Gorączka: 9 pytań o gorączkę u dziecka

Konsultant:dr Paweł Grzesiowski, specjalista pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń, Narodowy Instytut Leków
19 komentarze
Autor: Katarzyna Hubicz

Wysoka temperatura nie zawsze zwiastuje problemy ze zdrowiem. Ale gorączka u dziecka, zwłaszcza gorączka u niemowlęcia, wymaga uważnej obserwacji. Zanim sięgniesz po leki obniżające gorączkę, przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Od jakiej temperatury możemy mówić o gorączce?

Temperatura ciała zdrowego niemowlaka waha się od 36,6 do 37,5ºC. Jest to spowodowane niedojrzałością układu termoregulacji oraz zmienną aktywnością hormonów w ciągu całej doby – rano zwykle temperatura jest niższa o ok. pół stopnia niż wieczorem. Układ termoregulacji nie potrafi jeszcze sprawnie ochładzać organizmu w miarę potrzeby, dlatego zdarza się, że zdrowe dziecko ma wyższą temperaturę, np. po dłuższym płaczu lub śnie. O gorączce dziecka mówimy dopiero wtedy, gdy ciepłota ciała przekroczy 38ºC, a gdy wynosi 37,5–38ºC – jest to stan podgorączkowy.

Jak  mierzyć temperaturę?

Temperaturę można mierzyć na kilka sposobów: w odbycie, na czole, w uchu bądź w ustach. Bardzo wygodne są termometry douszne na podczerwień, które wsuwa się do ucha dziecka. Wynik pokazuje się po sekundzie i jest bardzo dokładny, gdyż błona bębenkowa ma identyczną ciepłotę, co ośrodek termoregulacji w mózgu. Inny, mało stresujący sposób to termometr w smoczku. Wygląda jak zwykły gryzaczek, ale w silikonowej części ma czujniki, a w tarczy wyświetlacz. Temperaturę możesz zmierzyć także termometrem elektronicznym, wsuwanym do odbytu. Najlepiej połóż dziecko na boku albo na brzuszku. Pod pupę podłóż mu pieluszkę tetrową. Końcówkę termometru nasmaruj tłustym kremem dla niemowląt i delikatnie wsuń do odbytu. Wynik otrzymasz po 30 sekundach. Wyjmij termometr, jeśli dziecko zacznie wierzgać nogami albo zaciśnie pośladki – końcówka termometru może uszkodzić okolicę odbytu. Nie używaj termometru rtęciowego – według unijnego i polskiego prawa nie powinny być już one używane. Wiele z nich tłucze się i grozi skaleczeniem. Lekarze odradzają paski przykładane do czoła – służą one wyłącznie do określania przybliżonej ciepłoty ciała i nie dają gwarancji prawidłowego pomiaru.

Jak pielęgnować gorączkującego malucha?

Początkowo, gdy gorączka narasta, maluch powinien być dobrze okryty. Ale gdy temperatura już się ustabilizuje, malca nie trzeba otulać, gdyż może to doprowadzić do przegrzania. Ubierz go lekko i co jakiś czas sprawdzaj, czy się nie spocił – mokre ubranko trzeba szybko zmienić. Gorączkujące dziecko nie ma zwykle apetytu i nie należy karmić go na siłę. Powinno być natomiast obficie pojone – jeśli karmisz piersią, przystawiaj malca często, ale na krótko. Jeśli butelką, podawaj mu picie systematycznie, w małych porcjach, najlepiej przegotowaną wodę albo dostosowane do wieku dziecka herbatki oraz soki owocowe rozcieńczone wodą (czyste soki zawierają zbyt wiele cukru). W pokoju malca nie powinno być zbyt ciepło (optymalna temperatura to 20–22ºC) i nie za sucho. Jeśli nie masz specjalnego nawilżacza, powieś na grzejniku mokry ręcznik. Gdy gorączka przekracza 39ºC, może być konieczna kąpiel ochładzająca lub okład chłodzący na pachwiny i czoło.

Czy podwyższona temperatura ma jakieś pozytywne strony?

Początkowo tak, ponieważ jest to objaw reakcji obronnej organizmu, sygnał mobilizujący układ odpornościowy do walki z drobnoustrojami. Umiarkowana gorączka przyspiesza przemianę materii, co pobudza tworzenie się przeciwciał odpornościowych, poza tym podwyższona temperatura uszkadza wirusy. Jednak przedłużająca się wysoka gorączka działa przeciwnie – zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen, wodę i energię, prowadzi do odwodnienia i wyczerpania, hamuje reakcje odpornościowe.

Kiedy trzeba podać leki obniżające gorączkę?

Leki obniżające gorączkę można podać wtedy, kiedy gorączka przekroczy  poziom 38,5ºC (mierzona w odbycie). Jest wówczas niekorzystna dla organizmu, może bowiem spowodować drgawki gorączkowe. Poza tym gorączka nasila pracę serca (wzrost temperatury ciała o 1ºC zwiększa liczbę uderzeń serca o 10 na minutę) oraz płuc (następuje zwiększona utrata wody poprzez przyspieszony oddech).

Jakie leki na gorączkę można podawać niemowlętom?

W Polsce na gorączkę stosowane są preparaty na bazie paracetamolu i ibuprofenu. Dawka leku musi być dopasowana do wieku i wagi dziecka – szczegółowe instrukcje znajdziesz w ulotce albo na opakowaniu leku. Maluchom najlepiej podawać leki w formie czopków, bo nie ma ryzyka, że rozgorączkowane i zapłakane dziecko je zwymiotuje. U dzieci poniżej 12. roku życia nie stosuje się aspiryny. Przy wysokiej i uporczywej gorączce coraz częściej na świecie podaje się metamizol.

Czy można obniżyć gorączkę bez leków?

Umiarkowaną gorączkę (do 38ºC) można pozostawić bez leków. Możesz przyłożyć na czoło i kark malca chłodne okłady, a łydki owinąć ręcznikiem zmoczonym w wodzie o temperaturze pokojowej (taki kompres trzeba zmieniać co kwadrans). Inny sposób to kąpiel w wodzie o temperaturze o 2 stopnie niższej niż ta, jaką ma dziecko.
Uwaga: nie stosuj się do rad z internetu i nie kąp malca w zimnej wodzie – może ona spowodować szok termiczny. Przy temperaturze ponad 38,5ºC zaleca się leki przeciwgorączkowe.

Co to są drgawki gorączkowe?

To reakcja układu nerwowego na szybko rosnącą temperaturę. U dziecka z wysoką gorączką (zwykle ponad 39ºC) występują rytmiczne skurcze mięśni, czasem z utratą przytomności. Atak drgawek gorączkowych przypomina napad padaczki i trwa zwykle kilka minut. W takim przypadku jak najszybciej wezwij lekarza. Czekając na niego, ułóż dziecko na boku i rozluźnij mu ubranie. Podaj lek przeciwgorączkowy w czopku (leki w płynie są wykluczone, maluch mógłby się zadławić). Po napadzie drgawek gorączkowych lekarz zaleci dziecku badanie neurologiczne EEG, by wykluczyć uszkodzenie mózgu.

Kiedy wezwać lekarza?

Zawsze wtedy, kiedy noworodek ma temperaturę wyższą niż 38ºC, a starsze niemowlę – powyżej 39ºC, bądź malec cierpi na przewlekłą chorobę i lekarz zalecił wezwanie go w przypadku gorączki. Wskazaniami do natychmiastowego wezwania lekarza są też:

  • rozpaczliwy płacz malca, zwłaszcza przy dotykaniu i przytulaniu
  • kłopoty z oddychaniem
  • sztywna szyja, a także opór podczas prób przyciągnięcia główki do klatki piersiowej
  • czerwone plamy na skórze
  • drgawki gorączkowe
  • biegunka lub wymioty
  • osłabienie, senność lub silne pobudzenie
  • zaburzenia świadomości (np. omamy, halucynacje, lęki)
  • odwodnienie – dziecko płacze bez łez, jego mocz ma ciemnożółty kolor, oczodoły są zapadnięte, w buzi nie ma śliny.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 30.10.2013

Komentarze (1 - 10 z 19)
doroti26, 07.05.2014 15.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Twoje dziecko jest osłabione gorączką dlatego śpi, pamiętaj aby je nawadniać i kontroluj temperaturę. Ja zawsze podaję na zmianę ibuprofen w postaci milifenu z paracetamolem, zgodnie z zaleceniem naszego pediatry. Możesz też robić chłodne okłady lub kąpiele w wodzie o temperaturze o stopień niższej niż temperatura ciała dziecka.
 
gruzjia, 26.04.2014 12.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moj synek ma 40 stopni od wczoraj ibufen nie zbija zawsze dzialal podam czopek i zobaczymy caly czas spi czy to dobrze ?
 
spn, 23.03.2014 10.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Rzuciłem tylko okiem na dosłownie dwa zdania artykułu i w jednym czytam, że "O gorączce dziecka mówimy dopiero wtedy, gdy ciepłota ciała przekroczy 38ºC, a gdy wynosi 37,5–38ºC – jest to stan podgorączkowy", a w drugim zdaniu o obniżaniu, że "Umiarkowaną gorączkę (do 38ºC) można pozostawić bez leków." Bardzo proszę o konsekwencję. Albo poniżej 38 to stan podgorączkowy, albo umiarkowana gorączka. Teraz to ja na dobrą sprawę nie wiem, czy mój syn mając 37,8 ma już gorączkę czy jeszcze stan podgorączkowy.
 
mamuśka g, 11.01.2014 11.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
http://www.youtube.com/watch?v=XbmGvsiExIU jak moja córeczka wymiotowała a wymiotowała od pierwszych dni to puszczała fontannę z swojego łóżeczka albo przewijaka na moje oddalone od jej o pół metra wyobraź sobie taką fontannę na filmiku masz zobrazowane chlustające ulewanie sama myliłam to z wymiotami.
 
ola antczak, 20.09.2013 17.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam takie pytanie: mój synek ma miesiąc, jak wyglądają wymioty u takiego dziecka? Dużo mi ulewa mleka takim twarożkiem. Co to oznacza, ma temperaturę 36,9. Czy to wymioty czy ulewanie?
 
Becia, 26.06.2013 22.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mojemu dziecku w szpitalu na gorączkę podano Milifen, trochę się skrzywiłam, bo nie znam tego leku ale pielęgniarka powiedziała, że ma ten sam skład co Nurofen, a kosztuje połowę mniej (wiadomo oszczędności) ale co ważniejsze, jest lepiej tolerowany przez dzieci, jest lepszy w smaku. Na paracetamol syn niestety nie zareagował, gorączka mu nie spadła.
 
sylwia, 30.03.2013 14.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moja 10 miesięczna córa właśnie gorączkuje, trzydniówkę mamy już za sobą, przeszła ją mając 6 miesięcy. Podaje jej Nurofen na przemian z paracetamolem, u nas niestety czopki zaczynają działać dopiero po 1,5h, więc w grę wchodzą jedynie syropy. Gdy ma gorączkę powyżej 39 stopni dobrze jest robić okłady na czoło z pieluszek maczanych w wodzie z temp. pokojową lub wykąpać w chłodniejszej wodzie(my na przykład wkładamy ją do wody o takiej samej temp. co jej ciało i stopniowo dolewając chłodnej wody obniżamy temp. o 2 stopnie, polecam.i życzę siły w walce z gorączką u niemowląt, zawsze należy zachować zimną krew, bez nerwów.....
 
BJ, 14.06.2012 00.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja na gorączke podaje Milifen, lek z ibuprofenem, bo działa równiez przeciwzapalnie. Łagodzi ból (np przy ząbkowaniu), obniża gorączke i ma fajny truskawkowy smak. NIe miałam problemu z podaniem go dziecku.
 
KH, 09.05.2012 22.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tak Vibrucol czopki polecam bo sama podaje je mojej córce, a teraz własnie ząbkuje. Te czopki sa od wszystkiego na niespokojność, na gorączkę, na zaparcia. Polecam naprawdę!
 
KAMILA, 20.03.2012 10.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
WITAM, MOJA CÓRKA MA 11 MIESIĘCY I OD 3 DNI MA GORĄCZKĘ 40C. BYLAM Z NIĄ NA POGOTOWIU I PANI DOKTOR POWIEDZIALA ZE MA CHORE GARDLO. PRZEPISALA CECLOR I NYSTATYNE, OCZYWISCIE DAJE JEJ CZOPKI NA GORĄCZKE LECZ NIC NIE SPADA. ZASTANAWIAM SIE CZY TO NIE JEST TRZYDNIÓWKA. POMOCY CO MAM DALEJ ROBIC??
 
następne »
strona 1 z 2
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Jak pokonać KASZEL U DZIECKA Jak pokonać KASZEL U DZIECKA

Kaszel suchy, mokry, alergiczny, szczekający... Potrafi dać się dziecku we znaki. Może utrudniać...

więcej

22786

Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu

Twoje dziecko narzeka na bóle nóżek, czasem nawet budzi się w nocy z tego powodu? Nie denerwuj się....

więcej

9092

Ospa wietrzna u niemowląt. Objawy i leczenie ospy wietrznej u niemowląt Ospa wietrzna u niemowląt. Objawy i leczenie ospy wietrznej u niemowląt

Ospa wietrzna u niemowląt zdarza się bardzo rzadko. Na ospę wietrzną narażone są przede wszystkim...

więcej

7045

Tygodniowy jadłospis dla kobiet w ciąży Tygodniowy jadłospis dla kobiet w ciąży

Ciąża nie oznacza, że możesz jeść do woli wszystko to, na co masz ochotę. Liczy się jakość, a nie...

więcej

12842

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Grupy wsparcia
data

Październik 30, 2014

Skąd zamawiacie suplementy diety w necie? Wiem, że jest teraz bardzo wielu dostawców, ale chciałabym trafić na pewne rzeczy, przebadane, sprawdzone i najlepiej naturalne.

data

Październik 30, 2014

Ja chodzę do placówki przy Garncarskiej 4 w Krakowie - nie trafiłam tam sama, znajomy lekarz mi go polecił, ponieważ miałam poważne problemy zdrowotne spowodowane moją tuszą. Dieta została mi dobrana indywidualnie, pomoc fizjoterapeutów była także istotna. Teraz wracam do życia, a wyjście...

data

Październik 29, 2014

Racja. Świadomość tego co się je jest pierwszym krokiem przy odchudzaniu bez tego ani rusz, ja jej nabrałam jak zaczęłam mieć problemy ze zdrowiem a teraz odkąd wyszczuplałam również na Novoslimie wszystko się unormowało, i przede wszystkim samopoczucie lepsze

data

Październik 28, 2014

ja znam dobre plastry na odchudzanie ! wystarczy nakleić szarą taśmę na usta :D

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.