Kiedy potrzebne jest leczenie kanałowe (endodoncja)?
Leczenie kanałowe, czyli leczenie endodontyczne, polega na usunięciu z wnętrza zęba zainfekowanej albo martwej miazgi. Miazga to tkanka z naczyniami krwionośnymi i nerwami, która przy głębokiej próchnicy może zostać zajęta przez bakterie. American Association of Endodontists podaje, że zabieg najczęściej wykonuje się przy nieodwracalnym zapaleniu miazgi albo jej obumarciu.
To ważny zabieg, bo często pozwala zachować własny ząb i uniknąć ekstrakcji. Czasem leczenie kanałowe wykonuje się „na zapas”, nawet gdy nie ma bólu, na przykład przed planowanymi pracami protetycznymi. Bywa też rozważane u osób kierowanych na radioterapię w obrębie głowy i szyi, aby zmniejszyć ryzyko infekcji w osłabionym organizmie.
Jak wygląda leczenie kanałowe krok po kroku
Leczenie kanałowe najczęściej odbywa się podczas jednej albo dwóch wizyt, w zależności od tego, jak złożony jest przypadek. Na początku stomatolog bada ząb i wykonuje zdjęcie RTG, żeby ocenić przebieg kanałów korzeniowych. Potem podaje znieczulenie miejscowe, a po jego zadziałaniu zakłada koferdam, czyli gumową osłonę odcinającą ząb od śliny i bakterii.
Dalsza część zabiegu polega na otwarciu korony zęba i dotarciu do wnętrza kanałów. Stomatolog oczyszcza komorę i kanały z zakażonych tkanek, a potem odpowiednio je opracowuje. Na koniec wypełnia kanały materiałem, tak aby były szczelne. Najważniejsze etapy to:
- oczyszczenie i ukształtowanie kanałów korzeniowych
- wypełnienie ich biozgodną gutaperką wraz z cementem uszczelniającym
- założenie tymczasowego wypełnienia w celu zamknięcia otworu
- finalna odbudowa korony zęba u dentysty ogólnego.
Czy leczenie kanałowe boli? Co mówi badanie z PubMed Central
Strach przed bólem to częsty powód odkładania wizyty, ale znieczulenie miejscowe zwykle pozwala przeprowadzić leczenie bez bólu. Badanie opublikowane w PubMed Central wskazuje, że niechirurgiczne leczenie kanałowe wiąże się z najniższym nasileniem bólu spośród popularnych procedur stomatologicznych. W tych danych pacjenci oceniali dolegliwości jako wyraźnie mniejsze niż po usunięciu zęba.
Po zabiegu może pojawić się przejściowa tkliwość, która zwykle mija po kilku dniach. W przytoczonych danych średnie nasilenie bólu jest najwyższe w pierwszej dobie i wynosi około 2,2 punktu, a potem szybko spada. Po tygodniu większość pacjentów ocenia dyskomfort poniżej 1 punktu. Jeśli potrzeba, stomatolog może zalecić ogólnodostępne leki przeciwbólowe.
Nieudane leczenie kanałowe: najczęstsze przyczyny
Mimo wysokiej skuteczności leczenia kanałowego czasem dochodzi do niepowodzeń. Publikacje dostępne w PubMed Central wskazują, że częstą przyczyną jest przetrwałe zakażenie w kanałach albo ich ponowne zanieczyszczenie bakteriami. Może się tak stać, gdy wypełnienie tymczasowe pozostaje zbyt długo lub w zębie pojawiają się mikropęknięcia.
Powodzenie leczenia zależy też od precyzji zabiegu i anatomii zęba, która bywa skomplikowana. Zdarzają się również trudności techniczne, które mogą pogorszyć efekt leczenia. Do najczęstszych problemów należą:
- pozostawienie niewyleczonego, dodatkowego kanału
- przypadkową perforację, czyli przebicie ściany zęba
- zablokowanie kanału lub złamanie w nim cienkiego narzędzia
- nieszczelność wypełnienia, która pozwala bakteriom wniknąć do środka.
Leczenie kanałowe na NFZ: komu przysługuje i jakich zębów dotyczy
Zakres leczenia kanałowego finansowanego przez NFZ u dorosłych jest ograniczony. Ministerstwo Zdrowia podaje, że NFZ pokrywa leczenie kanałowe zębów przednich, czyli od jedynki do trójki. Pozostałe zęby, na przykład czwórki i trzonowce, dorośli zwykle leczą prywatnie.
Są jednak grupy, którym przysługuje leczenie endodontyczne wszystkich zębów w ramach NFZ. Pełne leczenie kanałowe obejmuje:
- dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia
- kobietom w ciąży
- kobietom w okresie połogu
W przypadku nagłego, silnego bólu zęba można uzyskać pomoc w placówce mającej umowę z NFZ tego samego dnia. Szybka reakcja często pozwala ograniczyć zakres leczenia i zwiększa szansę na uratowanie zęba.
7
Źródła:
