RAK ODBYTU - przyczyny, objawy i leczenie raka odbytu

2015-06-26 9:57 lek. Agata Podwysocka | Monika Majewska

Rak odbytu to złośliwy guz końcowego otworu przewodu pokarmowego. Na jego rozwój najbardziej narażone są osoby, u których w rodzinie wystąpił już tego typu nowotwór. W grupie ryzyka znajdują się także osoby, które uprawiają seks analny bez zabezpieczenia. Jakie są przyczyny i pozostałe czynniki ryzyka raka odbytu? Jak rozpoznać objawy? Jak przebiega leczenie? Jakie są rokowania?

Rak odbytu to złośliwy nowotwór końcowego otworu jelita grubego, który może być zlokalizowany na brzegach odbytu lub w jego kanale. W Polsce rak odbytu zajmuje 7. w kolejności miejsce wśród kobiet i 6. miejsce wśród mężczyzn pod względem zachorowań na nowotwory złośliwe. Najczęściej dotyka osób w wieku 50-60 lat.

W literaturze opisywany jest podział nowotworów odbytu na raka kanału odbytu oraz raka brzeżnego odbytu, który rozwija się w obrębie skóry. Najczęstszym typem raka tej okolicy jest nowotwór wywodzący się z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, czyli nowotwór płaskonabłonkowy (rak brzeżny odbytu), ale obserwuje się także raka gruczołowego (rak kanału odbytu).

Należy zaznaczyć, że rak odbytu nie jest tym samym, co rak odbytnicy, ponieważ odbyt i odbytnica to dwa różne odcinki przewodu pokarmowego (odbytnica to końcowy odcinek jelita grubego, zakończony odbytem). W związku z tym są to dwa różne schorzenia.

Rak odbytu - przyczyny i czynniki ryzyka

Nie wiadomo jakie są przyczyny raka odbytu, znane są natomiast czynniki ryzyka. Wśród nich główną rolę odgrywają uwarunkowania genetyczne (występowanie choroby w rodzinie).

Również niektóre choroby o podłożu genetycznym i zapalnym ogrywają istotną rolę w powstawaniu tego nowotworu. Są to polipowatość rodzinna, zespół Lyncha, zespół Gardnera, zespół Turcota, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna.

U większości osób, u których zdiagnozowano nowotwór odbytu, wykazano także obecność zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli HPV (Human Papillomavirus), głównie typu 16 i 18. Do zakażenia tym patogenem może dojść drogą płciową u osób aktywnych seksualnie. Do czynników ryzyka rozwoju procesu nowotworowego w obrębie odbytu zalicza się także przetoki i szczeliny odbytu, a także kłykciny kończyste.

WARTO WIEDZIEĆ>>Brodawczak może powodować raka

Do pozostałych czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju raka odbytu, należą: zła dieta (nadmiar alkoholu, tłuszczów, czerwonego mięsa, mała ilość warzyw i owoców), otyłość, palenie papierosów.

Rak odbytu - objawy

Choroba przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Dopiero w zaawansowanym stadium rozwoju mogą się pojawić:

  • krew w kale
  • krwawienie z odbytu
  • biegunki i/lub zaparcia
  • uczucie niepełnego wypróżnienia
  • kolka jelitowa, która powoduje potrzebę wypróżnienia
  • ból brzucha i/lub krocza
    To ci się przyda

    Rak odbytu a hemoroidy (żylaki odbytu)

    Krew w kale, krwawienie z odbytu i uczucie niepełnego wypróżnienia nie zawsze wskazują na raka odbytu. Tego typu objawy są charakterystyczne także dla uciążliwych, ale nie stwarzających zagrożenia dla życia hemoroidów (żylaków odbytu). Jeśli jednak pojawią się dodatkowe objawy, takie jak zmienny charakter wypróżnień (raz biegunki, raz zaparcia) i bóle brzucha, są powody do niepokoju. Należy pamiętać, że rak odbytu i hemoroidy mogą ze sobą współistnieć, dlatego w przypadku pojawienia się któregokolwiek z ww. objawów należy jak najszybszej udać się do lekarza.

    Rak odbytu - diagnoza

    Rozpoznanie raka odbytu polega na obejrzeniu przez lekarza okolicy odbytu i badaniu proktologicznym - per rectum (czyli badaniu odbytu palcem). Jeśli lekarz stwierdzi niepokojące guzki, skieruje pacjenta na dodatkowe badania, takie jak rektoskopia i/lub kolonoskopia z pobraniem wycinka do oceny histopatologicznej. Jednak za najdokładniejsze jest uważane badanie miednicy rezonansem magnetycznym, zwłaszcza u chorych z zaawansowaną postacią choroby.

    Rak odbytu - przerzuty

    • naczynia chłonne

    Pierwszym objawem choroby może być wyczuwalny guz w okolicy pachwinowej, który świadczy o regionalnych przerzutach do węzłów chłonnych. Z reguły jest to zmiana niebolesna, przesuwalna względem tkanek i skóry, a skóra nad powiększonym węzłem chłonnym lub pakietem węzłów nie powinna być zmieniona chorobowo ani nadmiernie ucieplona. Rak odbytu przerzutować może drogą węzłów chłonnych nie tylko do węzłów pachwinowych, ale także do miednicy i węzłów krezkowych. Uwidacznia się je w trakcie diagnostyki obrazowej metodami tomografii komputerowej po wcześniejszym podaniu dożylnym środka cieniującego (kontrastu) oraz rezonansu magnetycznego.

    • naczynia krwionośne

    Poprzez naczynia krwionośne komórki nowotworowe przedostają się do narządów odległych. Nowotwory odbytu najczęściej powodują powstawanie nowych ognisk chorobowych do wątroby, nerek i kości.

    • sąsiadujące narządy

    Rak odbytu w zaawansowanym stopniu rozwoju rozrasta się i obejmuje procesem chorobowym lokalne narządy, mięśnie okolicy krocza, pochwę, pęcherz moczowy oraz gruczoł krokowy.

    Rak odbytu - leczenie

    Leczenie raka odbytnicy polega na wycięciu odbytu. Obecnie istnieją trze metody wykonania operacji: wycięcie miejscowe, resekcja przednia z pozostawieniem zwieraczy i wycięcie brzuszno-kroczowe z wytworzeniem sztucznego odbytu, czyli kolostomii - jest to stomia wytworzona na jelicie grubym. Podczas operacji lekarz wyprowadza jelito grube na powierzchnię brzucha i zakłada worek stomijny, by umożliwić wydalanie treści jelitowej. Wybór metody zależy m.in. od wielkości guza, odległości guza od brzegu odbytu i głębokości naciekania.

    U pacjentów z zaawansowanym stopniem rozwoju nowotworu przed operacją zwykle wykonywane jest napromienianie w celu zniszczenia mikroprzerzutów i mikroognisk raka w węzłach chłonnych. Z kolei po operacji leczenie uzupełnia się o chemioterapię.

    Rak odbytu - rokowania

    5-letnie przeżycie u chorych na raka odbytu wynosi około 54 proc.

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 12/2019

    Materiał partnerski

    KOMENTARZE
    etiene
    |

    lekarze olewają wszystkich i wszystko.Najlepiej brac kase za pacjenta odbebnić z nim jakies 15 minut w gabinecie,głupio mu ponawijać.Dac pare recept,skierowań i czekaj na specjaliste pół roku to mało moze rok.i tak mam koszmar od 2015r. Była w2012 r radioterapia,ale szyjki macicy przez konowała ginekologa z krakowskiego szpitala.Cytologia -II a pózniej rak IIB i koszmar maswietlań. Przy okazji wzw c.Chodziłam z tykajaca bomba guz 77x44x34 niewidoczny na rtg usg. SOR mi ciagle sugerował chorobe nerek i kazał brac antybiotyk,bo miałam parcie na mocz.Nie zobaczył guza na usg ani rtg. 2015r. rano krew zamiast moczu,erka SOR HGB 7,1. i potem krew w kal na kale biegunki. Powtórka z rozrywki trwa doi dzisiaj.przerwa w stosowaniu preparatów powoduje spadek morfologii.Zazywam poprawa.Nikt nie umie nic . kolonoskopia,.gastroskopia nic nie wykazały w 2016r.Tyke,ze poblem jest i co dalej. kto pomoze bo konowały nie wiedzą.Kolejna kolonoskopia czy gastro po co aby mnie zarazić wirusem jak pania w Nowym Saczu. Nawet byłam u proktologa nic, ginekolog onkolog mnie bada co pół roku i tu i tu i nic. Co to koniec kres bedzie skoro takie konowalstwo jest w Polsce. mam szukac leczenia za granica.

    tnt
    |

    Kubal, radzę zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu.

    Kubal
    |

    Czy krew w małej ilości ,jasna przy wyprużnianiu się jest poważnym zagrożeniem?

    Zdrowie
    |

    Witam po zrobieniu kolonoskopi stwierdzono guza odbytu ustalono termin operacji laporoskopowej pozniej lekarz kazał zrobić po 2 miesiącach ponownie kolonoskopia i znowu stwierdził guza - wznowa.czy to jest możliwe że ten guz Tak szybko odrasta. Co robić żeby te dziadostwo nie odrastało . A nie wyobrażam siebie ze stomia mam 42 lata.

    Coxxi
    |

    Ja chorowałem dwa lata i nie mogli u mnie zdiagnozować co mi jest tak naprawdę. Leczyli mnie na hemoroidy, na prostatę i coś tam jeszcze, nic nie pomagało, bule miałem coraz większe. W końcu córka się wkurzyła, na szczęście dość dobrze zarabia, zapłaciła odpowiednią kwotę w prywatnej klinice ( powiem szczerze, nie wiem ile, ale chyba nie tak dużo). Raka odbytu u mnie w tej klinice wykryto w jeden dzień, zrobiono natychmiast biopsję jakaś amerykańska maszynerią po godzinie było wiadomo co mi jest. Rak odbytu. Zostałem skierowany na chemię i radioterapię. Chemię przeszedłem bardzo dobrze, nawet jeździłem na chemie samochodem, może to głupie było, ale jeździłem, czyli chemie przeszedłem dobrze. Chemia była w zastrzykach. Po chemii i radioterapii byłem operowany. Operacja dość ciężka z powodu właśnie złego leczenia przez "zwykłą" Służbę Zdrowia. Czekanie na badania b. długie, itp. W związku z tym rak był już w zaawansowanym stadium. Na szczęście nie było jeszcze przerzutów z czego sam się dziwię, inaczej już by mnie nie było. Wykonano mi stomię. Gdybym od razu leczył się w tej prywatnej klinice obyło by się bez stomii. To znaczy leczenie polegało tylko na dwóch prywatnych wizytach dalej ten sam lekarz prowadził mnie już w szpitalu Onkologicznym w Szczecinie. Żyję już ze stomia około roku i mam się dobrze. Wszystko tez zależy do dostosowania odpowiedniego worka, jest ich kilka rodzai. W hurtowni gdzie się zaopatruję w woreczki pani była tak obeznana, że wszystko mi wytłumaczyła dopasowała własnie odpowiednie woreczki poinformowała mnie o wszystkim co i jak, aż byłem zdziwiony podejściem do mnie przez tą panią z taką wiedzą. Oczywiście w szpitalu byłem tez pouczany co i jak, ale jednak pani z hurtowni zrobiła to lepiej. Hurtownia mieści się na Piotra Skargi w Szczecinie przed Jasnymi Błoniami idąc od strony Wojska Polskiego. Mieszkańcy Szczecina będą wiedzieć gdzie. Nie mam przerzutów i nie mam powiększonych, żeby nie zapeszyć węzłów chłonnych. Życzę wszystkim zdrowia. Ze stomia można żyć i prawie o niej zapomnieć.

    greg
    |

    do mirek - proszę o link do co najmniej jednego artykułu naukowego do tego o czym piszesz

    gość nie dzielny
    |

    A co proponujesz zamiast terapii? śmierć? jakby tak było jak piszesz to najbogatsi swiata by zyli, takich ja ty należy zamykać, jak zachorujesz pójdziesz do mafii.

    may
    |

    Moja teściowa miała wycięta bardzo duża ilość. Ma woreczek na stałe. Odbyło się bez chemii i. W tej chwili już około 6 lat i wszystko ok.Lekarz kazał jej natychmiast robić operacje.
    U cioci sytuacja taka sama.Operacja woreczek a po latach coś dorobił i juz może chodzić bez woreczka. Pozdrawiam i życzę tak jak w tych przypadkach dużo zdrowia

    gość
    |

    A może mama wie i zakazała lekarzowi kogokolwiek informować?

    zmartwiona córka
    |

    Lekarz nie chce mi nic konkretnego powiedzieć, jak pytam go co z mamą jak wyniki czy coś to słyszę; " no badamy ją" no dziękuje i chwała wam za to ale kurcze na co? Lekarz nic mi nie powiedział. Mama na problem z jelitami i załatwianiem się w ciągu roku schudła ok 25 kg. Ciągłe biegunki lub zaparcia, a brzuch twardy i duży jak w 8 miesiącu ciąży. Wiem, że pielęgniarka nie powinna ale od niej dowiedziałam się, że badają ją w kierunku raka odbytu i jelita cienkiego bo coś tam też znaleźli... proszę mi powiedzieć co ja mogę zrobić na jakie ewentualnie badania Ją wysłać? Jaki lekarz będzie odpowiedni? Bo ci u mnie to kurcze strzelają jakby w lotto grali, Nic nie robią, no przepraszam USG zrobili ale nieczytelne bo ponoć są gazy lub woda nie wiedzą, więc ją na prześwietlenie wysłali co też nie było nic widać, w krwi za dużo płytek wyszło i utajona krew w kale... będę wdzięczna za pomoc jakieś szpitale, oddziały co dalej robić