Choroba Hashimoto: przyczyny, objawy leczenie

2019-04-03 9:11 Magdalena Wróblewska | Konsultacja: Beata Cybulska, specjalista endokrynolog

Choroba Hashimoto (hashimoto, przewlekłe zapalenie tarczycy) jest trudna do zdiagnozowania, a jej leczenie polega na usuwaniu skutków, nie przyczyny schorzenia. Objawy choroby Hashimoto mogą być bardzo różne, ale najczęstsze z nich to obfite miesiączki, sucha skóra, ciągłe zmęczenie, wysoki poziom cholesterolu. Osoba chora na hashimoto powinna systematycznie kontrolować stan zdrowia. Przeczytaj albo posłuchaj, a dowiesz się, jakie są najczęstsze objawy choroby hashimoto.

Nie masz czasu na czytanie? Czasami wystarczy DOBRZE POSŁUCHAĆ. Sprawdź nasze podcasty z poradami!

Choroba Hashimoto. Posłuchaj jakie są jej przyczyny objawy i leczenie. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Spis treści

  1. Choroba Hashimoto: objawy
  2. Choroba Hashimoto: badania
  3. Choroba Hashimoto: leczenie
  4. Choroba Hashimoto: dieta

Choroba Hashimoto lub popularnie - hashimoto, ma jeszcze kilka innych nazw - przewlekłe limfocytarne (autoimmunologiczne) zapalenie tarczycy (wole limfocytarne, zapalenie tarczycy Hashimoto, ang. Hashimoto’s thyroiditis, chronic lymphocytic thyroiditis, łac. thyroiditis Hashimoto, thyroiditis lymphocytica chronica).

Choroba Hashimoto została po raz pierwszy opisana w 1912 roku przez japońskiego lekarza - Hakaru Hashimoto.

Choroba Hashimoto to choroba z autoagresji powstająca na skutek błędu układu immunologicznego (odpornościowego), w który powoduje, że organizm zwraca się przeciwko sobie. Z nieznanego powodu układ immunologiczny rozpoznaje białka tarczycowe jako wrogie i niszczy je, upośledzając aktywność enzymu odpowiedzialnego za syntezę hormonów tarczycy.

Częściej chorują kobiety niż mężczyźni głównie panie w dojrzałym wieku, ale też bardzo młode, nawet dzieci.

Szczególnie zagrożone wystąpieniem hashimoto są osoby z cukrzycą typu 1 i te, u których w rodzinie występowała któraś z chorób tarczycy. Zdarza się, że matka ma chorobę Gravesa-Basedowa, wywołującą nadczynność tarczycy, a córka hashimoto, powodującą niedoczynność tarczycy.

W każdym razie autoimmunologiczne zapalenie tarczycy należy do schorzeń rodzinnych. Mówi się, że czynnikiem wyzwalającym chorobę może być osłabienie odporności na skutek przewlekłego stresu, problemów psychicznych, przemęczenia lub infekcji.

Hashimoto często występuje u kobiet wkrótce po porodzie. Wtedy czasem samoistnie przechodzi w stan utajenia, by wcześniej czy później znowu się odezwać. U co drugiej osoby prowadzi do trwałej niedoczynności tarczycy.

Zapalenie tarczycy to nie tylko Hashimoto - sprawdź też:

Choroba Hashimoto: objawy

Choroba może przebiegać bez żadnych objawów, osoby z hashimoto żyją wiec w nieświadomości.

Niekiedy zmieniona zapalnie tarczyca stopniowo się powiększa, tworząc wole, jest twarda, spoista i nierówna.

Niezwykle rzadko boli przy dotyku i tylko sporadycznie daje uczucie pełności lub ucisku gardła.

Ale choroba Hashimoto może również przebiegać z zanikiem tarczycy.

Początkowo tarczyca wydziela prawidłową lub nadmierną ilość hormonów, ale po wielu miesiącach lub latach rozwija się niedoczynność, która pogarsza zdrowie.

Objawy hashimoto nie są specyficzne:

Wszystko to może, ale nie musi, świadczyć o chorobie.

Senność tłumaczymy przemęczeniem, kłopoty z pamięcią wiekiem i do głowy nam nie przychodzi, że te pozornie błahe dolegliwości mogą być zwiastunem rozwijającej się choroby. Niekiedy powoduje zaburzenia owulacji i co za tym idzie trudności z zajściem w ciążę, a także samoistne poronienia.

Dzieci z zapaleniem tarczycy gorzej się uczą i wolniej rosną. Czasem przedwcześnie dojrzewają płciowo. Jednak ze względu na niejednoznaczność objawów nie wiążemy ich z chorobą tarczycy.

Ważne

Tarczyca - ważny gruczoł

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z dużej roli, jaką w organizmie odgrywa tarczyca. Produkowane przez nią hormony docierają do wszystkich organów i od poziomu tych hormonów zależy w dużej mierze funkcjonowanie całego organizmu. Dlatego zakłócenia w jej pracy nie tylko pogarszają ogólne samopoczucie, ale mogą odbić się niekorzystnie na pracy np. układu nerwowego (spowolnienie funkcji intelektualnych, lęki, depresja), krążenia (zaburzenia rytmu serca, choroba niedokrwienna serca, podwyższenie cholesterolu, nadciśnienie), pokarmowego (spowolnienie pracy jelit, zaparcia) oraz prowadzić do spowolnienia przemiany materii, niedokrwistości, zaburzenia krzepnięcia krwi. Zaawansowana niedoczynność bywa przyczyną niewydolności oddechowej.

Choroba Hashimoto: badania?

O tym, czy złe samopoczucie jest rezultatem hashimoto, czy nie, decyduje endokrynolog na podstawie specjalistycznych badań. Charakterystyczną dla tej choroby budowę tarczycy specjalista łatwo rozróżnia przez dotyk. Podstawowym badaniem biochemicznym jest określenie we krwi poziomu TSH (tyreotropiny) hormonu przysadki mózgowej, który steruje praca tarczycy. Podwyższone TSH świadczy o jej niedoczynności.

Jeśli osoba dorosła ma podwyższony poziom TSH przy prawidłowym lub obniżonym stężeniu hormonów tarczycy: T4 (tyroksyny) i T3 (trójjodotyroniny), nie przechodziła operacji tarczycy, która mogłaby ją uszkodzić, nie zażywa leków mogących wywołać niedoczynność i nie była leczona jodem radioaktywnym, prawdopodobnie niedoczynność jest spowodowana chorobą Hashimoto.

Żeby potwierdzić diagnozę, trzeba jeszcze wykonać badanie na obecność przeciwciał tarczycowych (jeśli znajdują się we krwi, świadczy to o chorobie).

USG tarczycy pozwoli dokładnie ocenić rozmiary gruczołu, zmiany w jego strukturze, wykryć obecność pozapalnych zrostów, guzków. Jeśli chorobie towarzyszą guzki tarczycy, zwykle dodatkowo wykonuje się biopsję cienkoigłową, żeby ustalić, jaki jest ich charakter.

Problem

Leki na całe życie

Osoby z niedoczynnością tarczycy wymagają systematycznego leczenia pod kontrolą endokrynologa. Niestety, wielu chorych przestaje przyjmować leki, gdy stwierdzą, że poziom TSH wrócił do normy. Tymczasem terapii nie powinno się przerywać. Pamiętaj, TSH utrzymuje się na właściwym poziomie tylko dzięki stałemu przyjmowaniu hormonów. Z chwilą przerwania kuracji ponownie się podwyższy. A to nie jest obojętne dla organizmu.

Specjaliści od chorób tarczycy przekonują, że regularne sprawdzanie stanu tego gruczołu jest równie ważne jak kontrolowanie poziomu cholesterolu.

Pierwsze testy hormonów tarczycowych powinno się wykonać już w 20. roku życia i powtarzać je co 5 lat.

O systematycznych badaniach powinny szczególnie pamiętać osoby, u których w rodzinie były przypadki tego typu chorób. Im wcześniej zostaną wykryte nieprawidłowości, tym łatwiej będzie je opanować. Obserwujmy się uważnie i w razie wątpliwości konsultujmy się z lekarzem.

W krajach zachodnich trwa dyskusja na temat badań przesiewowych, które pozwoliłyby na wczesne wykrycie schorzenia, zmniejszając jego skutki. Jednak ze względu na wysokie koszty nawet tam nie można sobie na nie pozwolić.

Choroba Hashimoto: leczenie

Nie ma leku, który naprawiłby błąd w działaniu układu odpornościowego odpowiedzialny za rozwój choroby. Dlatego leczenie polega tylko na usuwaniu skutków, nie przyczyny schorzenia.

Jeśli we krwi stwierdzono przeciwciała, ale tarczyca nie jest powiększona i pracuje prawidłowo, wystarczy kontrolować rozwój choroby, systematycznie robiąc badania.

Jeżeli lekarz stwierdzi niedoczynność, trzeba przyjmować syntetyczne preparaty tyroksyny, które wyrównują poziom hormonów tarczycy we krwi. Większość chorych jest skazana na branie leków przez całe życie. Należy to robić pod kontrola specjalisty, ze względu na zmienność poziomu niedoczynności. Preparat zażywa się raz dziennie, na czczo, pół godziny przed śniadaniem i innymi lekami wtedy najlepiej się wchłania.

Czasami niedoczynność ustępuje (głównie u dzieci, osób młodych, z zapaleniem poporodowym) wtedy można odstawić lekarstwo. Ale nigdy nie można mięć pewności, że schorzenie nie wróci, bo przeciwciała potrafią zaatakować w każdej chwili. Dlatego osoba, u której stwierdzono chorobę Hashimoto, bez względu na jej przebieg, powinna systematycznie kontrolować stan zdrowia.

Choroba Hashimoto: dieta

Ważnym elementem wspomagającym leczenie choroby Hashimoto jest odpowiednia dieta. Należy mieć na uwadze, że pacjenci często zmagają się nie tylko z nadwagą i otyłością, lecz także z innymi chorobami, takimi jak, m.in. cukrzyca typu 1, nietolerancja pokarmowa, celiakia i inne. Dlatego dieta powinna być dobrana indywidualnie do pacjenta, uwzględniając schorzenia współistniejące. Poza tym kaloryczność diety powinna zależeć od masy ciała i być dopasowana do podejmowanej aktywności fizycznej i stylu życia.

Przeczytaj:

Dieta w chorobie Hashimoto - co jeść a czego nie jeść?
Jadłospis i przepisy dla chorych na hashimoto

Ważne

Choroba Hashimoto może powodować powikłania ciąży, a przede wszystkim utrudniać zajście w ciążę. Warto o tym pamiętać, rozpoznając przyczyny pierwotnej niepłodności. Choroba może prowadzić do poronień, przedwczesnych porodów, wad rozwojowych płodu. Dlatego każda kobieta, która planuje macierzyństwo, powinna sprawdzić, czy nie ma przeciwciał tarczycowych.

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy dotyka około 5-7 procent kobiet i około 1 procenta mężczyzn. Główne objawy niedoczynności tarczycy to: zmęczenie, suchość skóry, zła jakość włosów i paznokci, a także wzrost wagi ciała.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Pyskata
|

Przy Hashimoto bardzo ważna jest dieta - polecam ksiazki Izabelli Wentz, np. Co jeść, aby pozbyć się objawów hashimoto

Ala
|

W chorobie Hashimoto ogromną rolę odgrywa niedobór jodu i selenu,my chorzy przy tej chorobie często źle reagujemy na jod. Mi pomaga w tym książka "Jod", dzięki niej wiem jak jeść by kontrolować poziom jodu przez co łagodzę chorobę.

Katarzyna Kosmosk
|

Nie mogę się doczekać aż na rynku pojawi się polski preparat z lunazyną, która ma udowodnione (!) działanie na choroby autoimmunologiczne

Pan1%zHashi
|

Czy ktoś może wyjaśnić nieścisłości związane z nadmiarem/niedoborem jodu w Hashimoto?
Znalazłem dwie takie wypowiedzi lekarzy na temat hashi, potwierdzone na różnego rodzaju forach:

1. "Osoby z chorobą Hashimoto powinny ograniczyć spożycie warzyw kapustnych (także brukselki, soi, kalafiora i brokułów) ze względu na zawarte w nich goitrogeny, czyli substancje antyodżywcze, które blokują wchłanianie jodu"

2. "Nadmiar jodu jest szkodliwy w chorobie Hashimoto"

Przecież to są dwie sprzeczne informacje. Jeżeli jod, przy tym schorzeniu, jest szkodliwy to przecież chyba dobrze że jest blokowany przez te warzywa. Powinniśmy w takim razie jak najwięcej tych warzyw spożywać żeby za dużo jodu nie wchłaniać (nie mówię o całkowitym wyeliminowaniu jodu bo to jest pewnie niemożliwe i jakiś minimalny poziom też jest potrzebny)...

Alicja
|

Ech, Hashimoto to strasznie irytująca choroba. Z tylu rzeczy trzeba zrezygnować, tyle ograniczyć... Kiedyś znalazłam bardzo dużo wpisów na temat tego, co jeść, czego nie, jakieś ciekawe i smaczne(!)

Alex
|

W chorobach autoimmunologicznych bardzo ważna jest dieta, bo pomaga zmniejszyć przeciwciała, dzięki czemu można czasem nawet wejść w trwałą remisję. U mnie sprawdziła się dieta niskowęglowodanowa stosowana jakiś czas dzięki czemu udało się zbyić przeciwciała. Nauczenie się odpowiedniego dla siebie żywienia jest tutaj podstawą. Mi dużo pomogła grupka na fb "Żywienie w chorobach autoimmunologicznych i alergii", bardzo polecam, są też przepisy.

mama
|

Drogie Panie, w pierwszej ciazy bylam bardzo zmeczona, ciagle lezalam w lozku az w koncu nie mialam potrzeby wychodzic z niego.Taka bylam slaba, wydalam fortune na usg i badania krwi.Moj ginekolog w Polsce zapomnial o wykonaniu badania na TSH i niestety w 37tyg.ciazy urodzilam martwa coreczke.Zaznaczam ze w kraju w ktorym mieszkam robi sie tylko podstawowe badania bez tsh.t3 i t4, co jest konsekwencja straty mojego dziecka.Po pol roku zeby nie zwariowac zaszlam w druga ciaze.w 2tyg coazy Polska gonekolog zlecila mi wykonanie badan na tarczyce i wyszla niedoczynnoac z hashomoto i to byla przyczyna smierci mojej pierwszej corko.Teraz jestem mama drugiej cpreczki poza astma jest zdrowa i ma juz 6lat ale bylam monitorowana przez cala ciaze i rowniez urodzilam w 37tyg.Dzoewczyny jak tylko jestescie w ciazy blagam Was, badajcie sie na tarczyce.Koszt 35zl noe jest duzy,i wasze dziecko bedzie zdrowe i szczesliwe.Zaznaczam ze juz do konca zycia bede brac eltroxin 50mg i 25mg.a w ciazy bralam 100mg.Powodzenia!!!

Kasia
|

Przedwczoraj przez całkowity przypadek dowiedziałam się że mam tę przypadłość. Lekarz powiedział, że to iż mam alergię na gluten i nabiał uchroniło mnie przed nieprzyjemnym skutkami tej choroby. Mam nadzieję, że leki jakie dostałam pomogą a nie zaszkodzą. Pozdrawiam i życzę zdrowia.

ewa
|

w Hashimoto nie wolno jeść glutenu, laktozy i cukru!

Marta
|

Na niedoczyność tarczycy (zdiagnozowaną) choruję od 6 lat ale dolegliwości czułam dużo wcześniej. Przez wypadające włosy "sama"zdiagnozowałam u siebie problemy z tarczycą, lekarz to tylko potiwerdził. Stosowałam wiele rzeczy ale ten schemat sprawdza się u mnie i może sprawdzić się i u Ciebie: jestem na 50 eutyroxu, stosuje na wieczór bo lepiej się wchłania - omijam w ten sposób posiłki zawierające wapń i żelazo. Zmieniłam dietę na zalecaną dla osób z niedoczynnością- wielki plus bo nie czuję sie ociężała. W naszym przypadku niezbędna jest suplementacja, z jedzenia niestety wszystkiego nie pozyskamy, i tak witaminy z grupy B, obowiązkowo cały rok wit D 4000j. na pracę nadnerczy ashwagandhę i krążenie oraz poprawę samopoczucia i redukcję zmęczenia taxivital, można dodatkowo stosować cynk z kolagenem. Dla osób którym wypadają włosy proponuję wcierki z kozieradki i picie lub też wcierka z wierzbownicy. dużo tego ale samopoczucie lepsze i chce się żyć! powodzenia