Gorączka: 9 pytań o gorączkę u dziecka

Konsultant: dr Paweł Grzesiowski, specjalista pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń, Narodowy Instytut Leków
35 komentarze
Autor: Katarzyna Hubicz

Wysoka temperatura nie zawsze zwiastuje problemy ze zdrowiem. Ale gorączka u dziecka, zwłaszcza gorączka u niemowlęcia, wymaga uważnej obserwacji. Zanim sięgniesz po leki obniżające gorączkę, przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Gorączka u dziecka, zwłaszcza gorączka u niemowlęcia, wymaga uważnej obserwacji. Zanim sięgniesz po leki obniżające gorączkę, przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Od jakiej temperatury możemy mówić o gorączce?

Temperatura ciała zdrowego niemowlaka waha się od 36,6 do 37,5ºC. Jest to spowodowane niedojrzałością układu termoregulacji oraz zmienną aktywnością hormonów w ciągu całej doby – rano zwykle temperatura jest niższa o ok. pół stopnia niż wieczorem. Układ termoregulacji nie potrafi jeszcze sprawnie ochładzać organizmu w miarę potrzeby, dlatego zdarza się, że zdrowe dziecko ma wyższą temperaturę, np. po dłuższym płaczu lub śnie. O gorączce dziecka mówimy dopiero wtedy, gdy ciepłota ciała przekroczy 38ºC, a gdy wynosi 37,5–38ºC – jest to stan podgorączkowy.

Jak mierzyć temperaturę?

Temperaturę można mierzyć na kilka sposobów: w odbycie, na czole, w uchu bądź w ustach. Bardzo wygodne są termometry douszne na podczerwień, które wsuwa się do ucha dziecka. Wynik pokazuje się po sekundzie i jest bardzo dokładny, gdyż błona bębenkowa ma identyczną ciepłotę, co ośrodek termoregulacji w mózgu. Inny, mało stresujący sposób to termometr w smoczku. Wygląda jak zwykły gryzaczek, ale w silikonowej części ma czujniki, a w tarczy wyświetlacz. Temperaturę możesz zmierzyć także termometrem elektronicznym, wsuwanym do odbytu. Najlepiej połóż dziecko na boku albo na brzuszku. Pod pupę podłóż mu pieluszkę tetrową. Końcówkę termometru nasmaruj tłustym kremem dla niemowląt i delikatnie wsuń do odbytu. Wynik otrzymasz po 30 sekundach. Wyjmij termometr, jeśli dziecko zacznie wierzgać nogami albo zaciśnie pośladki – końcówka termometru może uszkodzić okolicę odbytu. Nie używaj termometru rtęciowego – według unijnego i polskiego prawa nie powinny być już one używane. Wiele z nich tłucze się i grozi skaleczeniem. Lekarze odradzają paski przykładane do czoła – służą one wyłącznie do określania przybliżonej ciepłoty ciała i nie dają gwarancji prawidłowego pomiaru.

Jak pielęgnować gorączkującego malucha?

Początkowo, gdy gorączka narasta, maluch powinien być dobrze okryty. Ale gdy temperatura już się ustabilizuje, malca nie trzeba otulać, gdyż może to doprowadzić do przegrzania. Ubierz go lekko i co jakiś czas sprawdzaj, czy się nie spocił – mokre ubranko trzeba szybko zmienić. Gorączkujące dziecko nie ma zwykle apetytu i nie należy karmić go na siłę. Powinno być natomiast obficie pojone – jeśli karmisz piersią, przystawiaj malca często, ale na krótko. Jeśli butelką, podawaj mu picie systematycznie, w małych porcjach, najlepiej przegotowaną wodę albo dostosowane do wieku dziecka herbatki oraz soki owocowe rozcieńczone wodą (czyste soki zawierają zbyt wiele cukru). W pokoju malca nie powinno być zbyt ciepło (optymalna temperatura to 20–22ºC) i nie za sucho. Jeśli nie masz specjalnego nawilżacza, powieś na grzejniku mokry ręcznik. Gdy gorączka przekracza 39ºC, może być konieczna kąpiel ochładzająca lub okład chłodzący na pachwiny i czoło.

Nie przegap

Czy podwyższona temperatura ma jakieś pozytywne strony?

Początkowo tak, ponieważ jest to objaw reakcji obronnej organizmu, sygnał mobilizujący układ odpornościowy do walki z drobnoustrojami. Umiarkowana gorączka przyspiesza przemianę materii, co pobudza tworzenie się przeciwciał odpornościowych, poza tym podwyższona temperatura uszkadza wirusy. Jednak przedłużająca się wysoka gorączka działa przeciwnie – zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen, wodę i energię, prowadzi do odwodnienia i wyczerpania, hamuje reakcje odpornościowe.

Kiedy trzeba podać leki obniżające gorączkę?

Leki obniżające gorączkę można podać wtedy, kiedy gorączka przekroczy  poziom 38,5ºC (mierzona w odbycie). Jest wówczas niekorzystna dla organizmu, może bowiem spowodować drgawki gorączkowe. Poza tym gorączka nasila pracę serca (wzrost temperatury ciała o 1ºC zwiększa liczbę uderzeń serca o 10 na minutę) oraz płuc (następuje zwiększona utrata wody poprzez przyspieszony oddech).

Jakie leki na gorączkę można podawać niemowlętom?

W Polsce na gorączkę stosowane są preparaty na bazie paracetamolu i ibuprofenu. Dawka leku musi być dopasowana do wieku i wagi dziecka – szczegółowe instrukcje znajdziesz w ulotce albo na opakowaniu leku. Maluchom najlepiej podawać leki w formie czopków, bo nie ma ryzyka, że rozgorączkowane i zapłakane dziecko je zwymiotuje. U dzieci poniżej 12. roku życia nie stosuje się aspiryny. Przy wysokiej i uporczywej gorączce coraz częściej na świecie podaje się metamizol.

Czy można obniżyć gorączkę bez leków?

Umiarkowaną gorączkę (do 38ºC) można pozostawić bez leków. Możesz przyłożyć na czoło i kark malca chłodne okłady, a łydki owinąć ręcznikiem zmoczonym w wodzie o temperaturze pokojowej (taki kompres trzeba zmieniać co kwadrans). Inny sposób to kąpiel w wodzie o temperaturze o 2 stopnie niższej niż ta, jaką ma dziecko.
Uwaga: nie stosuj się do rad z internetu i nie kąp malca w zimnej wodzie – może ona spowodować szok termiczny. Przy temperaturze ponad 38,5ºC zaleca się leki przeciwgorączkowe.

Co to są drgawki gorączkowe?

To reakcja układu nerwowego na szybko rosnącą temperaturę. U dziecka z wysoką gorączką (zwykle ponad 39ºC) występują rytmiczne skurcze mięśni, czasem z utratą przytomności. Atak drgawek gorączkowych przypomina napad padaczki i trwa zwykle kilka minut. W takim przypadku jak najszybciej wezwij lekarza. Czekając na niego, ułóż dziecko na boku i rozluźnij mu ubranie. Podaj lek przeciwgorączkowy w czopku (leki w płynie są wykluczone, maluch mógłby się zadławić). Po napadzie drgawek gorączkowych lekarz zaleci dziecku badanie neurologiczne EEG, by wykluczyć uszkodzenie mózgu.

Kiedy wezwać lekarza?

Zawsze wtedy, kiedy noworodek ma temperaturę wyższą niż 38ºC, a starsze niemowlę – powyżej 39ºC, bądź malec cierpi na przewlekłą chorobę i lekarz zalecił wezwanie go w przypadku gorączki. Wskazaniami do natychmiastowego wezwania lekarza są też:

  • rozpaczliwy płacz malca, zwłaszcza przy dotykaniu i przytulaniu
  • kłopoty z oddychaniem
  • sztywna szyja, a także opór podczas prób przyciągnięcia główki do klatki piersiowej
  • czerwone plamy na skórze
  • drgawki gorączkowe
  • biegunka lub wymioty
  • osłabienie, senność lub silne pobudzenie
  • zaburzenia świadomości (np. omamy, halucynacje, lęki)
  • odwodnienie – dziecko płacze bez łez, jego mocz ma ciemnożółty kolor, oczodoły są zapadnięte, w buzi nie ma śliny.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 26.06.2015

Komentarze (1 - 10 z 35)
elka, 21.08.2015 13.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Pediatra mówił nam że chłodne okłady należy przykładać w miejsca gdzie są duże naczynia - pachwiny, szyja. Co do leków ja podaję milifen - ibuprofen w syropku, moje dziecko dobrze na niego reaguje a dodatkowo ma działanie przeciwzapalne w przeciwieństwie do paracetamolu.
 
słońce, 18.08.2015 21.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja temperaturę zbijam jak mała ma 38,5. Poniżej staram się robić kompresy na czoło, kark, łydki, stopy. Jak nie pomaga wtedy sięgam po leki. Jeśli mam wybór to wybrałabym ibufen bo ma ibuprofen a po paracetamolu temperatura znacznie szybciej wraca. Do tego zawsze zapisuje na kartce godziny podawania leków i w razie co konsultuje się z lekarzem. Kiedyś słyszałam o metodzie wody z odrobiną octu do robienia kompresów ale niestety dzieciakom śmierdzi i nie da się ich przekonać czy faktycznie działa.
 
Asia, 18.08.2015 11.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mk co ty za głupoty opowiadasz, mi od lat lekarze mówią żeby nie przekraczać zalecanej dawki dobowej leku. I jak już musisz podać to dajesz na zmianę. To samo powiedzieli w szpitalu, żeby podawać leki na zmianę. A ty kity ludziom wciskasz o cudowności paracetamolu.
 
Magda, 07.08.2015 18.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mnie z kolei pediatra z 30 letnim stażem za każdym razem poleca podawać na zmianę ibuprom z paracetamolem.
 
glen, 05.08.2015 10.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
tesia, rzeczywiście w składzie ibufenu nie ma sztucznych barwników i cukru. Więc zdecydowanie jest bezpieczniejszy dla alergika niż inne tego typu preparaty.
 
Mk, 04.08.2015 14.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nurofen slyszalam ze ma szkodliwe dzialanie na żołądek u maluch dzieci Polecam poczytac sobie tez artykul o szkodliwosci Ibuprofenu. Najwiecej szkody przynosi podawanie raz parecetamolu a raz ibuprofenu,nie wolno tego robic! Natomiast tylko parecetamol jest lekiem bezpiecznym dla dzieci,tak mi powiedziala lekarz pediatra z 30nim stazem.. Dostalam tez cenna uwage ze nie od razu trzeba reagowac i zbijac goraczke przy 37 stop. Bo organizm sam ja w tym momencie zwalcza..trzeba odczekac i monitorowac sytuacje
 
Mk, 04.08.2015 14.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A ja sie dowiedzialam ze leki homeopatyczne maja podloze spirytystyczne niestety.. i moga przyniesc wiecej zla niz pozytku
 
luiza, 30.06.2015 15.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kilka dni temu synek dostał wysokiej gorączki i nie pomógł mu panadol. Wzięłam w końcu ten ibufen i szybko zadziałał. I już wiem, że następnym razem też podam ibufen, żeby mieć pewność, że lek na pewno zadziała
 
adela, 21.05.2015 23.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
nasza pediatra jakiś czas temu zaleciła nam podawać dziecku milifen na gorączkę, ponieważ za pierwszym razem szybko obniżył gorączkę stosujemy go do tej pory, można podawać maluszkom już od trzeciego miesiąca życia
 
tesia, 16.05.2015 15.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy to prawda, że ibufen nie ma w składzie barwników? Synek jest alergikiem i staram się unikać substancji, które mogą go uczulać niepotrzebnie.
 
następne »
strona 1 z 4
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
PLEŚNIAWKI i AFTY u niemowląt i dzieci - jak je rozpoznać i leczyć PLEŚNIAWKI i AFTY u niemowląt i dzieci - jak je rozpoznać i leczyć

Pleśniawki niekiedy matka myli z resztkami mleka w buzi niemowlęcia i dopiero pediatra zwraca na...

więcej

24112

Angina u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci Angina u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci

Angina jest chorobą wywoływaną przez paciorkowce. Pierwszymi objawami anginy jest ból gardła,...

więcej

19588

Co pomoże na PRZEZIĘBIENIE U DZIECKA Co pomoże na PRZEZIĘBIENIE U DZIECKA

Przeziębienie u dziecka daje charakterystyczne objawy: wodnisty katar zatykający nos i zmuszający...

więcej

12540

9 pytań o ZĄBKOWANIE 9 pytań o ZĄBKOWANIE

Ząbkowanie może być uwarunkowane rodzinnie, dlatego jeśli martwisz się, że twoje dziecko jeszcze...

więcej

17782

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Opisane przez panią objawy nie są charakterystyczne. Mogą pojawiać się w w zaburzeniach hormonalnych, niektórych chorobach naczyń oraz niedoborach witamin i mikroelementów.

Ja przeciwwskazań nie widzę. Należy jednak zapytać o to lekarza wykonującego kolonoskopię, może jakieś przeciwwskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej pojawią się.

Menopauza zależna jest od hormonów. Hormony produkowane są przez jajniki, nie przez macicę. Konsekwencją wycięcia macicy jest brak krwawień miesiączkowych i możliwości zajścia w ciążę. Może warto...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.