ŚWIĄD ODBYTU - wstydliwa dolegliwość, którą łatwo wyleczyć

Konsultant:Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
30 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Silne swędzenie okolicy odbytu to dolegliwość, która dotyczy ponad 5 proc. populacji na świecie. Ze statystyk wynika, że częściej cierpią z tego powodu mężczyźni niż kobiety. U większości osób dolegliwości nasilają się latem. Czasem mają tak gwałtowny charakter, że świąd jest trudny do zniesienia. Uczucie swędzenia, palenia, pieczenia uniemożliwia wówczas pracę, wypoczynek, przerywa sen i nierzadko jest powodem zaburzeń emocjonalnych. Chory ma niską samoocenę i ogranicza kontakty towarzyskie.

Rozpoznanie świądu odbytu jest proste i zwykle nie wymaga badań laboratoryjnych. Lekarzowi wystarczy rozmowa z pacjentem i obejrzenie krocza – skóra w tym miejscu jest zaczerwieniona lub mocno przekrwiona, pogrubiała, często sączy się z niej płyn surowiczy. Trudniejszym zadaniem jest identyfikacja czynnika prowokującego wystąpienie świądu. Przeważnie wymaga to przeprowadzenia wielu badań ogólnych i specjalistycznych w kierunku potencjalnych przyczyn świądu. W trakcie diagnostyki i leczenia internista powinien kierować chorego na konsultacje do chirurga, ginekologa i dermatologa.

Swędzenie odbytu - winna dieta, choroba, a może kosmetyki?

W środowisku medycznym trwają spory o to, co jest przyczyną świądu odbytu. Niektórzy lekarze twierdzą, że dolegliwość ta częściej pojawia się u osób, które spożywają duże ilości czekolady, żółtego sera, owoców cytrusowych, alkoholu, kawy, ostrych przypraw, piwa, napojów typu cola czy mleka. Świądowi podobno sprzyja też niedobór witamin A i D. Jednak to nie wyczerpuje listy możliwych sprawców dolegliwości. Jest ona naprawdę  długa. Aby więc ułatwić diagnozowanie i leczenie, przyczyny świądu odbytu podzielono na miejscowe i ogólnoustrojowe.

Przyczyny miejscowe to: wszystkie schorzenia prowokujące wzmożoną wilgotność odbytu, np. powstanie przetoki, szczeliny odbytu, hemoroidy, choroby zapalne jelita grubego, nowotwory, wypadanie śluzówki odbytu. Do przyczyn miejscowych zalicza się również zaniedbania higieniczne, nadmierne pocenie się, zapalenie skóry spowodowane alergią na mydło lub płyny do kąpieli, proszki do prania, dezodoranty, bieliznę z włókien sztucznych. W tej grupie są też choroby kobiece z obfitą wydzieliną z pochwy i zakażenia okolic odbytu, np. grzybica.

Przyczyny ogólnoustrojowe świądu odbytu: cukrzyca, żółtaczka, alergie, łuszczyca, dna moczanowa, przewlekłe choroby wątroby, nerek, zaburzenia wewnątrzwydzielnicze tarczycy, trzustki, jajników, w tym zaburzenia hormonalne (np. związane z przekwitaniem), choroby układu krwiotwórczego (białaczka, ziarnica złośliwa), a także schorzenia wywołane przez pasożyty, np. owsica, świerzb, wszawica.

Jednak nie zawsze udaje się ustalić powód dolegliwości. Gdy po przeprowadzeniu wszelkich możliwych badań oraz testów ostateczna przyczyna pozostaje nieznana, mówi się o świądzie samoistnym. Jest on  trudny do leczenia. Podobnie trudny do zidentyfikowania jest świąd o podłożu nerwowym.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Co może oznaczać uporczywe swędzenie w innych miejscach?

» Świąd okolic płciowych często wynika z niewłaściwej higieny, uczulenia, a także chorób dermatologicznych, narządów moczowo-płciowych oraz cukrzycy. U mężczyzn może się to objawiać świądem worka mosznowego. W przypadku zakażenia dermatologicznego leczenie muszą przejść oboje partnerzy.

» Świąd sromu przeważnie pojawia się na tle hormonalnym lub nerwowym. Jego przyczyną bywają też choroby narządu rodnego albo ogólnoustrojowe. Świąd na tle hormonalnym występuje często w okresie pokwitania oraz przekwitania. Innym powodem bywa stan
zapalny prowokowany przez grzybicę pochwy lub rzęsistkowe zapalenie pochwy.

» Świąd całej skóry zwykle związany ze starzeniem się organizmu. Wywołują go zmiany zanikowe naskórka i skóry właściwej, suchość skóry bywa spowodowana zmniejszonym wydzielaniem łoju i szybszym narastaniem warstwy rogowej naskórka.

Leczenie świądu odbytu zależy od przyczyny

Jeżeli powodem świądu odbytu okaże się choroba ogólnoustrojowa, np. cukrzyca, trzeba zacząć ją prawidłowo leczyć. Kobietom w okresie okołomenopauzalnym ulgę przyniesie zastępcza terapia hormonalna. Gdy przyczyny mają charakter miejscowy, zwykle podaje się leki przeciwzapalne i przeciwbólowe w postaci maści lub żelu. Gdy świąd ma podłoże psychiczne, trzeba przyjmować leki uspokajające. W skrajnych przypadkach można przeprowadzić zabieg polegający na przecięciu drobnych nerwów skórnych znajdujących się w okolicy odbytu. Inną metodą zniesienia czucia jest ostrzykiwanie tych okolic alkoholem etylowym.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

8 zasad, których powinny przestrzegać wszystkie osoby cierpiące na świąd odbytu:

  • Dbaj o czystość okolicy odbytu, podmywaj się po każdym oddaniu stolca, a także rano i wieczorem.
  • Nie używaj zwykłego mydła, ostrej gąbki. Myj się pod bieżącą wodą, najlepiej dłonią lub kawałkiem miękkiej tkaniny, np. tetry. Krocze osuszaj (nie wycieraj) delikatnym ręcznikiem frotté lub jednorazowym papierowym. Jeśli możesz sobie na to pozwolić, po kąpieli połóż się z rozchylonymi nogami, aby dobrze osuszyć (wywietrzyć) skórę.
  • Używaj delikatnych chusteczek higienicznych do wycierania pupy (jak dla niemowląt), które są nasączone lanoliną.
  • Unikaj zawilgocenia okolic odbytu w ciągu dnia. Nie noś zbyt ciasnej bielizny, a przede wszystkim bielizny z włókien sztucznych, ponieważ sprzyja to przegrzewaniu i zapoceniu okolic odbytu. Zabronione jest noszenie stringów. Unikaj ubrań obciskających i zawierających lycrę.
  • Nie używaj pudrów ani talku, aby chronić się przed otarciami i odparzeniami.
  • Stosuj tylko te maści i kremy, które zaleci lekarz na podrażnioną okolicę. Nie przykładaj (z własnego wyboru) maści ze sterydami, bo mogą stać się przyczyną rumienia lub zaniku skóry wokół odbytu.
  • Dbaj o regularne wypróżnianie. Stolec powinien być miękki, aby jego oddawanie odbywało się bez nadmiernego wysiłku i parcia. Żeby to osiągnąć, w diecie powinno być dużo błonnika, warzyw i owoców. Jedz tarte, surowe jabłka z jogurtem lub kefirem. Po konsultacji z lekarzem możesz stosować preparaty rozluźniające stolec.
  • Gdy objawy świądu ustąpią, nadal przestrzegaj właściwej diety i nie zaniedbuj higieny. Przede wszystkim pamiętaj, aby mechanicznie nie podrażniać wrażliwej skóry odbytu, np. szorstkim papierem toaletowym. Unikaj też drapania się. Jeśli świąd się nasila, przyłóż do odbytu chłodny kompres, a odczujesz ulgę.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia:

Aktualizacja: 05.04.2014

Komentarze (1 - 10 z 30)
paweł , 13.08.2014 10.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
cześć wam mam pytanie bardzo często się obcieram w okolicy odbytu macie jakieś dobre rady na to
 
nana, 06.08.2014 15.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, miałam podobny problem - stosowałam różne maści w tym wspomniany pimafucort (ta działała najlepiej, ale tylko jak odstawiłam wszystko wróciło), w końcu poszłam do dermatologa, pani doktor przepisała mi dwie maści vitella ictamo firmy benemedo, druga travocort creme firmy bayer, miałam je mieszać w proporcji 1:1, stosowałam dwa razy dziennie. Po ... 5 dniach problem zniknął, maści odstawiłam, świąd minął, a męczyłam się kilkanaście miesięcy, spróbujcie, może i Wam pomoże.
 
darek, 10.07.2014 12.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Zauważcie, że skóra w tamtych okolicach jest naturalnie narażona na działanie szkodliwych czynników - po pierwsze szkodliwe składniki zawarte w kale, po drugie drażnienie w wyniku tarcia oraz wilgoć. Skóra w innych częściach ciała jest pozbawiona aż tak szkodliwych warunków, dlatego rzadziej choruje. Tym bardziej o tę strefę należy dbać. Jak pisałem przyczyn może być dużo, ale w większości przypadków będą one prozaiczne - czyli wpływ warunków w jakich skóra wokół odbytu musi funkcjonować. Dlatego zamiast zacznie się stosować bardziej skomplikowane metody warto spróbować doprowadzić skórę do równowagi. I często okazuje się, że problem ustąpi samoczynnie. Zauważmy, że wszelkie środki silniejsze lub nawet słabsze mogą wywoływać świąd - podobnie jak składniki kału. Nawet żele do kąpieli i higieny intymnej - zawierające np. kwas mlekowy jak laktacyd - na podrażnioną skórę spowoduje świąd. Proponuję zacząć od kupienia mydła np. biały jeleń - z minimalną zawartością szkodliwych składników. Drugim skutecznym środkiem lepszym od wszelakich zasypek - które zawierają talk (nie wiadomo dlaczego) - jest zwykła mąka ziemniaczana. Po umyciu ww. mydłem wieczorem zasypywać mąką ziemniaczaną - jak zasypką. Również rano. Mąka ziemniaczana ma właściwości bardzo dobre - działa ochraniająco na skórę - nie powoduje otarć. Jeżeli ktoś ma problemy z ciągłymi otarciami w pachwinach - także niech stosuje ten tani i skuteczny środek. W większości przypadków powinien pomóc. Otarta, zaczerwieniona skóra w towarzystwie wilgoci ma ogromny problem by wyzdrowieć. Proponuję zacząć od tego. Mąkę ziemniaczaną polecają matki przy pielęgnacji niemowląt, więc tym bardziej u dorosłych powinna pomóc.
 
kika, 04.07.2014 23.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kiedyś przypadkiem podsłuchałam w aptece że jedna pacjentka kupiła sobie Azulan, rozcięcza go z wodą i robi okłady na odbyt rano i wieczorem, zrobiłam to sobie i okazało się że mi pomogło a jeszcze kupiłam sobie maść FLODOMAX i smaruję wieczorem po kąpieli. Pomaga.
 
darek, 04.07.2014 11.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jak poczytasz w necie to się dowiesz że przyczyn może być ogromna ilość. Nawet lekarze mają problem ze zdiagnozowaniem przyczyny. Jeżeli problem dotyczy tylko podrażnienia skóry, to powinien pomóc krem Alantan i zasypka dla dzieci np. nivea. Albo sama zasypka Alantan. Po umyciu i osuszeniu na noc posmarować alantanem i po odczekaniu aż się wchłonie posypać zasypką. Wykonywać tak przez kilka dni. U małych dzieci matki stosują natomiast Sudocrem i jest skuteczny, więc to także powinno pomóc - o ile przyczyna leży w podrażnieniu skóry. Jeżeli mamy do czynienia z zakażeniem tej okolicy - wiele osób pisało, ze pomogła im maść ichtiolowa zmieszana z maścią cynkową. Inni polecają wazelinę z dodatkiem olejku herbacianego. Inna osoba pisała, że nic jej nie pomogło i żaden z lekarzy - a skończyło się na skierowaniu do psychiatry, ze ma świąd psychogenny. Na własną rękę doczytała, ze przyczyną może być nadmiar grzybów Candida Albicans w przewodzie pokarmowym i dopiero po zastosowaniu kuracji zaczęło się znacznie poprawiać. Wszystko zależy od przyczyny. Można być również zarobaczonym - owsiki i wtedy leczenie jest inne. Inną przyczyną może być atopowe zapalenie skóry i wtedy leczenie jest trudniejsze, bo praktycznie każda maść i sam kał podrażnia skórę. W takich przypadkach ponoć pomaga Balsam Szostakowskiego.
 
wojna , 18.06.2014 16.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam mam pytanie swendzi mnie odbyt co moge poradzic zeby za przestac tego swedzenia a swedzi mnie juz rok czasu czasem budze sie w nocy i nie moge wytrzymac tak mnie swedzi czy ktos mi pomoze z tym problemem??????
 
darek, 17.06.2014 16.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Trzeba też zwrócić uwagę, że świąd jest tylko objawem tego co się dzieje na skórze. Skóra jest wtedy na pewno zaczerwieniona z widocznym stanem zapalnym. Co do kremu pimafukort w takich sytuacjach jak najbardzoej bedzie on pomocny do opanowania stanu zapalnego oraz usunięcia zakażenia. Zawiera steryd oraz antybiotyk dlatego nie można go stosować dłużej niż 14 dni. Po wyleczeniu skóry należy wtedy zacząć stosować środki zapobiegawcze by nie nastapił nawrót. I tutaj dopiero zastosowałbym polecany olejek herbaciany z wazeliną lub jezeli komuś pomoże - linomag - krem lub maść z witaminą F, dzięki obecności kwasów tłuszczowych pozwala unormowac stan skóry i zapobiega zakażeniom poprzez odbudowę naturalnej warstwy ochronnej. Generalnie skóra musi być zabezpieczona przed szkodliwym działaniem kału - możliwie że zakażonego drożdżycą. W takim wypadku nalezy tez leczyć drożdżycę w przewodzie pokarmowym.
 
darek, 17.06.2014 15.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja zauważyłem następującą prawidłowość. Skóra wokół odbytu jest bardzo delikatna i teraz mamy sytuację taką, że większość ludzi zużywa dużo więcej papieru niż w latach poprzednich co świadczy o chęci zachowania większej higieny. Kiedyś ludzie używali tylko gazet albo szarego papieru. Już pisze co dzieje się w takiej sytuacji. Przy niskiej higienie tej okolicy skóra przyzwyczaja się do takiego stanu i rzeczą naturalną jest, że nie ma wtedy żadnych problemów. Człowiek mył się raz na 3 dni albo rzadziej i nic się nie działo. Tak jak napisała jedna osoba wcześniej - zaczęła się myc tylko samą wodą i problem ustąpił. Otóż, w takich warunkach wytwarza się równowaga biologiczna pomiędzy grzybami i bakteriami. Jeżeli równowagę tę zachwiejemy - poprzez eliminację jednej z grup - problem powstaje z tego własnie powodu. Zauważmy że w końcowym odcinku jelita grubego - odbytnicy żyją grzyby i bakterie nie powodując swędzenia. Dopiero kiedy wydostana się na zewnątrz powodują zaburzenia na skórze. Zauważmy, że kiedy skóra wokół odbytu jest świeżo po umyciu - nie swędzi - o ile nie ma stanu zapalnego. Problem się pogłębia przy częstym oddawaniu stolca oraz wtedy gdy nie ma jak wykonać od razu higieny poprzez użycie prysznica czy bidetu. Jak widać pojawia się błędne koło - higiena - swędzenie. Polecam brać przykład z pielęgnacji małych dzieci w tych okolicach - czyli kremy przeciw odparzeniom po uprzednim umyciu tej okolicy a na swędzenie w okresie zaostrzenia - tabletki antyalergiczne. Jestem przekonany że powodem świądu jest zachwiana równowaga biologiczna w tych okolicach - bardzo możliwe że nasilona drożdżyca. Warto odwiedzić paru lekarzy ale tutaj tez nie ma gwarancji, że dobrze zdiagnozuje.
 
Łukasz, 17.03.2014 17.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie zapominajcie o nasiadówkach np. z rumianku kilka razy dziennie to przynosi ulgę.
 
sowa, 01.03.2014 19.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Rozumiem co czujesz. Dwa lata z tym chodzę. W końcu jeden lekarz mi pomógł. Mam masce pimafucort. Na razie jest spoko ale boję się, że jak ustawie to świąd wróci. Pozdrawiam
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
Najpopularniejsze artykuły
Wrzody żołądka - objawy i leczenie Wrzody żołądka - objawy i leczenie

Podejrzewasz u siebie wrzody żołądka? Typowe objawy wrzodów to zgaga, wzdęcia, brak apetytu, częste...

więcej

22547

Kamienie żółciowe, czyli złogi w WORECZKU ŻÓŁCIOWYM Kamienie żółciowe, czyli złogi w WORECZKU ŻÓŁCIOWYM

Możesz podejrzewać, że w twoim woreczku żółciowym utworzyły się kamienie, jeśli często pobolewa cię...

więcej

14801

KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu? KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu?

Krew w kale nigdy nie jest objawem prawidłowym. Przeważnie wskazuje na jedną z wielu chorób układu...

więcej

19944

Problemy z wypróżnianiem - sposoby na ZAPARCIA Problemy z wypróżnianiem - sposoby na ZAPARCIA

Masz zaparcia? Sprawdź, jakie są sprawdzone sposoby na pozbycie się zaparć. Kłopoty z wypróżnianiem...

więcej

14180

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Grupy wsparcia
data

Wrzesień 01, 2014

A orientujecie się może czy mogę pić ten slim coffee jak mam cukrzycę? Nie zaszkodzi mi to? Dla cukrzyków jest slim coffee diabetyk . Mój mąż ma cukrzycę i pije właśnie tą kawę. Nie zapominaj jednak o ćwiczeniach i odpowiedniej diecie dla tej choroby.

data

Sierpień 31, 2014

no muszę przyznać że Aqua Slim działa, warto było w niego zainwestować:)

data

Sierpień 31, 2014

Taka szybka utrata wagi nie jest oznaką zdrowia (przy założeniu, że dieta była rozsądna). Lepiej przebadać się w kierunku wykluczenia choroby nowotworowej, która zazwyczaj powoduje nagłą i niekontrolowaną utratę wagi. Życzę negatywnych wyników badań.

data

Sierpień 31, 2014

Tabletki same w sobie nie odchudzają (były kiedyś takie, kt. odchudzały na receptę ale je wycofano, bo siały spustoszenie w organiźmie) Tabletki (niektóre) wspomagają proces odchudzanie np. poprzez zawartość chromu, kt. ogranicza nasze łaknienie na słodycze. Ważne,żęb zaczynając...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.