- Przemijający atak niedokrwienny polega na krótkotrwałym zablokowaniu dopływu krwi do fragmentu tkanki mózgowej
- Opadanie twarzy, osłabienie rąk i zaburzenia mowy to główne sygnały wymagające pilnej interwencji medycznej
- Około 10 procent pacjentów po epizodzie niedokrwiennym doznaje pełnego udaru w ciągu pierwszych 48 godzin
- Oficjalne raporty wskazują, że w 2023 roku z tym schorzeniem zmagało się ponad 131 tysięcy Polaków
Czym jest przemijający atak niedokrwienny (TIA)?
Chwilowe zaburzenia przepływu krwi w organizmie zdarzają się stosunkowo często, ale w przypadku mózgu zawsze budzą niepokój. Przemijający atak niedokrwienny (TIA) występuje, gdy dopływ krwi do fragmentu mózgu zostaje na krótki czas całkowicie zablokowany. W przeciwieństwie do klasycznego udaru ten zator szybko się rozpada, a tkanka mózgowa nie obumiera.
Zablokowanie przepływu krwi do obszaru mózgu zazwyczaj wynika z kilku konkretnych problemów zdrowotnych:
- zakrzep krwi w tętnicy mózgowej
- skrzep wędrujący z innej części ciała
- uszkodzenie naczyń krwionośnych
- zwężenie naczyń prowadzących krew do mózgu
Choć badania obrazowe często nie wykazują trwałych zmian po takim epizodzie, to sam problem wymaga pilnej diagnozy u specjalisty. Pamiętaj, aby opowiedzieć lekarzowi o wszystkich swoich chorobach przewlekłych, co ułatwi znalezienie przyczyny zatoru. Właściwie dobrane leczenie pomoże ci uniknąć powtórzenia się tej niebezpiecznej sytuacji.
Jak rozpoznać mini udar? Zastosuj prosty test FAST
Widok osoby tracącej władzę nad swoim ciałem bywa przerażający, jednak szybka ocena sytuacji jest absolutnie kluczowa. Jeśli twój bliski nagle poczuje się gorzej, natychmiast wykorzystaj zasadę FAST, aby sprawdzić objawy udarowe. U większości chorych takie dolegliwości trwają od jednej do dwóch godzin, choć mogą utrzymywać się przez całą dobę.
Zawsze zwracaj uwagę na następujące niepokojące sygnały u bliskiej osoby:
- opadanie twarzy, które zauważysz po poproszeniu pacjenta o uśmiech
- osłabienie rąk, gdy chory nie potrafi unieść obu kończyn na tę samą wysokość
- trudności z mową polegające na bełkotliwym i niezrozumiałym wypowiadaniu słów
Każdy z powyższych objawów oznacza poważny problem medyczny, który wymaga pilnej interwencji. Jeśli tylko zauważysz u kogoś takie symptomy, nie czekaj na rozwój wydarzeń. Natychmiast wezwij służby ratunkowe, aby pacjent mógł jak najszybciej trafić pod opiekę neurologa.
Dlaczego nigdy nie wolno ignorować ustępujących objawów?
Chwilowa poprawa stanu zdrowia często daje złudne poczucie bezpieczeństwa, co prowadzi do groźnych opóźnień w leczeniu. Nawet jeśli objawy u ciebie lub twojego bliskiego całkowicie ustąpią, musicie bezwzględnie wezwać pogotowie ratunkowe. Przemijający atak niedokrwienny to bardzo poważne ostrzeżenie przed wysokim ryzykiem wystąpienia pełnoobjawowego udaru mózgu.
Z danych statystycznych wynika, że około jedna trzecia pacjentów po TIA ostatecznie doznaje prawdziwego udaru. Największe niebezpieczeństwo grozi w ciągu pierwszych 48 godzin, ponieważ to właśnie wtedy aż 10 procent osób doświadcza pełnego ataku. Szybka wizyta u lekarza to jedyny skuteczny sposób na wdrożenie profilaktyki i uratowanie życia.
Rosnąca liczba chorych po TIA na polskich oddziałach
Statystyki medyczne pokazują, że problemy z krążeniem mózgowym dotykają coraz większej grupy ludzi w naszym kraju. Z oficjalnych raportów wynika, że w 2023 roku polscy lekarze zajęli się ponad 131 tysiącami pacjentów z rozpoznaniem przemijających napadów niedokrwienia. To schorzenie zbiera tragiczne żniwo, ponieważ rok wcześniej liczba zgonów w tej grupie chorych wyniosła aż 17 tysięcy.
Polscy lekarze na oddziałach ratunkowych są niezwykle obciążeni pracą, a sytuacja pacjentów mocno różni się w zależności od miejsca zamieszkania. Przykładowo wskaźnik zachorowalności na TIA jest ponad trzy razy wyższy w województwie lubelskim w porównaniu do niektórych innych rejonów kraju. Dbaj o profilaktykę i poproś lekarza o badanie ultrasonograficzne naczyń, które jest rutynową i nieinwazyjną metodą diagnozowania podobnych zagrożeń.
Ważne badania kobiet 40+. Lista GALERIA
11
Źródła:
- MedlinePlus Medical Encyclopedia — “Transient ischemic attack”; Updated by: Joseph V. Campellone, MD (Department of Neurology, Cooper Medical School at Rowan University, Camden, NJ)
- MedicalNewsToday — Karen Veazey (writer); Darragh O’Carroll, MD (medical reviewer)
- Harvard Health Publishing — Hallie Levine (No author identified: institutional review listed as Howard E. LeWine, MD)
- medicalpress.pl — Neurologia w Polsce. Stan obecny i perspektywy rozwoju. RAPORT 2024 — Authors listed in the report: Jakub Adamski; Jakub Gierczyński; Alina Kułakowska; Ewa Matusiak; Konrad Rejdak; Piotr Winciunas
