Radioterapia: promienie, które leczą raka

Konsultant:Grzegorz Luboiński, onkolog; Magdalena Ciupińska, dermatolog
14 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Radioterapia – najstarsza po chirurgii metoda leczenia chorób nowotworowych – wciąż budzi obawy. Może dlatego, że napromienianie kojarzy się z Hiroszimą czy awarią reaktora w Czarnobylu. Tymczasem naświetlania to bezpieczna metoda zwalczania raka.

Promieniowanie wykorzystywane w medycynie daje się dokładnie zmierzyć, regulować i dawkować, dzięki czemu do minimum można ograniczyć działania niepożądane. Używając specjalnej aparatury, energię zawartą w promieniach kieruje się na guz lub dokładnie oznaczony fragment ciała. Takie leczenie nie boli, choć – jak każde inne – nie jest pozbawione działań niepożądanych. Jednak korzyści jest znacznie więcej niż strat. 
Oprócz zwalczania nowotworów, radioterapię wykorzystuje się obecnie również do łagodzenia bólu w zaawansowanych stadiach raka, zmniejszenia krwawienia, likwidowania dokuczliwych objawów neurologicznych spowodowanych znacznym uciskiem na rdzeń kręgowy.

Nie przegap

Rodzaje radioterapii

Radioterapię dzieli się na teleradioterapię i brachyterapię. Pierwsza polega na naświetlaniu chorego miejsca z pewnej odległości. Jest ona najczęściej używana do zwalczania raka.
Odmianą teleradioterapii jest radioterapia typu boost (napromienianie na odległość), czyli jednorazowe lub wielokrotne napromienienie miejsca po usuniętym guzie znacznie większą (o 10 Gy, Grey – jednostka dawki pochłoniętej przez 1 kg masy ciała) dawką promieni. Metodę stosuje się w przypadku agresywnych postaci raka lub np. gdy przy zabiegu oszczędzającym pierś usunięto za mało zdrowych tkanek wokół guzka.
Brachyterapia polega na umieszczeniu źródła promieniowania w chorych tkankach, np. w guzie lub jego okolicy. Promienie atakują nowotwór z bliska. Przed seansem naświetlania do organizmu wprowadza się (w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym) w zajęte przez nowotwór miejsce, np. gruczoł piersiowy czy prostatę, lub też w sam guz cienkie plastikowe rureczki (tzw. aplikatory). Następnie na kilka minut napełnia się je materiałem radioaktywnym, a po napromienieniu usuwa się go. Same rureczki, by uniknąć ponownego znieczulania chorego, zostają w ciele przez kilka dni. Taki sposób leczenia proponuje się chorym np. z przerzutami. Zaletą brachyterapii jest i to, że na skórze nie pojawia się wcale (lub występuje tylko niewielki) odczyn popromienny, co zdecydowanie przyśpiesza całkowite wygojenie się skóry.
Przy niektórych chorobach nowotworowych, np. przy raku tarczycy, izotop promieniotwórczy podaje się dożylnie lub doustnie. Wybór metody radioterapeutycznej zawsze zależy od rodzaju i zaawansowania choroby, a także od wieku oraz ogólnej kondycji pacjenta.

Jak działa radioterapia?

W radioterapii wykorzystuje się promieniowanie jonizujące – tworzące wolne rodniki w tkance, przez którą przechodzi. Skuteczność terapii opiera się na szkodliwym wpływie promieniowania na komórki i jądra komórkowe. Do walki z komórkami rakowymi obecnie rzadko wykorzystuje się promienie RTG, radu czy kobaltu, częściej zaś promieniowanie generowane przez tzw. przyśpieszacze liniowe. Całkowitą dawkę promieniowania niszczącą komórki nowotworowe podaje się w wielu seansach (to tzw. dawki frakcjonowane), żeby jak najbardziej ochronić te zdrowe.
Jaki zatem jest sens takiego leczenia? W zdrowych i chorych komórkach poddanych napromienianiu dochodzi do wielkich zmian w ich budowie i funkcjonowaniu. Powstają też tzw. toksyny radiacyjne niszczące białka, z których zbudowane są poszczególne komórki. To wszystko prowadzi do ich unicestwienia – niezależnie od tego, czy są komórkami zdrowymi, czy też nowotworowymi. Ale między kolejnymi seansami napromieniania zdrowe komórki mogą się zregenerować i naprawić powstałe w nich uszkodzenia. Komórki nowotworowe nie potrafią tego robić tak sprawnie jak zdrowe. Gdy dostaną kolejną dawkę promieni, giną. Tak w uproszczeniu wygląda mechanizm leczenia raka poprzez radioterapię.

Przygotowanie do radioterapii

Przed rozpoczęciem właściwych naświetlań wykonuje się tzw. symulację, czyli oznacza na ciele obszar, jaki będzie poddany napromienianiu. Określa się także miejsca, które należy osłonić przed szkodliwym działaniem promieni. W tym celu wykonuje się specjalne osłony, np. chroniące część płuc, zdrowy fragment twarzy itp. Podczas symulacji radioterapeuta zaznacza na skórze (poprzez tatuowanie specjalnym tuszem kropek) tzw. punkty centrowania, czyli miejsca, które aż do zakończenia leczenia będą punktami nawigacyjnymi dla prawidłowego naprowadzenia wiązki promieni. Nowoczesna aparatura do radioterapii gwarantuje, że wiązka promieni będzie wyemitowana tylko przy właściwym ułożeniu ciała chorego, czyli wtedy, gdy promienie będą idealnie trafiać w oznaczone kropki.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 17.03.2014

Komentarze (1 - 10 z 14)
DUSIA53, 22.11.2014 22.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Walczyłam z nowotworem złośliwym 10 lat. Wygrałam!. Jednak SKUTKI leczenia chemioterapią/radioterapią objawiają się po 8-10 latach. Po wizycie u neurologa otrzymałam skierowanie na rezonans magnetyczny kręgów szyjnych i tomograf głowy/ czekam na wyniki/. Prawdopodobnie ucierpiał u mnie układ nerwowy - trzęsące ręce. Wykluczono wszystkie choroby z tym związane. Mam osłabioną prawą rękę / wycięte węzły chłonne/ . Skóra jest twarda - stosuję olej kokosowy kupiony TYLKO w sklepie zielarskim. Dodatkowo aloes również kupiony w sklepie zielarskim 80,20/litr. Warto wydać na nasze zdrowie! Szanujmy JE! Życzę wszystkim ZDROWIA!
 
Anna, 03.11.2014 12.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Osoby które są przed, w trakcie lub po radioterapii powinny poczytać o negatywnych skutkach radioterapii. Ja jej się poddałam i niestety dopadły mnie problemy z wypróżnianiem, ból brzucha, niechęć do jedzenia i problemy ze skórą. warto najpierw poczytać http://www.dihydroquercetin.pl/2014/07/radioprotekcyjne-wlasciwosci-taksyfoliny/
 
Ona, 05.06.2014 19.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy ktoś mi odpowie ile kosztuje ta cała radioterapia??? Z tego co tu czytam są plusy i minusy tego więc wolałabym wiedzieć czy warto przeznaczyć jakąkolwiek sumę na to ...... :/ POZDRAWIAM
 
pink pink, 28.05.2014 12.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
dwa lata i odpoczniesz? mylne wrażenie... porozmawiaj z lekarzami ... po radioterapi czy chemioterapii nawet 20 lat jesteś w grupie ryzyka pojawienia się nowotworów spowodowanych takim sposobem leczenia, ponoć jedyny sposób leczenia a na pewno nam jako jedyny jest proponowany, więc jak już się zacznie to niestety na tym się kończy, przykre to ale niestety puki kasa jest ważniejsza to chyba nie będzie innego leczenia
 
Anna, 13.03.2014 10.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
(cyt.) "Jedzenie powinno być lekko strawne, ale pełnowartościowe" Te słowa mnie rozśmieszyły. Dlaczego? Przeszłam leczenie radioterapią w Szpitalu Kopernika w Łodzi. Nie zapomnę nigdy podawanych tam posiłków, a najbardziej niektórych kolacji gdy SERWOWANO chorym onkologicznie np. dwóch plasterków salcesonu z "kupką" musztardy i pieczywem (2 kromki). Czyżby był to pełnowartościowy posiłek?
 
MALGORZATA49, 01.09.2013 13.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moi.kochani.U mnie w rodzinie mamy przekazane genetycznie:tarczyce i raka w roznych miejscach,tylko kobiety.Kazda z nas cos miala i ma.Sa 2 amazonki,ja po usunieciu kawalka szjki i macicy,a byl 1 stpien raka.Ja ze wszystkich ciotek,kuzynek zareagowalam szybko i zaczelam sie leczyc.Np.tarczyca wystarczyla 1 tabletka jodu-juz 12 lat bez lekow i stanela w miejscu.A 3 lata temu podjelam sie usuniecia macicy i kawalka szyjki bo tam byl RAK.Przeszlam korki i brahyterapie.Bylam wysportowana,ale teraz juz troche mniej,bo jednak kosci oslably i wdala sie osteoporoza i zwyrodnienia kosci w roznych miescach ruchomych.Ale kontrole pozwalaja mi pracowac fizycznie i humorek nie opuszcza,a czasami to i kilicha sie wypije i zapali.Wszystko z umiarem.Mam 2 wnukow i jeszcze z nimi biegam i warjuje.NIE PODDAWAJCIE SIE!!!Myslcie pozytywnie.Ja jeszcze 2 lata stalej kontroli na onkologii i zapomne.Pozdrawiam.
 
Gosia, 29.05.2013 09.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem po radioterapii, nie ukrywam było bardzo ciężko, bo skutki uboczne mogą być różne. na wszystko trzeba czasu, żeby organizm mógł się zregenerować, niestety niektóre uszkodzenia są trwałe i tak już pozostanie, ale żyję i to jest najważniejsze.
 
kat, 28.05.2012 12.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
na jedno pomaga na drugie szkodzi i tyle
 
gość, 29.08.2011 11.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Co mają powiedzieć ludzie poszkodowani przez skutki uboczne radioterapii i brachyoterapii ja miała średni stopień raka byłam po operacji i z odległymi przerzutami a mam spalony pęcherz odbyt i dwie dziury w pochwie . Proszę mi odpowiedzieć co mam dalej robić bo nikt z lekarzy nie chcę ze mną rozmawiać a mam dopiero 50 lat i życie dla mnie dobiegło konica .Czy jest mi ktoś w stanie pomóc ; to e-meil.barbara59spoko@onet.pl
 
gaga54, 13.11.2010 20.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moj maz zakonczyl chemio i radioterapie raka drobnokom. pluc teraz czeka go profilaktyczne naswietlanie glowy .Mam pyt.czy to jest niezbedne jakie moga byc skutki uboczne a jakie korzysci??
 
następne »
strona 1 z 2
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Objawy raka przed śmiercią. Jak umiera się na raka? Objawy raka przed śmiercią. Jak umiera się na raka?

Jakie są objawy raka przed śmiercią? Jak umiera się na raka? Jak rozpoznać, że choremu zostało...

więcej

26950

RAK KRTANI zaczyna się od CHRYPY. Objawy i leczenie raka krtani RAK KRTANI zaczyna się od CHRYPY. Objawy i leczenie raka krtani

Chrypka utrzymująca się dłużej niż 2-3 tygodnie może być objawem raka krtani. To rodzaj nowotworu,...

więcej

18267

Wczesne objawy nowotworów przewodu pokarmowego: raka trzustki, żołądka, przełyku, jelit Wczesne objawy nowotworów przewodu pokarmowego: raka trzustki, żołądka, przełyku, jelit

Nowotwory przewodu pokarmowego to nowotwory przełyku, żołądka, jelit oraz trzustki i dróg...

więcej

23699

Rak trzonu macicy.  Jakie są objawy raka macicy? Rak trzonu macicy. Jakie są objawy raka macicy?

Objawy raka macicy są wyraźne. Wystarczy ich nie zlekceważyć, by wykryć chorobę na bardzo wczesnym...

więcej

16721

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Prawdopodobnie jest to przeczulica skóry. Być może spowodowana uczuleniem, podrażnieniem, nerwobólami. Dolegliwości powinny same ustąpić, gdyby jednak tak się nie stało należy zgłosić się do lekarza...

Małe dziewczynki też bada się we wziernikach. Uszkodzeniu błony dziewiczej zwykle towarzyszy duże krwawienie.

Ból zębów po plombowaniu może być spowodowany nadwrażliwością pozabiegową, która mija samoistnie. Może to być również sygnał, że coś się dzieje w innym zębie niż ten, który był leczony. Ból może...

Grupy wsparcia
data

Grudzień 18, 2014

no niezła sprawa.. nie wiedziałem o tym

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 17, 2014

W sumie Novoslim jest najlepszy, wcześniej próbowałam inuliny i błonnika ale efekty srednie, nie wiem dlaczego na mnie nie działały to już zielona herbata lepiej a Novoslim bardzo dobry, przemiana materii się reguluje, mniejszy apetyt bardzo łatwo można schudnąć

data

Grudzień 17, 2014

''Nadchodzi Boże Narodzenie, a ty jesteś w ciąży. Jak uniknąć przedświątecznej gorączki - sprzątania, gotowania, kupowania prezentów? Co zrobić, by święta w ciąży spędzić względnie spokojnie?'' Link do artykułu: Święta - 6 rad jak w ciąży przetrwać świąteczną gorączkę

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.