ZAPALENIE SPOJÓWEK - rodzaje, objawy i leczenie

2019-06-24 8:46 Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: lek. med. Anna Spólnicka, okulista

Zapalenie spojówek,  zarówno bakteryjne, wirusowe, alergiczne czy grzybicze bądź wywołane przez zespół suchego oka albo zakażenie proste, daje charakterystyczne objawy: oczy pieką i łzawią, czasem pojawia się światłowstręt. To dolegliwość dość banalna, ale wymagająca właściwego leczenia. A do tego konieczne jest stwierdzenie, co wywołało chorobę. Sprawdź, jakie są przyczyny zapalenia spojówek i jak przebiega jego leczenie.

Spis treści

  1. Zapalenie spojówek: objawy
  2. Bakteryjne zapalenie spojówek
  3. Wirusowe zapalenie spojówek
  4. Zapalenie spojówek wywołane przez zespół suchego oka
  5. Alergiczne zapalenie spojówek
  6. Grzybicze zapalenie spojówek
  7. Zakażenie proste

Zapalenie spojówek to dość nieprzyjemna dolegliwość, ale na szczęście leczenie jest zwykle szybkie i skuteczne, pod warunkiem, że prawidłowo rozpoznamy przyczyny.

Spojówki - przesuwalne błony śluzowe - są bardzo delikatne i łatwo je podrażnić. Stan zapalny mogą też wywołać bakterie i wirusy lub alergeny.

Ponieważ spojówki są bogato utkane naczyniami krwionośnymi - które w czasie zapalenia spojówek znacznie się poszerzają i wypełniają krwią - charakterystycznym objawem tego schorzenia są czerwone oczy. Zapalenie spojówek może mieć różne przyczyny i w zależności od nich wyróżniamy:

  • bakteryjne zapalenie spojówek
  • wirusowe zapalenie spojówek
  • alergiczne zapalenie spojówek
  • zapalenie spojówek wywołane przez zespół suchego oka
  • grzybicze zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek: objawy

Stan zapalny spojówek sprawia, że nie spełniają one dobrze swojej funkcji ochronnej. Gałka oczna narażona jest więc na działanie różnych szkodliwych czynników.

Nie należy więc bagatelizować problemu. Gdy wystąpią pierwsze objawy, można ratować się kroplami do oczu dostępnymi bez recepty. Ale jeśli po 2-3 dniach dolegliwości nie ustąpią, konieczna jest wizyta u okulisty, który pomoże szybko uporać się z problemem.

To, jakie zaleci lekarstwa, zależy od stopnia nasilenia objawów oraz przyczyny stanu zapalnego. Bo jeśli chorobę wywołały np. bakterie, potrzebne będą inne leki niż w przypadku np. alergii.

Aby ustalić rodzaj zapalenia, lekarzowi zwykle wystarczy rozmowa z pacjentem i oględziny oka za pomocą lampy szczelinowej. Czasem potrzebne jest pobranie wydzieliny na posiew czy testy na wydzielanie łez - test Schirmera czy test stabilności łez.

Ważne

Spojówka to bardzo wrażliwa, cienka i przezroczysta błona śluzowa, która wyściela powieki i łączy się z gałką oczną. W spojówkach znajdują się gruczoły łzowe, śluzowe i tłuszczowe, które produkują wydzieliny składające się na łzy. Nawilżają one powierzchnię gałki ocznej, umożliwiają "gładkie" ruchy powiek, pomagają utrzymać na powierzchni oka stałe środowisko chemiczne, obmywają gałkę z zanieczyszczeń.

Bakteryjne zapalenie spojówek

Bakteryjne zapalenie spojówek to najczęstsza odmiana choroby. Zwykle zajmuje jednocześnie oboje oczu. Jego objawy to:

  • wydzielina ropna lub surowiczo-ropna w worku spojówkowym i łzowym
  • przekrwienie i obrzęk spojówek, czasem całych powiek.

Gdy choroba jest zaawansowana, na spojówkach mogą pojawić się wybroczyny krwiste albo szarożółte plamy.

  • Leczenie

Podaje się sulfonamidy (Sulfacetamidum) lub roztwory antybiotyków w postaci kropli i maści (np. Tobrex, Biodacyna, Gentamicin, Neomycinum, Chloramphenicol).

    Jeśli przez tydzień stan się nie poprawi, okulista może zalecić odstawienie leków na 3-4 dni, a następnie wykonanie posiewu z worków spojówkowych z określeniem antybiogramu. Po stwierdzeniu, jakie bakterie wywołują zakażenie, zaleci kurację.

    Wirusowe zapalenie spojówek

    Zapalenie, którego przyczyną są wirusy, występuje w okresie nasilonych infekcji górnych dróg oddechowych, wywołanych przez adenowirusy (głównie na jesieni i wczesną zimą).

    Wirus najpierw atakuje spojówkę, a po ok. 8 dniach zwykle obejmuje również rogówkę oka.

    Najczęściej choroba pojawia się w jednym oku, a po kilku dniach przenosi się na drugie. Objawy wirusowego zapalenia spojówek to:

    • obrzęk spojówek
    • swędzenie i uczucie ciała obcego w oku
    • pojawienie się wydzieliny surowiczej.

    Na spojówkach widać skupiska obrzękniętych naczynek krwionośnych (rozproszone zaczerwienienie). Gdy zapalenie obejmie rogówkę, pojawiają się na niej małe zmętnienia. Towarzyszy temu silny ból, łzawienie, światłowstręt. Czasem powiększają się węzły chłonne w okolicy żuchwy.

    • Leczenie

    Miejscowo stosuje się leki przeciwwirusowe i zmniejszające obrzęk, przeciwzapalne i odkażające. Aby nie dopuścić do zakażenia bakteryjnego, konieczne bywa podanie antybiotyku.

      Choroba jest bardzo zakaźna. Łatwo zarazić się przez dotyk. Jeżeli używałaś w czasie infekcji kosmetyków do oczu, powinnaś je wyrzucić, żeby ponownie się nimi nie zarazić.

      Zapalenie spojówek wywołane przez zespół suchego oka

      Zapalenie spojówek bywa skutkiem zespołu suchego oka - związanego z niedostatecznym wydzielaniem albo niewłaściwym składem łez. Wtedy często pojawia się też zapalenie rogówki.

      Objawy takiego zapalenia spojówek to:

      • podrażnienie oczu
      • "piasek" pod powiekami
      • światłowstręt
      • swędzenie.

      Dolegliwości nasilają się w nocy, w czasie pracy przy komputerze albo gdy przebywamy tam, gdzie jest suche powietrze.

      • Leczenie

      Ulgę przynosi częste mruganie i zamykanie powiek, robienie przerw w czytaniu i zakraplanie tzw. sztucznych łez. Ponadto należy nawilżać powietrze oraz pić 2-3 litry płynów dziennie.

        Alergiczne zapalenie spojówek

        Alergiczne zapalenie spojówek zwykle pojawia się z katarem siennym u osób uczulonych na pyłki kwitnących roślin.

        Przyczyną mogą być też środki chemiczne, kosmetyki, lekarstwa. Objawy alergicznego zapalenia spojówek to silne swędzenie, przekrwienie, łzawienie i obrzęk powiek.

        • Leczenie

        Podaje się leki przeciwhistaminowe miejscowo, a w nasilonych przypadkach także doustnie. Czasem konieczne jest odczulanie.

          Grzybicze zapalenie spojówek

          Grzybicze zapalenie spojówek występuje rzadko, na ogół jako powikłanie długotrwałej kuracji antybiotykami lub skutek przeniesienia zakażenia z innych części ciała (narządów płciowych).

          Jego objawy to swędzenie, łzawienie oraz zaczerwienienie spojówek. W kanalikach łzowych często pojawiają się białawe złogi.

          • Leczenie

          Podaje się leki przeciwgrzybicze (Clotrimazol, Nystatyna) w postaci kropli albo maści.

            Zakażenie proste

            Przyczyną może być światło, pył, dym, opary. Ponadto brak snu, nerwica, a także nieskorygowane wady wzroku, szczególnie nadwzroczność i niezborność, za silne albo za słabe szkła korekcyjne lub ich niewłaściwy rozstaw.

            Objawy to:

            • pieczenie
            • swędzenie oczu
            • lekki światłowstręt
            • łzawienie.

            Chorobie mogą okresowo towarzyszyć zakażenia bakteryjne. Często zakażenie proste występuje w parze z tzw. zespołem suchego oka.

            • Leczenie

            Trzeba usunąć czynnik wywołujący chorobę. Zakażenia bakteryjne leczy się preparatami o działaniu przeciwzapalnym, zespół suchego oka - sztucznymi łzami.

            Zrób to koniecznie
            • Nie pocieraj oczu rękami, mimo że swędzą. To tylko zaostrzy objawy choroby.
            • Wydzielinę usuwaj delikatnie patyczkiem z wacikiem lub jednorazową chusteczką i zaraz je wyrzucaj.
            • Przemywanie oczu herbatą czy naparem z rumianku nie wyleczy choroby, a zrobione przed spotkaniem z lekarzem może zamazać jej obraz i utrudnić postawienie diagnozy. Lepiej stosować specjalny płyn do przemywania oczu, dostępny w aptece bez recepty.
            • Na czas choroby zrezygnuj z basenu. Chlorowana i ozonowana woda będzie tylko podrażniała spojówki.
            • Noś okpary przeciwsłoneczne. Ochronią chore spojówki przed drażniącym je światłem.
            • Soczewki kontaktowe myj częściej niż zwykle. Jeśli objawy choroby są silne, zrezygnuj z noszenia soczewek na kilka dni.
            • Nie używaj kosmetyków do oczu. A jeśli to niemożliwe, starannie zmywaj makijaż zaraz po powrocie do domu. Nie pożyczaj i nie używaj pożyczonych kosmetyków.
            • Nie przerywaj zaleconej kuracji nawet wtedy, gdy dolegliwości szybko ustąpią. Zbyt wczesne odstawienie leków grozi nawrotem choroby.
            • Jeśli długo przebywasz poza domem, wybieraj preparaty w postaci maści. Krople szybko wypływają, trzeba je więc stosować nawet co 3 godziny. Maści pokrywają spojówkę warstwą, która utrzymuje się dość długo - można je nakładać tylko 2-3 razy dziennie.

            miesięcznik "Zdrowie"

            Czy artykuł był przydatny?
            Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

            NOWY NUMER

            W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

            Dowiedz się więcej
            Miesięcznik Zdrowie 12/2019

            Materiał partnerski

            KOMENTARZE
            Alicja
            |

            Zapalenie spojówek, szczególnie u dziecka nigdy nie powinno być lekceważone. Ja borykam się z zapaleniem spojówek na tle alergicznym, jak to strasznie swędzi, normalnie koszmar. Właśnie zbliża się okres, który powoduje, że mimo jego uroku, wcale się nim nie cieszę. Ostatnio moje dzieci przyniosły zapalenie spojówek z przedszkola i niestety ja także złapałam, ale zaraził się także najmłodszy, 6miesięczny synek :-( całą rodziną trafiliśmy do okulisty bo kropelki przepisane przez internistę słabo pomagały.

            Mania
            |

            Nasz synek jak był malutki to też miał nawracające ropne zapalenie spojówek. Lekarz nam powiedział, że możliwe że będzie konieczny zabieg ale postanowiliśmy to skonsultować jeszcze z innym lekarzem, tak dla pewności. Na szczęście zabieg okazał się nie konieczny, wszystko było kwestią dobrania odpowiednich kropli i oczywiści spotkanie z dobrym specjalistą od okulistyki dziecięcej.

            Mania
            |

            Nasz synek miał wciąż nawracające ropne zapalenie spojówek, miał zaledwie kilka miesięcy. Niestety nic nie pomagało i problem wciąż powracał. Oczywiście konsultowaliśmy to z lekarzem , który zalecił zabieg, co bardzo mnie przeraziło i postanowiłam poznać opinie też innych lekarzy. Na szczęście okazało się , że nic takiego nie jest konieczne, a pomogli nam w spektrum, więc oczywiście polecamy.

            Piotr
            |

            Zapalenia spojówek dostałem po soczewkach... długo to cos musiałem leczyć. Męczarnia okropna. na szczeście jakoś to już minęło. W końcu zdecydowałem się na taki zabieg jak Lentivu, usunięcie wady wzroku. Dzisiaj normalnie widzę, funkcjonuję bez okularów. I co ważne, nie musze sobie nic wkładać do tego oka... tego nie trawiłem właśnie najbardziej

            Magdalena
            |

            Jestem zadowolona

            Klaus
            |

            Lekarz rodzinny stwierdzil u mnie zapalenie spojowki i wypisal skierowanie do okulisty. Oczywiscie tryb pilny, a u okulisty dowiaduje sie ze albo jutro przyjde prywatnie albo w trybie pilnym drugiego maja!!! Boze chron polakow!!!!

            Mikunas
            |

            Częste kłopoty z oczami mogą być objawem innych chorób przewlekłych. Po wielu badaniach, miałam nawet robiona tomografie komputerowa, okazało się ze przez zajęte zatoki nawracaly mi kłopoty z oczami.

            kropka
            |

            Ja mialam niedawno wirusowo-bakteryjne zapalenie spojowek czyli wydawac by sie moglo, ze leczenie potrwa wiele tygodni, ale przeszlo po tygodniu. Takze nie sugerujcie sie tym co jest napisane odnosnie czasu przebiegu choroby, bo u kazdego moze ona przebiegac inaczej.

            aga
            |

            Witam mam pytanie moj synek ma 10 miesiecy i ma zapalenie spojowek co mozna zrobic zeby to wyleczyc oprocz tego co mowi okulista w tej chwili synek ma czerwone i załzawione oczy prosze mi jakos pomoc moze wiecie co mozna zrobic

            aga
            |

            Witammam pytanie moj synek ma 10 miesiecy i ma zapalenie spojowek co mozna zrobic zeby to wyleczyc oprocz tego co mowi okulista w tej chwili synek ma czerwone i załzawione oczy prosze mi jakos pomoc moze wiecie co mozna zrobic