Gorączka: 9 pytań o gorączkę u dziecka

Konsultant: dr Paweł Grzesiowski, specjalista pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń, Narodowy Instytut Leków
28 komentarze
Autor: Katarzyna Hubicz

Wysoka temperatura nie zawsze zwiastuje problemy ze zdrowiem. Ale gorączka u dziecka, zwłaszcza gorączka u niemowlęcia, wymaga uważnej obserwacji. Zanim sięgniesz po leki obniżające gorączkę, przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Gorączka u dziecka, zwłaszcza gorączka u niemowlęcia, wymaga uważnej obserwacji. Zanim sięgniesz po leki obniżające gorączkę, przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Od jakiej temperatury możemy mówić o gorączce?

Temperatura ciała zdrowego niemowlaka waha się od 36,6 do 37,5ºC. Jest to spowodowane niedojrzałością układu termoregulacji oraz zmienną aktywnością hormonów w ciągu całej doby – rano zwykle temperatura jest niższa o ok. pół stopnia niż wieczorem. Układ termoregulacji nie potrafi jeszcze sprawnie ochładzać organizmu w miarę potrzeby, dlatego zdarza się, że zdrowe dziecko ma wyższą temperaturę, np. po dłuższym płaczu lub śnie. O gorączce dziecka mówimy dopiero wtedy, gdy ciepłota ciała przekroczy 38ºC, a gdy wynosi 37,5–38ºC – jest to stan podgorączkowy.

Jak mierzyć temperaturę?

Temperaturę można mierzyć na kilka sposobów: w odbycie, na czole, w uchu bądź w ustach. Bardzo wygodne są termometry douszne na podczerwień, które wsuwa się do ucha dziecka. Wynik pokazuje się po sekundzie i jest bardzo dokładny, gdyż błona bębenkowa ma identyczną ciepłotę, co ośrodek termoregulacji w mózgu. Inny, mało stresujący sposób to termometr w smoczku. Wygląda jak zwykły gryzaczek, ale w silikonowej części ma czujniki, a w tarczy wyświetlacz. Temperaturę możesz zmierzyć także termometrem elektronicznym, wsuwanym do odbytu. Najlepiej połóż dziecko na boku albo na brzuszku. Pod pupę podłóż mu pieluszkę tetrową. Końcówkę termometru nasmaruj tłustym kremem dla niemowląt i delikatnie wsuń do odbytu. Wynik otrzymasz po 30 sekundach. Wyjmij termometr, jeśli dziecko zacznie wierzgać nogami albo zaciśnie pośladki – końcówka termometru może uszkodzić okolicę odbytu. Nie używaj termometru rtęciowego – według unijnego i polskiego prawa nie powinny być już one używane. Wiele z nich tłucze się i grozi skaleczeniem. Lekarze odradzają paski przykładane do czoła – służą one wyłącznie do określania przybliżonej ciepłoty ciała i nie dają gwarancji prawidłowego pomiaru.

Jak pielęgnować gorączkującego malucha?

Początkowo, gdy gorączka narasta, maluch powinien być dobrze okryty. Ale gdy temperatura już się ustabilizuje, malca nie trzeba otulać, gdyż może to doprowadzić do przegrzania. Ubierz go lekko i co jakiś czas sprawdzaj, czy się nie spocił – mokre ubranko trzeba szybko zmienić. Gorączkujące dziecko nie ma zwykle apetytu i nie należy karmić go na siłę. Powinno być natomiast obficie pojone – jeśli karmisz piersią, przystawiaj malca często, ale na krótko. Jeśli butelką, podawaj mu picie systematycznie, w małych porcjach, najlepiej przegotowaną wodę albo dostosowane do wieku dziecka herbatki oraz soki owocowe rozcieńczone wodą (czyste soki zawierają zbyt wiele cukru). W pokoju malca nie powinno być zbyt ciepło (optymalna temperatura to 20–22ºC) i nie za sucho. Jeśli nie masz specjalnego nawilżacza, powieś na grzejniku mokry ręcznik. Gdy gorączka przekracza 39ºC, może być konieczna kąpiel ochładzająca lub okład chłodzący na pachwiny i czoło.

Nie przegap

Czy podwyższona temperatura ma jakieś pozytywne strony?

Początkowo tak, ponieważ jest to objaw reakcji obronnej organizmu, sygnał mobilizujący układ odpornościowy do walki z drobnoustrojami. Umiarkowana gorączka przyspiesza przemianę materii, co pobudza tworzenie się przeciwciał odpornościowych, poza tym podwyższona temperatura uszkadza wirusy. Jednak przedłużająca się wysoka gorączka działa przeciwnie – zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen, wodę i energię, prowadzi do odwodnienia i wyczerpania, hamuje reakcje odpornościowe.

Kiedy trzeba podać leki obniżające gorączkę?

Leki obniżające gorączkę można podać wtedy, kiedy gorączka przekroczy  poziom 38,5ºC (mierzona w odbycie). Jest wówczas niekorzystna dla organizmu, może bowiem spowodować drgawki gorączkowe. Poza tym gorączka nasila pracę serca (wzrost temperatury ciała o 1ºC zwiększa liczbę uderzeń serca o 10 na minutę) oraz płuc (następuje zwiększona utrata wody poprzez przyspieszony oddech).

Jakie leki na gorączkę można podawać niemowlętom?

W Polsce na gorączkę stosowane są preparaty na bazie paracetamolu i ibuprofenu. Dawka leku musi być dopasowana do wieku i wagi dziecka – szczegółowe instrukcje znajdziesz w ulotce albo na opakowaniu leku. Maluchom najlepiej podawać leki w formie czopków, bo nie ma ryzyka, że rozgorączkowane i zapłakane dziecko je zwymiotuje. U dzieci poniżej 12. roku życia nie stosuje się aspiryny. Przy wysokiej i uporczywej gorączce coraz częściej na świecie podaje się metamizol.

Czy można obniżyć gorączkę bez leków?

Umiarkowaną gorączkę (do 38ºC) można pozostawić bez leków. Możesz przyłożyć na czoło i kark malca chłodne okłady, a łydki owinąć ręcznikiem zmoczonym w wodzie o temperaturze pokojowej (taki kompres trzeba zmieniać co kwadrans). Inny sposób to kąpiel w wodzie o temperaturze o 2 stopnie niższej niż ta, jaką ma dziecko.
Uwaga: nie stosuj się do rad z internetu i nie kąp malca w zimnej wodzie – może ona spowodować szok termiczny. Przy temperaturze ponad 38,5ºC zaleca się leki przeciwgorączkowe.

Co to są drgawki gorączkowe?

To reakcja układu nerwowego na szybko rosnącą temperaturę. U dziecka z wysoką gorączką (zwykle ponad 39ºC) występują rytmiczne skurcze mięśni, czasem z utratą przytomności. Atak drgawek gorączkowych przypomina napad padaczki i trwa zwykle kilka minut. W takim przypadku jak najszybciej wezwij lekarza. Czekając na niego, ułóż dziecko na boku i rozluźnij mu ubranie. Podaj lek przeciwgorączkowy w czopku (leki w płynie są wykluczone, maluch mógłby się zadławić). Po napadzie drgawek gorączkowych lekarz zaleci dziecku badanie neurologiczne EEG, by wykluczyć uszkodzenie mózgu.

Kiedy wezwać lekarza?

Zawsze wtedy, kiedy noworodek ma temperaturę wyższą niż 38ºC, a starsze niemowlę – powyżej 39ºC, bądź malec cierpi na przewlekłą chorobę i lekarz zalecił wezwanie go w przypadku gorączki. Wskazaniami do natychmiastowego wezwania lekarza są też:

  • rozpaczliwy płacz malca, zwłaszcza przy dotykaniu i przytulaniu
  • kłopoty z oddychaniem
  • sztywna szyja, a także opór podczas prób przyciągnięcia główki do klatki piersiowej
  • czerwone plamy na skórze
  • drgawki gorączkowe
  • biegunka lub wymioty
  • osłabienie, senność lub silne pobudzenie
  • zaburzenia świadomości (np. omamy, halucynacje, lęki)
  • odwodnienie – dziecko płacze bez łez, jego mocz ma ciemnożółty kolor, oczodoły są zapadnięte, w buzi nie ma śliny.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 26.06.2015

Komentarze (1 - 10 z 28)
luiza, 30.06.2015 15.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kilka dni temu synek dostał wysokiej gorączki i nie pomógł mu panadol. Wzięłam w końcu ten ibufen i szybko zadziałał. I już wiem, że następnym razem też podam ibufen, żeby mieć pewność, że lek na pewno zadziała
 
adela, 21.05.2015 23.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
nasza pediatra jakiś czas temu zaleciła nam podawać dziecku milifen na gorączkę, ponieważ za pierwszym razem szybko obniżył gorączkę stosujemy go do tej pory, można podawać maluszkom już od trzeciego miesiąca życia
 
tesia, 16.05.2015 15.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy to prawda, że ibufen nie ma w składzie barwników? Synek jest alergikiem i staram się unikać substancji, które mogą go uczulać niepotrzebnie.
 
tata, 11.05.2015 17.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie mam zwyczaju panikować lecz wolę myśleć racjonalnie i działąć skutecznie by mojemu synkowi pomóc.Leków przeciwgorączkowych naprawdę jest wiele,skuteczność podobna tylko cena zbija z nóg.Jednak zanim podam dziecku lek staram się obniżyć stan temperaturę np.kąpielą o 1 stopień chłodniejszą,podaję np.herbatkę malinową dbam o temperaturę pokoju w którym będzie synek(nie przekracza 20 stopni.Gdy natomiast temperatura jest powyżej 38 stop.podaję syropek truskawkowy Milifen.Tańszy od innych a równie skuteczny.
 
adzika, 28.04.2015 18.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja też wybieram na gorączkę ibufen, bo poza tym, że naprawdę szybko obniża temperaturę, to też ma działanie przeciwzapalne.
 
balbina, 31.03.2015 19.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja już dawno się przekonałam, że paracetamol nie bardzo działa przy wysokiej gorączce. Też mi się sprawdził ten ibufen i go podaję, tym bardziej że nie zawiera cukru i barwników.
 
000, 24.03.2015 04.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mowicie o podawaniu nurofen, tu gdzie mieszkam ( grecja ) jest wrecz zabronione do 1 roku zycia podawanie "nurofenu " .momo,iz na etykietce napisane od 3 mz ......
 
lemmy, 16.03.2015 13.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mały miał dziś w nocy temperaturę 38,7.Był rozpalony jak piec. Dałam mu najpierw paracetamol, ale temperatura nie spadła. Zrobiłam mu chłodny kompres na czoło i podałam ibufen w czopku i dopiero wtedy gorączka odpuściła. Potem już przespał spokojnie noc, a rano miał 36,8. I radosny jak szczygiełek.
 
Marysiaa, 18.02.2015 17.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
u mnie się sprawdza ibufen, zbija gorączkę na dłużej niż paracetamol i można go stosować od 3 miesiąca życia. Generalnie uważam, że każdą gorączkę u maleńkiego dziecka trzeba kontrolować jeśli cokolwiek niepokoi rodzica trzeba się zgłosić do lekarza, w końcu chodzi o maleństwo które nam nie powie co go boli i co się z nim dzieje.
 
Oh Lola, 18.02.2015 17.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Co wtedy, gdy dziecko (11 m-cy) zaczyna od stanu podgorączkowego, ale powoli zbliża się do gorączki, matka leży z 38,5 i nie ogarnia, a do tego nie może wziąć silniejszych leków bo podejrzewa, że jest w ciąży... Mąż pojedzie z malutką jutro do pediatry (uważam osobiście, że przed podaniem jakiegokolwiek leku należy skonsultować się z lekarzem!!), jak skoczy podamy jej paracetamol w syropie (działał na ząbkowanie, zawsze podawałam jej połowę dozwolonej dawki, a i tak działało, teraz też tak zrobię). Dziewczyny (i faceci) - nie wiem czy to pochwytam.
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
KATAR u niemowlaka: 10 sposobów na zatkany nosek KATAR u niemowlaka: 10 sposobów na zatkany nosek

Dzieci do 1. roku życia oddychają wyłącznie przez nos, i to aż 50 razy na minutę. Jednak kanały...

więcej

35916

Kolka u niemowląt - dolegliwość przykra, choć niegroźna Kolka u niemowląt - dolegliwość przykra, choć niegroźna

Gdy kolka dopadnie twojego maluszka, nie wpadaj w panikę. Przytul dziecko i pomóż mu przetrwać te...

więcej

13350

ZAPALENIE UCHA środkowego u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie ZAPALENIE UCHA środkowego u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie

Choć może dotknąć każdego i w każdym wieku, to zapalenie ucha środkowego upodobało sobie dzieci. W...

więcej

23883

Ospa wietrzna - choroba wieku dziecięcego Ospa wietrzna - choroba wieku dziecięcego

Ospa wietrzna jest jedną z chorób najbardziej zakaźnych. Ospa najczęściej dotyka dzieci wieku...

więcej

16455

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.