Choroba Parkinsona kojarzy się przede wszystkim z drżeniem rąk, sztywnością mięśni i spowolnieniem ruchów. Zmiany w sposobie chodzenia mogą jednak pojawiać się znacznie wcześniej, kiedy człowiek nie odczuwa jeszcze wyraźnych dolegliwości. Badacze z australijskiego Uniwersytetu Nowej Południowej Walii sprawdzili, czy takie różnice można wykryć podczas codziennej aktywności, bez konieczności przeprowadzania specjalistycznych testów ruchowych.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Journal of Neural Transmission”.
Ruchy rąk podczas chodzenia mogą zmieniać się przed diagnozą Parkinsona
Naukowcy pod kierunkiem Paulo Pelicioniego i Sophie Waller przeanalizowali dane 73 413 uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank. Każda z tych osób przez tydzień nosiła na nadgarstku urządzenie rejestrujące ruch. Następnie badacze śledzili ich dokumentację medyczną przez okres sięgający dziesięciu lat.
Wśród uczestników, którzy nie mieli choroby Parkinsona podczas pomiarów, u 314 rozpoznano ją w kolejnych latach.
Do analizy wykorzystano program, który na podstawie sygnałów z czujnika rozpoznawał momenty chodzenia i oceniał między innymi liczbę kroków, prędkość marszu, jego rytm oraz sposób poruszania rękami.
U osób, u których później rozpoznano chorobę Parkinsona, stwierdzono mniejszy udział czasu chodzenia z naturalnym wymachem ramion. Częściej utrzymywały one ręce w stosunkowo nieruchomej pozycji.
Różnice były widoczne nawet w zapisach wykonanych 6,8 roku przed diagnozą. Oznacza to, że zaburzenia ruchowe związane z chorobą mogą rozwijać się stopniowo, zanim staną się na tyle wyraźne, by skłonić pacjenta do wizyty u neurologa.
Osoby, u których rozpoznano Parkinsona, robiły mniej kroków
Zmniejszony wymach ramion nie był jedyną różnicą. Badacze zaobserwowali również wolniejsze tempo chodzenia, zmiany regularności kroków i mniejszy udział dłuższych odcinków marszu.
Szczególnie wyraźną różnicę wykazano u osób, u których Parkinsona zdiagnozowano w ciągu 40 miesięcy od noszenia czujnika. Wykonywały one średnio około 4 tys. kroków dziennie. Dla porównania osoby, u których w okresie obserwacji nie rozpoznano choroby, robiły około 6,4 tys. kroków.
W całej analizie naukowcy oceniali 17 parametrów chodu. Pięć z nich było konsekwentnie związanych z późniejszym rozpoznaniem choroby Parkinsona:
- dzienna liczba kroków,
- maksymalna prędkość chodzenia,
- regularność kroków,
- udział dłuższych odcinków marszu,
- czas chodzenia z ograniczonym ruchem ramion.
Im bliżej rozpoznania choroby, tym bardziej widoczne stawały się niektóre różnice, zwłaszcza dotyczące codziennej liczby kroków.
Czy po sposobie chodzenia można rozpoznać chorobę Parkinsona?
Wyniki są istotne dla badań nad wczesnym wykrywaniem Parkinsona, ale nie oznaczają, że sam sposób chodzenia wystarczy do postawienia diagnozy.
Naukowcy porównywali duże grupy uczestników. Zaobserwowane różnice nie pozwalają przewidzieć, czy konkretna osoba zachoruje. Na prędkość marszu, liczbę kroków i ruchy ramion mogą wpływać również ból, przyjmowane leki oraz inne schorzenia.
Badanie miało także istotne ograniczenie. Każdy uczestnik nosił czujnik tylko przez jeden tydzień, dlatego nie udało się ustalić, kiedy dokładnie zaczęły zmieniać się ruchy jego ramion. Można było jedynie porównać zarejestrowany sposób chodzenia z późniejszymi rozpoznaniami.
W przyszłości podobne pomiary mogą pomóc w identyfikowaniu osób wymagających dokładniejszej obserwacji neurologicznej. Konieczne są jednak dalsze badania, obejmujące regularne monitorowanie chodu i potwierdzenie wyników w innych grupach.
Jeśli sposób chodzenia wyraźnie się zmienia, pojawia się spowolnienie ruchów, sztywność lub osłabiony wymach jednej ręki, warto skonsultować się z lekarzem. Takie objawy nie muszą oznaczać choroby Parkinsona, ale wymagają ustalenia przyczyny.
10
www.uol.com.br
