Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - przyczyny, objawy i leczenie

2020-03-04 11:43 Monika Majewska

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to postać niedoczynności tarczycy, która daje skąpe, bardzo trudne do zauważenia objawy. W związku z tym wczesne rozpoznanie choroby nie jest łatwe, co może mieć poważne konsekwencje, m.in. rozwój jawnej niedoczynności tarczycy czy chorób serca. Jakie są przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy? Na czym jej polega leczenie?

Spis treści:

  1. Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - przyczyny i czynniki ryzyka
  2. Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - objawy
  3. Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - powikłania
  4. Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - diagnoza
  5. Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - leczenie

Subkliniczna (utajona, podkliniczna) niedoczynność tarczycy (SNT) to zaburzenie czynności tarczycy, w którym stwierdza się wzrost stężenia tyreotropiny (TSH) we krwi powyżej górnej granicy normy (czyli powyżej 4,5 mIU/l), przy prawidłowym stężeniu wolnej tyroksyny (fT4) i trijodotyroniny (fT3).

Subkliniczna niedoczynność tarczycy jest najłagodniejszą z postaci niedoczynności tarczycy. Wyróżnia się jeszcze postać umiarkowaną i ciężką.

Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - przyczyny i czynniki ryzyka

Przyczyną wrodzonej subklinicznej niedoczynności tarczycy może być dyshormonogeneza - zaburzenia biosyntezy hormonów tarczycy, które jest dziedziczne.

Przyczynami nabytej subklinicznej niedoczynności tarczycy mogą być: autoimmunologiczne choroby tarczycy (zwłaszcza przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, czyli choroba Hashimoto), atrofia gruczołu tarczowego, przebyte leczenie nadczynności tarczycy (terapia radioaktywnym jodem lub usunięcie tarczycy). W niektórych przypadkach choroba może być związana z niedoborem jodu, cukrzycą typu 1, zespołem Downa lub przebytą radioterapią głowy lub szyi.

Do wystąpienia SNT mogą się przyczynić niektóre leki, np. zawierające lit, pochodne jodu, leki antytarczycowe (tyreostatyki), leki przeciwpadaczkowe (zwłaszcza karbamazepina i kwas walproinowy).

Warto wiedzieć, że subkliniczna niedoczynność tarczycy częściej pojawia się u kobiet niż u mężczyzn, zwłaszcza po 60. roku życia.

Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - objawy

Objawy subklinicznej niedoczynności tarczycy są bardzo dyskretne i trudne do zauważenia, dlatego SNT nazywana jest niedoczynnością tarczycy mało objawową lub skąpo objawową. U dorosłych mogą wystąpić bóle głowy, nietolerancja zimna, zaparcia, obniżenie nastroju, stan chronicznego zmęczenia, a nawet depresja.

Z kolei u małych dzieci subkliniczna niedoczynność tarczycy objawia się przedłużającą się żółtaczką noworodków, opóźnieniem w rozwoju psychicznym i fizycznym dziecka, np. nieprawidłowym wzrostem, trudnościami w przyjmowaniu pokarmów, zmniejszeniem ruchliwości, ochrypłym głos, zimną, łuszczącą się skórę.

U dzieci starszych stwierdza się: zahamowanie wzrostu, opóźnione dojrzewanie płciowe, trudności w nauce, a także nietolerancję zimna, zaparcia, senność, spowolniałą mowę, bóle głowy, suche, łamliwe i cienkie włosy, suchą i szorstką skórę.

      Ważne

      Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - powikłania

      Subkliniczna niedoczynność tarczycy może doprowadzić nie tylko do rozwoju jawnej niedoczynności tarczycy (im wyższe jest stężenie wyjściowe TSH, tym większe jest prawdopodobieństwo dalszego rozwoju niedoczynności). Konsekwencją braku leczenia SNT mogą być także zaburzenia lipidowe (podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL współistnieje z TSH wyższym niż 10 mIU/l), a co za tym idzie - schorzenia układu sercowo-naczyniowego.

      Badania naukowe dowodzą, że subkliniczna niedoczynność tarczycy wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia schorzeń sercowo-naczyniowych i z większą umieralnością z powodu tych chorób, ale tylko u osób poniżej 65. roku życia (natomiast nie wykazano takiej zależności u osób powyżej 65. roku życia).

      Ponadto mogą się pojawić dysfunkcje neurologiczne (czuciowe i ruchowe zaburzenia neurogenne, dysfunkcje mięśni szkieletowych) i zaburzenia psychiczne (afektywne i psychotyczne).

      Z kolei u kobiet w ciąży subkliniczna niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko poronienia, a u kobiet w wieku rozrodczym może prowadzić do zaburzeń owulacji i zaburzenia miesiączkowania oraz zmniejszać płodność.

      SPRAWDŹ>> Jakie skutki niosą ze sobą choroby tarczycy?

      Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - diagnoza

      Konieczne są badania krwi i oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH), tyroksyny wolnej (fT4), trijodotyroniny wolnej (fT3), przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie oraz przeciwko peroksydazie, a także poziomu cholesterolu, który w większości przypadków jest podwyższony.

      W czasie diagnostyki należy wykluczyć inne przyczyny podwyższonego stężenia TSH, np. przyjmowanie niektórych leków, m.in.: metoklopramidu, H2-blokerów, neuroleptyków, litu, jodu.

      Czytaj też:

      Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy - leczenie

      Obecnie nie ma jednolitych zasad postępowania w przypadku subklinicznej niedoczynności tarczycy, ponieważ brak powszechnego porozumienia w sprawie wartości TSH, będących wskazaniem do leczenia. Dlatego decyzja o tym, kiedy podać pacjentowi hormony tarczycy (lekiem z wyboru jest L-tyroksyna), powinna być rozpatrzona indywidualnie.

      Nie każda subkliniczna niedoczynność tarczycy wymaga terapii. Leczenia może nie być konieczne u osób powyżej 65. roku życia, gdyż subkliniczna niedoczynność tarczycy nie zwiększa u nich ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

      Z kolei u osób w wieku 85-89 lat podwyższone stężenie TSH nie wiązało się z pogorszeniem sprawności, funkcji poznawczych czy depresją. Badania sugerują również, że u osób, które mają więcej niż 80 lat, podwyższone stężenie TSH może mieć wpływ na wydłużenie życia.

      Przeczytaj także:

      Bibliografia:

      1. Pawłowicz R., Iwańczak B., Subkliniczna niedoczynność tarczycy u dzieci, "Advances in Clinical and Experimental Medicine" 2004.
      2. Czerwińska E., Walicka M., Marcinowska-Suchowierska E., Zaburzenia czynności tarczycy u osób w wieku podeszłym, "Postępy Nauk Medycznych" 2011, nr 5 - dostęp on-line
      O autorze
      Monika Majewska - właściwe zdjęcie
      Monika Majewska
      Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
      Czy artykuł był przydatny?
      Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

      NOWY NUMER

      Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

      Dowiedz się więcej
      Miesięcznik Zdrowie  6/2020
      KOMENTARZE
      ewa
      |

      Wolne żarty, proszę Państwa...
      Wysłałam komentarz, otrzymałam potwierdzenie wysłania i informację o tym, że mój komentarz jest już na komentowanej stronie i co? - Oczywiście, mojego komentarza nie ma.
      Czyżby "poważny" portal był tak naprawdę ... niepoważny?...

      ewa
      |

      Moja uwaga dotyczy w głównej mierze ... ilości reklam na tym portalu. Portal poradnikzdrowie.pl, jak sama nazwa wskazuje, powinien mieć charakter poważny, popularno-naukowy, informacyjny, czyli powinien zawierać solidną dawkę wiedzy. I tak jest, chociaż szkoda, że jest to wiedza wyłącznie z zakresu medycyny akademickiej, czyli nie odbiegająca, niestety, poza "utarte schematy" (a przecież medycyna konwencjonalna to naprawdę nie jedyne źródło wiedzy o zdrowiu...). Ale to, co uchodzi na pierwszym lepszym portalu o celebrytach, ich narzeczonych byłych i obecnych, fryzurach, "ciuchach", randkach i tym podobnych bzdurach, a co zdecydowanie razi tutaj i co wydaje się kłócić z charakterem stron o zdrowiu na średnim poziomie i nie powinno mieć miejsca w poradnikzdrowie.pl, to są ... reklamy. Ich natłok jest na tym portalu "powalający". Zanim dochodzi "w końcu" do wyświetlenia właściwej treści strony, każdorazowo najpierw pojawia się "dyskoteka" migających i wyskakujących z każdej możliwej strony okienek z reklamami... Obłęd!!!
      Prowadzi to:
      1/ do poirytowania (żeby nie używać dosadniejszych określeń...),
      2/ niesłychanej straty czasu,
      3/ zniechęcenia do korzystania z takiej strony, która "dzięki" absurdalnej ilości reklam kojarzy się raczej z jakimś "buziaczkiem", czy inną "ploteczką", a nie z poważnym źródłem wiedzy.
      Czy naprawdę nie można się obejść bez tych wszystkich "wodotrysków" utrudniających dotarcie do rzetelnej informacji?...