Gorąca herbata, kawa czy zupa mogą podrażniać przełyk, zwłaszcza jeśli są spożywane natychmiast po przygotowaniu. Szczególnie niebezpieczny jest nawyk regularnego picia napojów o bardzo wysokiej temperaturze. Powtarzające się uszkodzenia błony śluzowej mogą bowiem sprzyjać rozwojowi nowotworu.
Już w 2016 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), działająca przy Światowej Organizacji Zdrowia, uznała picie napojów o temperaturze powyżej 65°C za czynnik prawdopodobnie rakotwórczy dla ludzi. Zaliczyła je do grupy 2A na podstawie badań prowadzonych między innymi w Iranie, Chinach i Ameryce Południowej, gdzie bardzo gorąca herbata i yerba mate są powszechnie spożywane.
Nie chodzi przy tym o samą kawę czy herbatę, lecz o temperaturę, w jakiej trafiają do przełyku.
Gorąca herbata a rak przełyku. Co wykazało badanie 50 tys. osób?
W badaniu przeprowadzonym w Iranie naukowcy przez ponad dziesięć lat obserwowali 50 045 osób w wieku od 40 do 75 lat. Analizowali nie tylko ilość wypijanej herbaty, ale również jej temperaturę. Wyniki opublikowano w „International Journal of Cancer”.
W okresie obserwacji rozpoznano 317 przypadków raka płaskonabłonkowego przełyku.
U osób, które codziennie wypijały co najmniej 700 ml herbaty o temperaturze 60°C lub wyższej, ryzyko zachorowania było o około 90 proc. większe niż wśród uczestników spożywających mniejsze ilości chłodniejszego napoju.
Większe ryzyko stwierdzono również u osób preferujących bardzo gorącą herbatę oraz tych, które zaczynały ją pić niemal natychmiast po nalaniu do filiżanki.
Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że wysoka temperatura napoju była bezpośrednią przyczyną nowotworu. Potwierdziło jednak istotną zależność między wieloletnim spożywaniem gorącej herbaty a ryzykiem raka przełyku.
Dlaczego gorące napoje mogą prowadzić do raka przełyku?
Błona śluzowa przełyku jest wrażliwa na działanie wysokiej temperatury. Regularne picie bardzo gorących płynów może powodować jej uszkodzenia, które z czasem sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym.
Naukowcy wskazują na trzy mechanizmy:
- Uszkodzenia termiczne. Powtarzające się oparzenia i podrażnienia błony śluzowej prowadzą do intensywnej regeneracji komórek, co może zwiększać ryzyko nieprawidłowych zmian.
- Przewlekły stan zapalny. Długotrwałe podrażnienie przełyku może sprzyjać uszkodzeniom DNA i procesom prowadzącym do rozwoju nowotworu.
- Współdziałanie innych czynników ryzyka. Palenie papierosów i spożywanie alkoholu również zwiększają ryzyko raka przełyku, dlatego ich połączenie z regularnym piciem bardzo gorących napojów może być szczególnie niekorzystne.
Największe znaczenie ma wieloletnie narażenie błony śluzowej na wysoką temperaturę. Jednorazowe wypicie zbyt gorącej kawy czy herbaty nie oznacza, że rozwinie się choroba nowotworowa.
Ile stopni powinna mieć kawa lub herbata?
Za bardzo gorące uznaje się napoje o temperaturze przekraczającej 65°C. Tymczasem świeżo zaparzona kawa i herbata często mają od 70 do 90°C.
Najprostszym sposobem ograniczenia ryzyka jest odczekanie kilku minut przed wypiciem napoju. Zwykle zaleca się około 5-7 minut, choć rzeczywisty czas stygnięcia zależy od temperatury początkowej, ilości płynu i rodzaju naczynia.
Warto unikać picia kawy i herbaty o temperaturze wyższej niż 60-65°C. Znaczenie ma również sposób ich spożywania. Niewielkie łyki mogą ograniczać jednorazowy kontakt przełyku z dużą ilością gorącego płynu, jednak nie chronią całkowicie przed uszkodzeniami termicznymi.
Nie ma potrzeby rezygnowania z ulubionych napojów. Wystarczy nie pić ich bezpośrednio po zaparzeniu i pozwolić im ostygnąć do temperatury, która nie powoduje uczucia parzenia.
7
www.gezondheid.be
