STOMIA (przetoka) - jak żyć ze stomią?

2015-04-08 9:42 Agata Then | Konsultacja: dr nauk med. Wiesław Tarnowski

Stomia nie oznacza końca aktywności życiowej. Stomię tworzy się, gdy w wyniku zmian chorobowych, np. nowotworu, konieczne jest usunięcie fragmentu jelita cienkiego, grubego, odbytu lub części układu moczowego. Jeśli przestrzegasz pewnych zasad, również z przetoką możesz, jak dawniej, cieszyć się życiem. Jak wygląda codzienne życie ze stomią?

Osób, u których wyłoniono stomię (tak to się fachowo określa), jest na świecie niemal milion. Rozwój chorób cywilizacyjnych sprawia, że będzie ich coraz więcej. W Polsce obecnie żyje ze stomią około 20 tys. chorych. Większość z nich to kobiety po 50. roku życia. Nasza niewiedza na ten temat wynika głównie z faktu, że ludzie wstydzą się stomii. Jest ona dla nich źródłem stresu, a jeśli nawet nauczą się z nią żyć, ukrywają to. Wtajemniczeni są jedynie lekarze, pielęgniarki i najbliższa rodzina. Wiele osób, nie mając odpowiedniej wiedzy i fachowej pomocy, ogranicza kontakty towarzyskie, rezygnuje z podróży, hobby czy pracy. Zupełnie niepotrzebnie.

Stomia  - co to takiego?

Stomia (z gr. stoma - usta, otwarcie lub otwór) to nowe ujście dla produktów przemiany materii. Tworzy się ją, gdy w wyniku zmian chorobowych, np. nowotworu, konieczne jest usunięcie fragmentu jelita cienkiego, grubego, odbytu lub części układu moczowego. Podczas operacji na powierzchni brzucha umieszcza się specjalny zbiornik na treść jelitową (kał) lub mocz.

  • Najbardziej powszechna jest kolostomia, zwana też odbytem brzusznym. Powstaje po usunięciu części jelita grubego. Pozostałą jego część zespala się z przednią ścianą jamy brzusznej, po lewej lub po prawej stronie. Przez kolostomię jest wydalany stolec.
  • Przez ileostomię jest wydalana treść jelita cienkiego. Z powierzchnią brzucha łączy się w tym przypadku końcowy odcinek jelita cienkiego.
  • Urostomia, zwana ureterostomią, polega na połączeniu moczowodów ze ścianą jamy brzusznej, by umożliwić odpływ moczu. Jest wykonywana jedynie u 10 proc. chorych.

W rezultacie utworzenia stomii zmniejsza się zdolność magazynowania w organizmie moczu i treści jelitowej. Ich wydalanie jest niekontrolowane. Właśnie dlatego, po wyłonieniu przetoki, trzeba korzystać z tzw. sprzętu stomijnego, czyli woreczków na odchody przyklejanych z zewnątrz do brzucha.

Stomia - rodzaje sprzętu

Stomia nie powinna w żaden sposób ograniczać chorego. Dlatego ważne jest, aby sprzęt był odpowiednio dobrany. Czasem jego wybór trwa kilka miesięcy, ale nie jest to czas stracony. Sprzęt ma dawać poczucie komfortu i bezpieczeństwa, a więc musi być bardzo szczelny, nie może powodować podrażnień, a nawet powinien pielęgnować skórę wokół przetoki.

  • Sprzęt dwuczęściowy składa się z płytki przyklejanej na skórę i dopinanego do niej worka. Płytka utrzymuje się na skórze kilka dni, worek zmienia się zwykle dwa razy dziennie. Sprzęt ten jest polecany osobom tuż po operacji, chorym z ileostomią i urostomią oraz takim, dla których ważne jest przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa.
  • Sprzęt jednoczęściowy to worek z przymocowanym do niego przylepcem, który przykleja się na skórę wokół stomii. Napełniony - delikatnie odkleja się i wymienia na nowy raz dziennie. Sprzętu jednoczęściowego zwykle używają osoby z kolostomią, a także lubiące pływać lub ubierać się w stroje dopasowane do ciała.
Ważne

Dieta chorego na stomię

Dobrze, aby zawierała gruboziarniste, czerstwe pieczywo, kasze, chude mięso, ryby, nabiał, płatki kukurydziane i zbożowe, owoce, warzywa, wywary jarzynowe oraz chude buliony. Trzeba wypijać co najmniej 2 litry płynów na dobę. Niewskazane są potrawy tłuste i słodkie, napoje gazowane, dania ostro przyprawione, owoce pestkowe, warzywa wzdymające, takie jak groch, fasola, cebula, kapusta.

Równie ważny jest sposób jedzenia. „Stomicy” powinni jeść co najmniej 3 posiłki dziennie, w regularnych odstępach, dokładnie przeżuwając, z zamkniętymi ustami, by nie łykać zbyt dużo powietrza. Najlepiej jeść zawsze o tej samej porze. Wprowadzając do diety nowe pokarmy, trzeba ich próbować oddzielnie i w niewielkich ilościach. Łatwiej wtedy wyeliminować te, które powodują wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Uwaga! Tytoń szkodzi. Papieros wypalony na czczo może wywołać biegunkę.

Wsparcie psychiczne chorych na stomię

Tuż po operacji wiele osób przeżywa załamanie. Zadają sobie pytanie, jak dalej żyć, cierpią ze wstydu. Wtedy najważniejsza jest fachowa pomoc pielęgniarki, czasem też psychologa. Przed wypisaniem ze szpitala chory musi umieć sam zakładać worek na stomię oraz czyścić i pielęgnować skórę wokół niej. Uczy tego pielęgniarka. To również ona pomoże zaakceptować nową sytuację i wytłumaczy, że obsługiwanie stomii to  zwykły, codzienny zabieg higieniczny.
W najlepszej sytuacji są ci, którzy mogą liczyć na pomoc rodziny. Statystyki pokazują, że to oni najszybciej wracają do zdrowia, akceptują nową sytuację, nie rezygnują z pracy, z życia towarzyskiego, zainteresowań. Osoby samotne, zwłaszcza kobiety, nie potrafią pogodzić się ze stomią. Potrzebują zarówno pomocy psychologa, jak i wsparcia, którego udzielają organizacje i wolontariaty stomijne. Adresy oraz informacje o ich działaniu każdy pacjent ze stomią powinien otrzymać jeszcze w szpitalu.

Stomia - ruch na zdrowie

Wspomaga trawienie, pozwala także uniknąć powikłań związanych ze stomią. Trzeba ćwiczyć przede wszystkim mięśnie brzucha. Ich osłabienie sprawia, że jelito może wysuwać się z otworu. Powoduje to dyskomfort, a czasem wymaga ponownego zabiegu operacyjnego. Wypadanie stomii zdarza się często u osób w podeszłym wieku, dlatego właśnie one nie mogą rezygnować z ćwiczeń.
Innym problemem, wynikającym z braku ruchu i niewłaściwej diety, jest stomia wklęsła, czyli jej wpadnięcie. Powoduje to wyciekanie zawartości woreczka, zwłaszcza w pozycji leżącej. Zdarza się to często osobom, które przytyły po operacji.
Należy dużo spacerować, włączyć się do lekkich prac domowych, ale unikać częstego schylania, dźwigania i ciężkich prac fizycznych (mogą powodować niebezpieczną przepuklinę, wymagającą operacji w ciągu kilku godzin). Ćwiczenia najlepiej wybrać z lekarzem prowadzącym i rehabilitantem. Gdy sprawność się zwiększy i nie będzie przeciwwskazań, można zacząć pływać, grać w tenisa, jeździć na rowerze.

Gdzie szukać pomocy

W Polsce prawie w każdym województwie działa od jednej do kilku poradni dla chorych ze stomią. 
Istnieje też Polskie Towarzystwo Opieki nad Chorymi ze Stomią POL-ILKO, w którym na zasadzie wolontariatu pomagają osoby ze stomią. 
Adresy i telefony wszystkich palcówek blisko twojego miejsca zamieszkania otrzymasz pod bezpłatnym numerem telefonu: 0-800-120-093 (w godzinach 9 - 17). 
Możesz też poszukać ich w Internecie na stronach: www.convatec.plpolilko.w.interia.plwww.stomia.info.pl.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
kazimierz
|

poszukuję dobrego ośrodka leczenia przetoki (w polsce)

Kamil
|

Witam u mojego taty 61 lat wykryto guza odbytnicy , nowotwor złośliwy G2 w opisie wykryto guz płożący sie do 10 cm obejmuje 2/3 obwodu odbytnicy , nie ma zadnych innych ognisk , ma zaplanowana operacje na 13 lipca , wczesniej 29 maj 5 dni radioterapi ,wiadomo tata jest załamany , dotąd aktywny fizycznie jak i zawodowo , nie dopuszcza mysli ze nie wroci do pracy , ile trwa rekonwalescencja to takiej operacji ,wiadomo każdy przypadek jest inny ,mam nadzieje ze z Bożą pomoca moj tata wróci do zdrowia , dziekuje za odpowiedz i zrozumienie , wszystkim chorym życze wiele wytrwałości i szybkieko powrotu do zdrowia.

stomia
|

Witam serdecznie. Zachorowałam mając 20 lat na wrzodziejace zapalenie jelita grubego -kto choruje wie jak paskudna jest to choroba która w moim przypadku w rezultacie doprowadzila do pęknięcia jelita grubego i całkowitego jego usunięcia i zrobieniem stomi z ktora żyłam 3 lata przechodząc kolejne etapy operacji w tym tez trzy dodatkowe z powodu niedrożności jelit. To byly najtrudniejsze lata w całym moim życiu zwłaszcza ze krótko przed choroba zostalam mama. Dzis minelo 20 lat od czasu usunięcia stomi wychowalam córkę jestem pod kontrola gastrologa czasami trafiam do szpitala bo zdrowa juz nigdy nie będę ale szybko staje na nogi i zawsze starałam się zyc jak zdrowy człowiek i wciąż tak jest bo z chroba można i czasami poprostu trzeba nauczyć się zyc i wtedy to życie jest mimo wszystko piękne czego po tylu latach jestem dowodem,czego wam wszystkim mającym podobne problemy zdrowotne życzę. Pozdrawiam. Dorota.

Stomicy jessteśmy razem
|
Ola
|

Witajcie. Mam 17 la i od dwoch tygodni wyloniona przetoke. Jestem zalamana, bo nioe chce mi sie goic i odchodzi mi jelito grube od skory. Pxry okazji napisze, ze wycieli mi 9 cm jelita grubego. Jak panstwo sobie radzicie? Ja prawdopowodbnie bede miala to do konca zycia, nie wiem jak sobie z tym poradze... Mam 10 miesieczna coreczke i boje sie co ze szkola, pewnie nie zdam w tym roku, bo od miesiaca juz jestem w szpitalu. To dla mnie na prawde ciezka sytuacja, nie wyobrazam sobie zycia ze stomia poza szpitalem... Na dodatek mam epilepsje i to tez przeszkadza... Pomozcie! Jak wyglada wasza dieta?

gaja
|

po operacji stomi jestem 6 lat i naprawde od dwóch lat nie przeszkadza mi wcale mam 63 lata pracuje i stomia wcale mi nie przeszkadza dbam tylko o posiłki bo one decydują o napełnianiu się worka nie dawno spotkałam kobiete ze stomią która spanikowana miała worek wypęłniony do bólu ja z tak napełnionym workiem nie wyszła bym z domu mój sposób na bezpieczny worek to kawa z mlekiem+zupa zapewnia lużny kał a jak zjem truskawki to jem ryż aby unikńąć rozwolnienia

gosc
|

jest nowa kampania: stomalife. odkryj stomie! wwww.stomalife.pl - tam znajdziecie informacje na temat stomii, nasze historie, aktulanosci!

wojciech
|

kto mi doradzi jakie worki zamówić 4 miesiące po operacji
jakie diety mam stosować??mam nowotwór z przerzutami na wątrobie

janusz
|

Mam pięćdziesiąt lat i konieczność życia z cystostomią do śmierci.Proszę odpiszcie czy taka przetoka jest w stanie wykonywać swoją funkcję w moim ciele no niewiem czy np. nie aż 20 lat.Czy własne ciało jest w stanie tolerować obce ciało aż tak długo. jestem tym zaniepokojony.bardzo proszę odpiszcie.

asiamama
|

Andziu ja mam córcię 8 miesieczną która ma od kilku dni kolostomię na szczęście czasową ale jak widzisz takim maluszkom tez sie to przytrafia Możemy sie wymienić doświadczeniami i informacjami jeśli chcesz Pozdrawiam wszystkich