Niedobór witaminy B12 - objawy, przyczyny i skutki niskiego poziomu kobalaminy

Objawy niedoboru witaminy B12 - kobalaminy - mogą przypominać objawy wielu chorób. Niedobór witaminy B12 najczęściej wywołuje anemię, jednak w niektórych przypadkach objawy niedoboru witaminy B12 mogą naśladować choroby psychiczne. Jak rozpoznać oznaki niedoboru witaminy B12 w organizmie i jakie są jego przyczyny? Jakie skutki może wywołać niedostatek kobalaminy? Jakie są najlepsze źródła witaminy B12 i w jaki sposób uzupełnić braki wit. B12?

Spis treści

  1. Przyczyny niedoboru witaminy B12 
  2. Objawy niedoboru witaminy B12 w organizmie

Niedobór witaminy B12 wywołuje objawy ze strony układu krwiotwórczego, pokarmowego, nerwowego, a także objawy, które sugerują zaburzenia psychiczne.

Zapotrzebowanie na witaminy i minerały

Przyczyny niedoboru witaminy B12 

Wśród przyczyn niedoboru witaminy B12 wymienia się:

  • niedobór witaminy B12 w codziennym pożywieniu (np. dieta wegetariańska)
  • wrodzony niedobór lub nieprawidłowości czynnika wewnętrznego Castla
  • stan po gastrektomii, czyli całkowitej lub prawie całkowitej resekcji żołądka w wyniku zabiegu operacyjnego np. po perforacji ściany żołądka przez wrzód
  • zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka
  • schorzenia jelit przebiegające z zespołem złego wchłaniania
  • choroba Leśniowskiego-Crohna
  • stan po wycięciu jelita krętego (na tym odcinku zachodzi wchłanianie witaminy B12)
  • zwiększenie zużycia witaminy B12 w przebiegu zakażeń tasiemcem - bruzdogłowcem szerokim
  • zespół rozrostu bakteryjnego
  • przewlekłe zapalenie trzustki
  • zespół Zollingera i Ellisona
  • niedobór transkobalaminy II
  • celiakia
  • u osób chorych na otyłość - stan po tzw. operacjach bariatrycznych typu wyłączającego, czyli takich, których efektem jest ograniczenie powierzchni chłonnej przewodu pokarmowego, krótszy czas pasażu (przejścia)  treści pokarmowej przez jelita oraz mniejszy kontakt treści z enzymami trawiennymi, co zmniejsza wchłanianie składników odżywczych z pożywienia.
  • W wieku podeszłym najczęstszą przyczyną niedoboru witaminy B12 są zaburzenia jej wchłaniania z pokarmów.
  • Do niedoboru witaminy B12 może doprowadzić także stosowanie niektórych leków, takich jak metformina, podtlenek azotu, kolchicyna, kwas p-aminosalicylowy, kwas acetylosalicylowy, sulfasalazyna, inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol, lansoprazol), antagoniści receptora histaminowego H2 (cymetydyna, ranitydyna).

Zobacz: najbardziej dokuczliwe objawy niedoboru witaminy B12

Objawy niedoboru witaminy B12 w organizmie

Najczęściej spotyka się objawy niedoboru witaminy B12, wynikające z zaburzeń układu krwiotwórczego, objawiające się niedokrwistością.  Objawy niedoboru witaminy B12 dotyczą także zaburzeń w zakresie układu pokarmowego i układu nerwowego. W tym ostatnim przypadku zaburzenia neurologiczne wynikają z demielinizacji nerwów rdzenia kręgowego oraz kory mózgowej. Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego wywołuje także objawy, które pojawiają się w przebiegu chorób psychiatrycznych. Sprawdź, czy nie masz oznak niedoboru witaminy B12.

Układ krwiotwórczy - objawy:

Układ pokarmowy - objawy:

Układ nerwowy - objawy:

  • parestezje (mrowienie, drętwienie) rąk i nóg
  • objaw Lhermitte’a – uczucie prądu przechodzącego  wzdłuż kręgosłupa przy pochylaniu głowy do przodu
  • kłucie opuszek palców stóp
  • utrata czucia wibracji i czucia głębokiego (zmysłu orientacji ułożenia części własnego ciała)
  • niestabilność chodu
  • osłabienie wzroku (jako wynik zaniku nerwu wzrokowego)
  • napady drgawkowe

Psychika - objawy:

Warto wiedzieć

Objawy niedoboru witaminy B12 mogą przypominać objawy chorób psychicznych

Znane są ostre psychozy, w obrazie których dominują omamy wzrokowe, niereagujące na leczenie lekami stosowanymi w psychiatrii. Ostre zespoły psychotyczne  pojawiają się zazwyczaj w przypadku długotrwałego lub bardzo nasilonego niedoboru witaminy B12. Dlatego w przypadku wystąpienia pierwszego epizodu manii u osoby w podeszłym wieku diagnostyka powinna zawsze uwzględniać niedobory witaminy B12.

Bibliografia:

Zabrocka J., Wojszel Z., Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym – przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne, "Geriatria" 2013, nr 7

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.