Cukrzyca typu 2 pozostaje jedną z najczęstszych chorób metabolicznych na świecie. Szacuje się, że żyje z nią około 590 mln osób, a ponad 90 proc. przypadków dotyczy właśnie cukrzycy typu 2. Choć choroby nie można całkowicie wyleczyć, część pacjentów może osiągnąć remisję dzięki zmianie stylu życia, redukcji masy ciała i odpowiednio dobranej diecie. Naukowcy od lat analizują, które modele żywienia najlepiej wspierają kontrolę poziomu cukru i pracę trzustki. Najnowsze badanie sugeruje, że dieta ketogeniczna może działać skuteczniej niż dieta niskotłuszczowa, szczególnie we wczesnych etapach choroby.
Dieta ketogeniczna a cukrzyca typu 2
Badanie opublikowane w czasopiśmie „Journal of the Endocrine Society” objęło 51 osób z cukrzycą typu 2 w wieku od 55 do 62 lat. Uczestnicy przez 12 tygodni stosowali albo dietę ketogeniczną, opartą na bardzo niskiej podaży węglowodanów i większej ilości tłuszczu, albo dietę niskotłuszczową. Naukowcy analizowali między innymi stosunek proinsuliny do peptydu C, który pozwala ocenić funkcjonowanie komórek beta trzustki odpowiedzialnych za wydzielanie insuliny.
„Diety z ograniczoną ilością węglowodanów wykazywały korzystny wpływ u pacjentów z cukrzycą typu 2, między innymi poprzez obniżenie hemoglobiny glikowanej HbA1c, ciśnienia skurczowego oraz poziomu trójglicerydów” – mówi Marian Yurchishin z Wydziału Nauk o Żywieniu Uniwersytetu Alabamy w Birmingham. „Chcemy pokazać, że dieta ketogeniczna może stanowić dodatkowy element terapii stylu życia i wspierać lepszą kontrolę glikemii dzięki poprawie funkcjonowania komórek beta”.
Badacze podkreślili, że poza chirurgią bariatryczną oraz dużą, celową redukcją masy ciała obecnie istnieje niewiele metod poprawiających funkcjonowanie komórek beta trzustki u osób z cukrzycą typu 2.
Keto może cofnąć cukrzycę?
Po zakończeniu badania naukowcy zauważyli, że uczestnicy obu grup schudli, jednak osoby stosujące dietę ketogeniczną miały wyraźniejszy spadek wydzielania proinsuliny. Zjawisko to powiązano z poprawą funkcjonowania komórek beta trzustki.
„Kiedy komórki beta są pod dużym obciążeniem, jak ma to miejsce w cukrzycy typu 2, wydzielają duże ilości proinsuliny” – wyjaśnia Marian Yurchishin. „Proinsulina jest prekursorem insuliny, dlatego jej podwyższony poziom sugeruje, że komórki beta są przeciążone i próbują nadążyć za rosnącym zapotrzebowaniem organizmu na insulinę”.
Badaczka tłumaczy, że większy spadek poziomu proinsuliny może oznaczać zmniejszenie przeciążenia komórek beta oraz poprawę ich wydajności. Według autorów badania jedną z możliwych przyczyn może być ograniczenie przewlekłego narażenia organizmu na glukozę. Długotrwale podwyższony poziom cukru może prowadzić do tzw. toksyczności glukozowej, która zaburza zdolność komórek beta do prawidłowego reagowania na glukozę.
„Ograniczenie ekspozycji na glukozę poprzez dietę z małą ilością węglowodanów może stworzyć komórkom beta warunki do odbudowy mechanizmów wydzielniczych, jednak potrzebne są dalsze badania wyjaśniające dokładne mechanizmy tego zjawiska” – zaznacza Marian Yurchishin.
Dieta keto a cukrzyca 2 typu
Do wyników badania odniósł się również Pouya Shafipour, specjalista medycyny rodzinnej i leczenia otyłości z Providence Saint John’s Health Center w Kalifornii, który nie brał udziału w projekcie. Lekarz przyznał, że wyniki go nie zaskoczyły.
„We wczesnych stadiach cukrzycy dieta ketogeniczna może dawać bardzo dobre efekty, jeśli pacjenci rzeczywiście jej przestrzegają i wybierają bardziej śródziemnomorską wersję keto, bogatszą w błonnik” – mówi Pouya Shafipour.
Specjalista zwraca jednak uwagę, że wiele osób stosuje dietę ketogeniczną w sposób oparty głównie na dużej ilości mięsa, boczku i sera. Według lekarza problemem może być także utrzymanie takiego modelu żywienia przez dłuższy czas.
„Żyjemy w świecie pełnym produktów bogatych w węglowodany. Kiedy ktoś wychodzi ze stanu ketozy, bardzo trudno jest do niego wrócić. To wymaga dużej dyscypliny i ciągłego odmawiania sobie wielu pokus” – podkreśla lekarz.
Shafipour zaznacza również, że przyszłe badania powinny obejmować dłuższy okres obserwacji i dokładniej analizować rodzaj stosowanej diety ketogenicznej. Według niego istotne jest nie tylko obniżanie poziomu cukru, ale również ograniczanie przewlekłego stanu zapalnego i ochrona funkcji komórek trzustki.
Jak bezpiecznie stosować dietę ketogeniczną przy cukrzycy typu 2
Monique Richard, dietetyczka kliniczna i specjalistka żywienia, podkreśla, że przy planowaniu diety ketogenicznej należy brać pod uwagę nie tylko krótkoterminowe efekty, ale także bezpieczeństwo i możliwość utrzymania takiego sposobu odżywiania przez lata.
„Nie wszystkie diety keto wyglądają tak samo” – mówi specjalistka. „Zastępowanie węglowodanów wysoko przetworzonym mięsem, żywnością ultraprzetworzoną i dużą ilością tłuszczów nasyconych może negatywnie wpływać na zdrowie serca”.
Dietetyczka zaleca wybieranie tłuszczów nienasyconych, takich jak oliwa z oliwek, orzechy, nasiona i awokado, oraz zwiększenie ilości warzyw nieskrobiowych. Zwraca także uwagę, że nawet umiarkowane ograniczenie cukru i produktów wysoko przetworzonych może poprawiać kontrolę glikemii bez konieczności stosowania bardzo restrykcyjnej diety.
„Najlepszy sposób żywienia to taki, który odpowiada biologii organizmu i codziennemu życiu pacjenta” – podkreśla Monique Richard. „Nie istnieje jedna dieta odpowiednia dla wszystkich. Celem nie jest wyłącznie obniżenie poziomu cukru, ale również utrzymanie zdrowia, jakości życia i trwałych nawyków” - dodaje.
Polecany artykuł:
