Cukrzyca typu LADA - przyczyny, objawy, leczenie

2016-12-01 12:15 Monika Majewska

Cukrzyca typu LADA to utajona, powoli rozwijająca się cukrzyca u dorosłych. Cukrzyca typu LADA jest szczególną formą tej choroby. Jej przyczyny są takie same, jak w przypadku cukrzycy typu 1, ale jej objawy przypominają cukrzycę typu 1 i 2. Z resztą często mylnie jest rozpoznawana jako ten ostatni typ cukrzycy, co może pociągać za sobą nieprawidłowy sposób leczenia. Sprawdź, jak rozpoznać cukrzycę typu LADA i na czym polega jej leczenie.

Cukrzyca typu LADA (ang. latent autoimmune diabetes in adults) to szczególny rodzaj cukrzycy typu 1. Rozwija się ona u osób dorosłych (po 35. roku życia) i wolno postępuje. Jej przyczyny są takie same, jak w przypadku cukrzycy typu 1, ale jej objawy przypominają cukrzycę typu 2. Z tego powodu często mylnie jest rozpoznawana jako cukrzyca typu 1 lub 2. Uważa się, że ta forma choroby dotyczy około 5 - 10 proc. przypadków cukrzycy typu 2 rozpoznanej po 35. roku życia.¹ Może ona obejmować nawet około 50 proc. nieotyłych osób z rozpoznanym typem 2 choroby. Jednocześnie cukrzyca typu LADA stanowi ok. 10 proc. wszystkich przypadków cukrzycy.

Cukrzyca typu LADA to inaczej utajona cukrzyca typu 1, wolno postępująca cukrzyca insulinozależna, cukrzyca młodych dorosłych, cukrzyca typu 1 o późnym początku,  wolno postępująca cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2 z obecnymi przeciwciałami.

Cukrzyca typu LADA - przyczyny i czynniki ryzyka

Cukrzyca typu LADA - podobnie jak cukrzyca typu 1 - ma podłoże autoimmunologiczne. Z nieznanych przyczyn układ odpornościowy atakuje produkującą insulinę trzustkę - wytwarza przeciwciała przeciwko komórkom beta trzustki, które ulegają zniszczeniu. W konsekwencji dochodzi do stopniowego spadku produkcji insuliny, co prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi i rozwoju cukrzycy. Jednak w cukrzycy typu LADA proces niszczenia komórek beta trzustki przebiega znacznie wolniej niż w cukrzycy typu 1.

Cukrzyca typu LADA - objawy

Cukrzyca typu LADA może dawać objawy cukrzycy typu 1 i 2. Jednak w odróżnieniu od cukrzycy typu 1, w której objawy pojawiają się nagle, cukrzyca typu LADA rozwija się latami, a glikemie zwiększają się stopniowo. Objawy, które mogą sugerować cukrzycę LADA, to m.in. nadmierne pragnienie, wielomocz, zaburzenia widzenia.

Ważne

Cechy charakterystyczne cukrzycy typu LADA

  • wiek - rozwija się ona do 35. do 50. roku życia
  • prawidłowa masa ciała lub lekka nadwaga (choć nadwaga i otyłość nie wykluczają wystąpienia tej postaci cukrzycy)
  • niewystępowanie cukrzycy w rodzinie
  • współistnienie choroby o podłożu autoimmunologicznym, np. nadczynności tarczycy
  • obecność we krwi przeciwciał anty-GAD lub innych przeciwciał przeciwwyspowych
  • niskie stężenie peptydu C (po teście z glukagonem)

Cukrzyca typu LADA - diagnostyka

Zdiagnozowanie cukrzycy typu LADA wyłącznie na podstawie objawów nie jest możliwe. Aby postawić ostateczne rozpoznanie, należy oznaczyć przeciwciała przeciwko strukturom wysp trzustkowych.

U pacjentów, u których cukrzyca ujawnia się między 30. a 50. rokiem życia, a u których nie ma czynników ryzyka cukrzycy typu 2 (otyłość, cukrzyca w rodzinie itd.), należy przeprowadzić badania w kierunku cukrzycy LADA.

W cukrzycy typu LADA główną rolę w zniszczeniach komórek beta wysp trzustkowych odgrywają przeciwciała anty-GAD i ICA i to właśnie ich obecność we krwi (a przede wszystkim przeciwciał anty-GAD) świadczy o cukrzycy typu LADA. Zdaniem niektórych autorów miano autoprzeciwciał jest wyższe u pacjentów z ostatecznym rozpoznaniem cukrzycy typu LADA niż u chorych z cukrzycą typu 1³ i jest to kolejna cecha różniąca te dwa typy cukrzycy. Niektórzy zwracają również uwagę, że wysokie miano autoprzeciwciał w cukrzycy typu LADA utrzymuje się dłużej niż w cukrzycy typu 1.³

Należy także oznaczyć stężenie peptydu C na czczo lub na czczo i po podaniu glukagonu dożylnie. W przebiegu cukrzycy LADA stężenie tego peptydu jest małe, bez zwiększenia po podaniu glukagonu. Stężenie peptydu C to z kolei kolejna cecha, która odróżnia cukrzycę LADA od cukrzycy typu 2 - w tym ostatnim przypadku poziom peptydu C jest w normie lub początkowo podwyższony. Jednak badania te wykonywane są jednak tylko w specjalistycznych ośrodkach.

Ważne

Cukrzyca typu LADA a cukrzyca typu 1 i 2 - różnice

Od typowej cukrzycy typu 1 cukrzycę typu LADA odróżnia przede wszystkim wolniejszy przebieg procesu niszczenia komórek beta trzustki - może on trwać nawet latami. Poza tym cukrzyca typu LADA rozwija się u osób dorosłych - między 35. a 50. rokiem życia - a nie u dzieci i młodzieży, jak cukrzyca typu 1.

W cukrzycy typu LADA, podobnie jak w przypadku cukrzycy typu 2, w początkowym okresie choroby można uzyskać właściwą kontrolę glikemii poprzez stosowanie diety i doustnych leków przeciwhiperglikemicznych.² Jednak chorzy na cukrzycę typu LADA zdecydowanie wcześniej wymagają rozpoczęcia insulinoterapii niż chorzy na cukrzycę typu 2. To niejedyne różnice. Od cukrzycy typu 2 cukrzycę typu LADA różnią także inne cechy - brak otyłości, nadciśnienia i niewystępowanie cukrzycy w rodzinie. Poza tym osoby z cukrzycą typu LADA często chorują na chorobę o podłożu autoimmunologicznym lub występuje ona w rodzinie (np. nadczynność lub niedoczynność tarczycy).

Cukrzyca typu LADA - leczenie

W początkowym okresie choroby (przez kilka miesięcy, rzadziej kilka lat) wystarczy leczenie dietą lub doustnymi lekami przeciwhiperglikemicznymi. Jednak większość specjalistów sugeruje, aby w momencie rozpoznania cukrzycy typu LADA rozpocząć insulinoterapię, ponieważ w ten sposób hamuje się autodestrukcję wyspy trzustki.²

Poza tym - jak we wszystkich typach cukrzycy - ważna jest dieta oraz zwiększenia aktywności fizycznej.

Coraz więcej jest sugestii zastosowania u chorych z cukrzyca typu LADA leczenia immunomodulujacego z zastosowaniem  rekombinowanego GAD65.³

Bibliografia:

1. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2012
2. Litwinowicz M., Rogowicz A., Cukrzyca typu LADA — co obecnie o niej wiadomo? "Diabetologia Praktyczna" 2010, tom 11, nr 3

3. Otto-Buczkowska E., Marciniak-Brzezińska M., Cukrzyca typu LADA – to znaczy?, "Medycyna Rodzinna" 2013, nr 1

Polecamy e-poradnik
E-poradnik - jak unikać chorób serca

Autor: Materiały prasowe

Z poradnika dowiesz się o współczesnej epidemii:

  • miażdzycy
  • cukrzycy
  • nadciśnieniu
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE