Jod: właściwości, objawy nadmiaru i niedoboru

Jod to pierwiastek, który pełni ważne funkcje w organizmie. Zarówno nadmiar, jak i niedobór jodu jest groźny dla zdrowia. Szczególnie niebezpieczny jest ten ostatni.

Jod wzbogaca sól, która znajduje się w polskich sklepach (tzw. sól jodowana). Obowiązek jodowania soli w naszym kraju wprowadzono w 1997 roku, by zapobiec negatywnym skutkom niedoboru tego pierwiastka.

Posłuchaj, gdzie znajdziesz jod, i jakie są konsekwencje jego niedoboru. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami.

Jod - właściwości

Jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy: tyroksyny (T4) i jej aktywnej formy trójjodotyroniny (T3). Od prawidłowego stężenia tych hormonów we krwi zależy m.in. prawidłowy rozwój i funkcjonowanie mózgu oraz układu nerwowego, przysadki mózgowej, mięśni, serca, nerek. Hormony tarczycy regulują też procesy wzrostu i dojrzewania komórek organizmu. Poza tym biorą udział  w procesach oddychania komórkowego i wytwarzania energii. Są niezbędne do utrzymania prawidłowej temperatury ciała.

Objawy i skutki niedoboru jodu

Długotrwałe niedobory tego pierwiastka prowadzą do:

U dzieci niedoczynność tarczycy jest przyczyną opóźnienia rozwoju fizycznego i psychicznego, co w początkowym stadium objawia się np. gorszym zapamiętywaniem. Niedobory jodu u kobiet ciężarnych prowadzą do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu u płodu i noworodków. Są również przyczyną zaburzeń rozrodczości u kobiet (poronienia, przedwczesny poród) i zwiększonej śmiertelności wśród dzieci.

Czytaj też:

Jod - objawy i skutki nadmiaru

Większość osób toleruje nadmiar jodu, który pochodzi z żywności. Jednak u niektórych osób, np. z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, mogą wystąpić niekorzystne objawy nawet przy poziomie spożycia jodu uznanym za bezpieczny dla ogółu populacji. Konsekwencją może być nadczynność tarczycy. U niektórych osób mogą też wystąpić ostre niepożądane reakcje, takie jak m.in.:

  • wzmożona czynność gruczołów ślinowych,
  • nadmierne wydzielanie śluzu w oskrzelach, 
  • odczyny alergiczne,
  • zmiany skórne.

W rzadkich przypadkach (przy bardzo dużych dawkach jodu, rzędu kilku gramów) może dojść do ostrego zatrucia jodem, które objawia się:

Polecamy
jesz co lubisz zbilansowana dieta

Autor: Time S.A

Skorzystaj z wygodnych diet online Poradnika Zdrowie opracowanych także dla osób zmagających się z niedoborami witamin i mikroelementów. Precyzyjnie dobrany plan dietetyczny odpowie na Twoje indywidualne potrzeby żywieniowe. Dzięki nim odzyskasz zdrowie i poprawisz swoje samopoczucie. Diety te są opracowane zgodnie z najnowszymi zaleceniami i standardami instytutów naukowo-badawczych.

Jod - dawkowanie

Zalecane dzienne spożycie jodu (RDA) wynosi odpowiednio:

  • niemowlęta - 110 μg
  • dzieci - od 5. miesiąca życia do 1. roku życia - 130 μg
  • dzieci: od 1. do 6. roku życia - 90 μg; od 7. do 9. roku życia - 100 μg;
  • chłopcy: od 10. do 12. roku życia - 120 μg; od 13. do 18, roku życia - 150 μg;
  • dziewczęta: od 10. do 12. roku życia - 120 μg; od 13. do 18, roku życia - 150 μg;
  • mężczyźni: 150 μg;
  • kobiety: 150 μg;
  • kobiety w ciąży: 220 μg
  • laktacja: 290 μg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, pod. red. Jarosz M., Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

Jod w jedzeniu

Najwięcej jodu zawiera żywność pochodzenia morskiego:

  • skorupiaki
  • mięczaki
  • ryby - szczególnie dużą zawartością jodu odznaczają się dorsze i halibuty, mniejszą - śledzie bałtyckie

W krajach uprzemysłowionych ważnym źródłem jodu w diecie jest mleko i jego przetwory, a także jajka.

produkt zawartość jodu w 100 g
sól kuchenna, jodowana 2293,0
dorsz świeży 110,0
mintaj świeży 103,0
makrela wędzona 40,0
ser edamski tłusty 30,0
tuńczyk w oleju 25,0
orzechy laskowe 17,0
brokuły 15,0
jaja kurze całe 9,5
mleko 0,5% tł. 3,4

Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K., Tabele składu i wartości odżywczej żywności, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.

Bibliografia:

Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, pod. red. Jarosz M., Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Morran
|

jest sól niejodowana, sól to biała śmierć, sól można zastąpić majerankiem z tymiankiem.

Morran
|

bez suplementacji jodu brakuje na terenie Polski, bardziej w górach i na południu. Powoduje on między innymi słabe trawienie, słabą przemianę materii, słabą aktywność i ograniczenia umysłowe. Nie znaczy to jednak, że można go używać stale w dużej ilości. Jeden z objawów to wzmożona praca serca(toksyczne pobudzenie). Wiele osób ogranicza sól, przy braku jodu wskazana jest łyżeczka dziennie soli jodowanej zwykłej, którą można przecież trzymać w szczelnym pudełku, specyficzny zapach. Dobrym źródłem jodu jest chlorella, bo umiarkowanym. I odtruwa.

Ala
|

Jod jest jedynym pierwiastkiem, który może się przedostać do organizmu wieloma drogami, przez skórę, jamę ustną wdychane powietrze i pełni wiele ważnych ról w naszym organiźmie, dlatego warto go kontrolować, mi pomogła w tym książka " Jod",poprzez np. informacje, których produktów ze sobą nie łączyć itp.warto poczytać.

michal swarowski
|

Przepraszam ale już na początku artykułu się nie zgadzam. Jod wzbogaca sól? To nieprawda. Pomimo tego że jest dodawany do soli to szybko się ulatnia i nie ma tam jodu

Algamorska
|

A ALGI MORSKIE ? Algi ? co z Algami Morskimi widać zakres wiedzy o odżywianiu jest mocno ograniczony !

Ulencjs
|

Większych durnot na temat przedawkowania jodu jeszcze nie czytałam .Sama się suplementuję płynem lugola w ilości 180 mg dziennie i pozbyłam się wielu uporczywych dolegliwości

Marzena
|

Zacznij od płynu Lugola, albo tabletek Kelp, wit.D3 z K2, chlorella, olej kokosowy... Pouzupelniaj braki witamin, których Ci brak. Dieta jest tu bardzo ważna. Ja już nie biorę tabletek prawie 3 lata i wyniki tarczycy jak i samopoczucie ok. Wszystkiego dowiadywalam się z internetu, bo wg lekarza to powinnam brać tabletki do końca życia.

Magda
|

Uważajcie na jod , ja go przedawkowałam i walczę z "czymś " :(((((
Włosy lecą , mam dwa łyse placki w głowie, nadczynność , olbrzymi świąd skóry głowy i całego ciała ,nawracające grzybice kobiece. Wszystko to pojawiło się pod koniec brania jodu a brałam go 11 miesięcy na zlecenie endokrynologa . Dodam ze nie był to płyn Lugola tylko recepturowy Jod o większym stężeniu .

D@rio
|

Ten artykuł to same bzdury . Właśnie osoby chore na Hashimoto powinny brać jod w formie płynu Lugola . Dawki do 30mg są bezpieczne .
Ale lepiej zacząć od 3mg aby nie mieć problemów . Ta dawka pozwala przejść przez pierwsze etapy bez objawowo (chodzi o usuwanie bromu i jodu z organizmu). A skutki nadmiaru to dopiero przy kilku gramach jednorazowo . Były leki na oskrzela z dawką 1,5 grama i ludzie to brali a skutków ubocznych było bardzo mało .

nina
|

sól do przetworów jest niejodowana ,.można śmiało używać