zjedzenie czegokolwiek lub wypicie odrobiny mleka. Przyczyną bólu mogą być też nawet niewielkie nadżerki. Wymagają leczenia, gdyż mogą się przekształcić we wrzody.

Wrzody żołądka - przyczyny choroby

1. Helicoacter pylori

Na pierwsze miejsce wśród przyczyn wrzodów żołądka wysuwa się Helicobacter pylori, bakteria, którą można się zarazić drogą pokarmową lub podczas... pocałunku. O tym, czy jesteśmy nosicielami, przekonamy się, robiąc badanie krwi. Można je przeprowadzić w laboratorium analitycznym (za ok. 40 zł) lub samodzielnie, korzystając z zestawu (Helico Test kosztuje 35-40 zł) dostępnego w aptekach. Ale obecność Helicobacter pylori nie zawsze oznacza chorobę wrzodową. Można bowiem być nosicielem bakterii i nie chorować.

2. Nadmiar kwasu solnego

Kwas solny, który wchodzi w skład soku żołądkowego, jest produkowany przez komórki, które tworzą błonę śluzową żołądka. Soki żołądkowe niszczą bakterie, które trafiają do przewodu pokarmowego wraz z jedzeniem, uczestniczą w trawieniu białek i tłuszczów. Pobudzają też dwunastnicę do wytwarzania hormonów jelitowych, które wzmagają produkcję substancji (soku trzustkowego i żółci) niezbędnych do trawienia pokarmów. Gdy w soku żołądkowym jest dużo kwasu solnego i uszkodzona jest tzw. bariera błony śluzowej, rozwija się wrzód.

3. Dziedziczenie

Teorię o dziedziczeniu choroby potwierdza fakt, że u 50 proc. osób występuje ona rodzinnie.

4. Grupa krwi

Większe skłonności do wrzodów żołądka mają także (30-40 proc.) osoby z grupą krwi 0.

4. Zarzucanie żółci do żołądka

U zdrowej osoby żółć znajduje się tylko w dwunastnicy. Gdy układ pokarmowy szwankuje, żółć cofa się do żołądka i uszkadza barierę ochronną.

5. Nadużywanie niektórych leków

Nadmiar leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych zawierających kwas acetylosalicylowy oraz leków przeciwreumatycznych też niszczy błonę śluzową żołądka.

6. Stres

Sprzymierzeńcem wrzodów jest również stres, który prowokuje organizm do wydzielania większej porcji kwasu. Ważną rolę odgrywa nadużywanie alkoholu i palenie papierosów.

Ważne

Badania wykazały, że w Polsce zakażonych Helicobacter pylori jest ok. 32 procent dzieci i młodzieży; wśród dorosłych odsetek ten sięga blisko 90 procent. Na szczęście zakażenie nie zawsze prowadzi do choroby wrzodowej. Zależy to przede wszystkim od szczepu bakterii – wykazano, że spośród wielu głównie dwa zwiększają ryzyko zachorowania. Na zachorowanie bardziej narażone są też osoby mające krew grupy 0.

Diagnoza wrzodów żołądka metodą endoskopową (gastroskopia)

Podstawowym badaniem potwierdzającym występowanie wrzodów żołądka jest endoskopia (gastroskopia). Wykonujący ją lekarz wprowadza przez przełyk aparat (gastroskop) z giętkim przewodem zakończonym minikamerą. Widzi błonę śluzową i może pobrać wycinki z owrzodzenia.

Jest to konieczne przy wrzodach żołądka, bo niekiedy mogą się one przemienić w zmiany nowotworowe, które na oko są nie do odróżnienia. Na takich wycinkach można też przeprowadzić test potwierdzający obecność H. pylori. Ponieważ w kilku procentach przypadków zmiany wrzodowe mogą być przeoczone w endoskopii, wskazanym badaniem uzupełniającym jest wykonanie zdjęć RTG przewodu pokarmowego po wypiciu przez chorego tzw. kontrastu. Na 2-3 dni przed badaniem trzeba zrezygnować z potraw wzdymających, bo gazy w jelitach pogarszają jakość zdjęć.

Leczenie wrzodów żołądka

Aby zniszczyć bakterię Helicobacter pylori, chorym przez tydzień podaje się dwa odpowiednio dobrane antybiotyki oraz lek z grupy blokerów pompy protonowej, czyli leków zmniejszających prawie do zera wydzielanie soku żołądkowego. W 90 proc. przypadków terapia kończy się sukcesem, dzięki czemu unika się operacji. Ale kuracja zawsze musi być doprowadzona do końca. Zalecane są także leki osłaniające śluzówkę żołądka i przyśpieszające gojenie się wrzodów. Można pić tzw. mleczka lub zażywać tabletki neutralizujące kwas solny. Nie powinno się ich jednak nadużywać.

Dieta w chorobie wrzodowej żołądka

Nie ma dowodów na to, że jakakolwiek dieta przyśpiesza gojenie lub zapobiega nawrotom choroby wrzodowej. Eliminować trzeba jednak potrawy, które nasilają dolegliwości (np. soki owocowe, ostre i tłuste pokarmy).

Mleko, które dawniej było podstawą leczenia, zwiększa wydzielanie kwasu solnego, więc lepiej nie sięgać po nie, zwłaszcza gdy jest tłuste. Nie ma też dowodów, że alkohol opóźnia gojenie wrzodów. Ponieważ jednak aktywizuje wydzielanie kwasu solnego, lepiej pić go w małych ilościach i rozcieńczony. Pewne jest natomiast, że palenie nasila objawy choroby wrzodowej. Ryzyko nawrotów wrzodów i trudności w ich gojeniu rośnie proporcjonalnie do liczby wypalanych dziennie papierosów. Lepiej z nich zrezygnować.

  • Lista potraw i produktów, które są zakazane osobom cierpiącym na wrzody żołądka i dwunastnicy, jest długa:

pieczywo żytnie i razowe, naleśniki, pierogi i zapiekanki, zupy na tłustych wywarach z kości, ryby, a także grzyby, zaprawiane zasmażkami, paszteciki, grube kasze, mięsa i ryby smażone, również w głębokim tłuszczu, wędliny mielone oraz wszelkie rodzaje kiełbas, gotowe sosy do potraw, sery żółte, zwłaszcza smażone i zapiekane, smalec, słonina, margaryna w kostkach (twarda) i kwaśna śmietana, warzywa kapustne, rzodkiewki, rośliny strączkowe (z wyjątkiem odgazowanej fasoli), ocet, chrzan, musztarda, pikle, marynaty warzywne i owocowe, kremy, tłuste ciasta (np. francuskie), torty, mocna kawa i herbata, wszystkie napoje gazowane, soki owocowe nierozcieńczone wodą, marmolada twarda, czekolada nadziewana i cukierki.

Polecany
Jesz co lubisz - kwadrat

Autor: Time S.A.

Dieta w chorobie nie musi oznaczać wyrzeczeń! Skorzystaj z Jeszcolubisz - innowacyjnego systemu dietetycznego Poradnika Zdrowie. Ciesz się indywidualnie dobranym planem i stałą opieką dietetyka. Jedz to, co lubisz, pomagaj organizmowi w chorobie, wyglądaj i czuj się lepiej.

Ważne

Wrzody żołądka - FAKTY

  • Na wrzody trawienne (żołądka i dwunastnicy) cierpi co dziesiąty Polak.
  • 80 proc. jest nosicielami bakterii H. pylori. Większość to ludzie młodzi i w średnim wieku, zwykle dużo pracujący, ale zdarzają się także nastolatki i dzieci.
  • Mężczyźni chorują trzy razy częściej niż kobiety.
  • Wrzody rozwijają się trzy razy częściej w dwunastnicy niż w żołądku.
  • Choroba wrzodowa nasila się wiosną i jesienią (jedna z teorii sezonowości choroby tłumaczy, że właśnie w tych okresach bakteria H. pylori staje się szczególnie aktywna i chętnie się rozmnaża).

miesięcznik "Zdrowie"

O autorze
Anna Jarosz
Anna Jarosz
Dziennikarka od ponad 40 lat zaangażowana w popularyzację edukacji zdrowotnej. Laureatka wielu konkursów dla dziennikarzy zajmujących się medycyną i zdrowiem. Otrzymała m. in. Nagrodę Zaufania „Złoty OTIS” w kategorii „Media i Zdrowie”, Wyróżnienie Św. Kamila przyznawane z okazji Światowego Dnia Chorego, dwukrotnie „Kryształowe Pióro” w ogólnopolskim konkursie dla dziennikarzy promujących zdrowie oraz wiele nagród i wyróżnień w konkursach na „Dziennikarza Medycznego Roku” organizowanego przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia.
Polecamy e-poradnik
E-poradnik - dolegliwości gastryczne

Autor: Materiały prasowe

Z poradnika dowiesz się:

  • Jak radzić sobie ze zgagą, czkawką, wzdęciami, nudnościami, biegunką, zaparciami.
  • Jak na problemy układu pokarmowego wpływa zmiana diety?
  • Jakich produktów unikać przy dolegliwościach gastrycznych?
  • Kiedy trzeba udać się do lekarza?
  • Jak uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości?
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
KIKA
|

ja zastosowalam sie do diety z ebooka pani dietetyk anny piekarczyk ze strony studio życia; u mnie problemem okazaly sie wrzody na dwunastnicy, po konsultacji z ta pania moim glownym porblemem okazala die dieta bogata w histmine i stad rownoiez inne towarzyszace nietolerancje , dietą juz po 2 tyg przestalam odczuwac bole; pani dietetyk dokladnie sprawdzala moje samopoczucie tydzien po tygodniu , naprawde ludzie szukajce dobrych dietetkow, tacy istnieją, podobnie jest z lekarzami!

Ala
|

joga i wszelakie wschodnie ćwiczenia tzw.relaksujace pomogą wam tylko na chwilę a potem zniewalaja człowieka i ciężko z takich chorób się wychodzi.

Ania
|

przydatny artykuł

Kate
|

Ja po usunięciu woreczka miałam to samo . Tak się męczyłam aż się okazalo ze kamyczek mam w przewodzie zolciowym koszmar. Nic z tym oczywiście nie robili i tak co jakiś czas mam bole. Teraz mi się zrobiły kamienie na nerkach i idzie oszalec.

Gtmvario
|

Po usunięciu kamieni z woreczka, po miesiącu znowu zaczęło mnie boleć. Teraz po roku ciągle nie jest tak jak jpowinno być od 2 -3 tygodni bóle się nasilają z ostrymi atakami

Mirka
|

Ocet ale jablkowy moze pic osoba ze zdrowym zalążkiem

barbra
|

Ja jestem bojaźliwa i się bałam gastroskopii ale nic nie boli i nic takiego.Naprawdę warto .ja chciałam uciec przed tym badaniem ale naprawdę nie jest to takie złe.Naprawdę.Okazało sie ze warto było mam wrzody na żołądku i gdybym nie poszła to rak pewny

kasia
|

to chyba zeby sie odchudzic?lepiej poszukaj kumpeli i pobiegacie razem:)

sruuuu
|

Białaczkę nie, ale chorobę psychiczną już tak...

Glen
|

Sok z aloesu pity na czczo też pomaga. Od kilku miesięcy pije codziennie rano mały kieliszek soku AloeVital (kupuję w aptece, wyłącznie!) Mnie bardzo pomaga, zaczęłam jeść nawet owoce i surowe warzywa, co jeszcze rok temu było nie do pomyślenia. Aloes ma także działanie przyspieszajace trawienie, dlatego nie można go pić zbyt duzo.