Kardiomiopatia alkoholowa: co to jest i co dzieje się z sercem?
Kardiomiopatia alkoholowa to choroba mięśnia sercowego zaliczana do kardiomiopatii rozstrzeniowych. Rozwija się w wyniku długotrwałego i intensywnego picia alkoholu, które uszkadza tkankę serca. Z czasem serce zmienia swoją budowę, powiększa się i słabnie.
Gdy mięsień sercowy się rozciąga, serce traci wydolność i nie pompuje krwi tak skutecznie, jak powinno. W publikacji naukowej dostępnej w serwisie PMC podkreślono, że rozpoznanie stawia się wtedy, gdy poza nadużywaniem alkoholu nie ma innych przyczyn uszkodzenia serca. To choroba nabyta, związana z długotrwałym działaniem alkoholu na organizm.
Ile alkoholu zwiększa ryzyko kardiomiopatii alkoholowej?
Za ilość alkoholu, która wyraźnie zwiększa ryzyko kardiomiopatii, uznaje się około 80–90 g czystego alkoholu dziennie. Takie wartości opisano w materiałach American Heart Association. Trzeba pamiętać, że reakcja organizmu jest indywidualna, ale przy tych dawkach ryzyko rośnie.
W praktyce to około 8 standardowych drinków dziennie przez co najmniej 5 lat. W dużej włoskiej próbie badawczej wykazano, że 23 proc. mężczyzn z kardiomiopatią rozstrzeniową piło nadmiernie. W tej grupie oznaczało to co najmniej 90 g alkoholu na dobę przez 5 lat albo 100 g dziennie w ciągu ostatnich 2 lat przed badaniem.
Jak alkohol uszkadza serce: stres oksydacyjny i toksyczne metabolity
Kluczowe znaczenie ma toksyczne działanie etanolu, które nasila stres oksydacyjny w mięśniu sercowym. Alkohol może też aktywować układ renina-angiotensyna, co dodatkowo obciąża układ krążenia. Szkodliwy jest również aldehyd octowy, czyli produkt przemiany alkoholu, który uszkadza komórki mięśniowe i zaburza pracę mitochondriów.
Na rozwój choroby mogą wpływać także predyspozycje genetyczne, określane jako hipoteza „podwójnego uderzenia”. Chodzi o sytuację, w której skłonność do uszkodzeń serca jest wrodzona, a alkohol przyspiesza cały proces. Ryzyko rośnie też wtedy, gdy nadużywanie alkoholu współwystępuje z innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak:
- nadciśnienie tętnicze
- marskość wątroby
- niedobory witaminowe
- zaburzenia metaboliczne.
Diagnostyka kardiomiopatii alkoholowej: EKG, echo serca i badania krwi
Przy objawach takich jak duszność, osłabienie czy kołatanie serca lekarz pierwszego kontaktu może zlecić wstępną diagnostykę. W badaniach krwi mogą pojawić się zmiany sugerujące przewlekłe nadużywanie alkoholu. European Heart Journal opisuje też, że w rutynowym EKG u osób z tym schorzeniem często widać nieprawidłowości, choć nie są one charakterystyczne wyłącznie dla kardiomiopatii alkoholowej.
Kluczowym badaniem jest echokardiografia (echo serca), która pozwala ocenić budowę i pracę serca. Szuka się m.in. poszerzenia lewej komory oraz osłabienia jej funkcji skurczowej. Rzadziej, gdy po odstawieniu alkoholu leczenie nie przynosi efektów, rozważa się biopsję serca, żeby wykluczyć inne przyczyny choroby.
Odstawienie alkoholu a serce: czy uszkodzenia mogą się cofnąć?
Całkowite zaprzestanie picia alkoholu daje realną szansę na poprawę stanu serca. Z dokumentu naukowego American Heart Association wynika, że u wielu pacjentów po abstynencji część uszkodzeń lewej komory może się cofnąć. Nawet jeśli serce nie wróci do pełnej sprawności, objawy niewydolności serca zwykle łagodnieją.
Dalsze picie alkoholu w przebiegu tej choroby wiąże się z bardzo poważnym ryzykiem. U pacjentów, którzy nie przestają pić, śmiertelność wynosi 40 proc. do 50 proc. w ciągu około 3 do 6 lat. Dlatego leczenie kardiomiopatii alkoholowej zaczyna się od odstawienia alkoholu i równoległego stosowania standardowych leków na niewydolność serca.
Leczenie uzależnienia od alkoholu na NFZ: gdzie szukać pomocy?
Do poradni leczenia uzależnień w Polsce nie jest potrzebne skierowanie. Narodowy Fundusz Zdrowia podaje, że każda osoba ubezpieczona ma prawo do bezpłatnych porad lekarskich oraz terapii u psychologa lub specjalisty psychoterapii uzależnień. W takich placówkach wsparcie mogą dostać także członkowie rodziny, m.in. w formie działań edukacyjnych.
Przy problemach kardiologicznych potrzebna jest konsultacja u kardiologa, a skierowanie wystawia lekarz POZ. Gdy stan zdrowia tego wymaga, diagnostyka i leczenie szpitalne odbywają się w ramach ubezpieczenia. Kluczowe jest też jasne powiedzenie lekarzowi, ile alkoholu jest wypijane, i podjęcie decyzji o całkowitej abstynencji.
10 korzyści zdrowotnych wynikających z odstawienia alkoholu GALERIA
10
Źródła:
